การเรียนรภาคปฏิบัติู้ด้วยตัวเองจากแผนผังขั้นตอนการทำโครงร่างแผนการวิจัย กับการแก้ปัญหาการขาดพื้นฐานการวิจัยในเวลาอันจำกัด

พี่พยาบาล จาก รพ.มหาสารคาม กำลังจัดเตรียมโครงร่างวิทยานิพนธ์อยู่ครับ ซึ่งนายบอนได้แนะนำให้หยิบหนังสือ "หลักการวิจัยทางสาธารณสุขศาสตร์" ของ ธวัชชัย วรพงศธรมาอ่านทำความเข้าใจซะก่อน เพราะอธิบายขั้นตอนและรายละเอียดต่างๆได้ดีทีเดียว

แต่ในความเป็นจริง พี่พยาบาล งานยุ่งตลอด  หนังสือก็วางอยู่ ไม่มีเวลาอ่าน และก็ไม่รู้ว่าจะมีโอกาสได้อ่านหรือไม่ พี่พยาบาลจึงพูดว่า

 "จากหนังสือ 500 หน้า ช่วยสรุปให้เหลือแค่ 1 แผ่นได้ไหม และต้องให้รู้เรื่องเหมือนกับอ่านทั้งเล่มด้วย"


แค่ โจทย์ที่ให้ก็อึ้งไปนานเหมือนกัน และอึ้งยิ่งขึ้นกับคำพูดที่ตามมา

" แล้วทำให้พี่รู้เรื่องเหมือนกับได้อ่านหนังสือเล่มนี้ ภายใน 2 ชั่วโมงด้วย"


โอ๊ย .... นายบอนมึนตึ๊บ..  ทีแรกว่า จะพาพี่เค้าไปพบอาจารย์ใน มมส.เพื่อให้ท่านอธิบายขั้นตอนการวิจัย ซึ่งความจริงพี่พยาบาลก็เคยเรียนวิชา

ระเบียบวิธีวิจัยมาแล้ว เรียนตั้งหลายชั่วโมง

แล้วนี่จะต้องทำให้พี่เค้ารู้เรื่อง ภายใน 2 ชั่วโมง กับหนังสือ 500 หน้า โอ๊ยยยยยยยยยยยยยยยยยยยยยยย!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!!"

พลิกดูสารบัญในเล่มก่อนนะครับ มีดังนี้

บทที่ 1  ความรู้เบื้องต้นเกี่ยวกับการวิจัย - 45 หน้า
บทที่ 2 การเลือกเรื่องและการกำหนดปัญหาการวิจัย -  88 หน้า
บทที่ 3 การเขียนความสำคัญของปัญหา - 18 หน้า
บทที่ 4 การเขียนวัตถุประสงค์ - 16 หน้า
บทที่ 5 การทบทวนเอกสารและงานวิจัยที่เกี่ยวข้อง - 20 หน้า
บทที่ 6 การพิจารณาคุณลักษณะของทฤษฎี - 20 หน้า
บทที่ 7 การตั้งสมมติฐาน - 24 หน้า
บทที่ 8 การกำหนดตัวแปรและการวัดตัวแปร - 44 หน้า
บทที่ 9 การวิจัยแบบสำรวจ - 66 หน้า
บทที่ 10 การวิจัยแบบวิเคราะห์ - 18 หน้า
บทที่ 11 การวิจัยแบบทดลอง - 84 หน้า
บทที่ 12 การเตรียมข้อมูลและการวิเคราะห์ข้อมูล - 14 หน้า
บทที่ 13  การเขียนรายงานการวิจัย - 24 หน้า
บทที่ 14 การประเมินรายงานการวิจัย -  10 หน้า
ภาคผนวก ดัชนี ..

นายบอนนึกไม่ออกว่าจะทำยังไงเหมือนกัน แค่งานวิจัยที่ตัวเองเคยทำก็ยังลุ่มๆดอนๆ แต่เมื่อขอความช่วยเหลือ เพราะพี่เค้าไม่รู้จะไปขอกับใครก็ต้องช่วยกันไปตามมีตามเกิด และตามสติปัญญาครับ

ไปถามพี่คนนึง เค้าเลยยื่นกระดาษมาให้ 1 แผ่น

ได้ 1 แผ่นมาแล้วครับ ตามที่ต้องการ เป็นการเขียนสรุปขั้นตอน การทำโครงร่างแผนการวิจัยเพื่อการพัฒนา สรุปเป็นประเด็นสำคัญออกมา ซึ่งสามารถอธิบาย

ได้หลากหลาย เหมือนกับเนื้อหาบทหนึ่งๆเลยทีเดียว

แล้วในเวลาแค่ 2 ชั่วโมง จะทำยังไงให้พี่เค้ารู้เรื่อง และเข้าใจ ในสิ่งที่พี่เค้าไม่มีพื้นฐานความรู้มาก่อน??



จากภาพแผนผังนะครับ


แบ่งเป็น 3 ส่วนสำคัญ คือ คำถาม  การดำเนินการ  สิ่งสำคัญ
ซึ่งแต่ละส่วนจะมีลูกศรเชื่อมโยงถึงกัน แสดงความสัมพันธ์กัน  

นายบอนไปหยิบวิทยานิพนธ์จากชั้นหนังสือในห้องสมุด มมส มา 7 เล่ม

เอาแผนผังมากาง เปิดวิทยานิพนธ์เล่มที่ 1  แล้วชี้ให้ดูว่า คำถามแต่ละข้อ จากแผนผัง อยู่ตรงบรรทัดไหน หน้าไหน  ไล่เรียงไปตามคำถามแต่ละข้อ

อีก 6 เล่มให้พี่เค้าเปิดหา พร้อมดูว่า ตอบคำถามวิจัยแต่ละข้อได้หรือไม่

การเปิดทั้ง 6 เล่ม ทำให้เห็นจุดเด่น จุดด้อย การใช้ภาษาของแต่ละวิทยานิพนธ์ เปรียบเทียบกัน ทั้ง 6 เล่ม เปิดหาประโยคที่ตอบคำถามจากแผนผังได้ครบภายใน 30 นาที

แล้วหยิบทั้ง 7 เล่มมาวิเคราะห์สิ่งสำคัญ ดูความสอดคล้อง ต่อเนื่อง แนวคิดในการวางแผนการวิจัย

ภายใน 2 ชั่วโมงพี่พยาบาลจึงได้เรียนรู้ด้วยตัวเองรู้เรื่อง เข้าใจมากขึ้น..

อยากเข้าใจลึกซึ้ง ก็หยิบหนังสือเล่มนั้นมาเปิดอ่านในส่วนที่ต้องการรายละเอียดเพิ่มเติม...

และแล้ว จากคำขอร้องที่ว่า

"จากหนังสือ 500 หน้า ช่วยสรุปให้เหลือแค่ 1 แผ่นได้ไหม และต้องให้รู้เรื่องเหมือนกับอ่านทั้งเล่มด้วย  แล้วทำให้พี่รู้เรื่องเหมือนกับได้อ่านหนังสือเล่มนี้ ภายใน 2 ชั่วโมงด้วย"
 
ก็ตอบสนองให้พี่พยาบาลได้ ตามความประสงค์ครับ....