คำถามพัฒนาการคิดตามระดับพุทธิพิสัย


ระดับพุทธิพิสัย

เฉลิมลาภ ทองอาจ

           

               เทคนิคการสอนพื้นฐานที่ครูภาษาไทยสามารถนำมาใช้พัฒนาการคิดของผู้เรียนคือ การใช้คำถามพัฒนาการคิดตามระดับเป้าหมายด้านพุทธิสัยของ  Anderson และ  Krathwohl  (2001) ซึ่งปรับปรุงจากทฤษฎีดั้งเดิมของ Bloom คำถามพัฒนาการคิดสามารถนำไปใช้ใน 2 วิธี วิธีแรกคือการใช้เป็นคำถามในกิจกรรมการเรียนการสอน ใช้เพื่อทบทวนหรือเชื่อมโยงประสบการณ์เดิม กระตุ้นให้คิดหรือเพื่อสรุปทบทวนสิ่งที่ได้เรียน  อีกวิธีหนึ่งคือใช้ในการออกข้อสอบมาตรฐาน หรือข้อสอบวัดผลสัมฤทธิ์การเรียนรู้ ตัวอย่างคำถามพัฒนาการคิดแสดงได้ดังนี้  (ปรับจาก  Wilson, 2006)

 

พุทธิพิสัยตามแนวคิดของ  Bloom (1956)

แนวคิดของ Anderson และ  Krathwohl  (2001)

พุทธิพิสัย

พฤติกรรม

ตัวอย่างคำถามพัฒนาการคิด

1. ความรู้

    (knowledge)

 

1.  จำ

    (remembering)

     จำ  ระลึก หรือเรียกคืนความรู้ที่อยู่ในความทรงจำได้  

-ข้อมูลนี้ปรากฏอยู่ที่ใด

-สำนวนนี้มาจากวรรณคดีเรื่องใด

2. ความเข้าใจ

    (comprehension)

2.  เข้าใจ

    (understanding)

    สร้างความหมายจากสิ่งต่างๆ 

 

-ข้อความนี้หมายความว่าอย่างไร

-เรื่องนี้ตีความได้ว่าอย่างไร

3.  การประยุกต์ใช้

    (application)

3.  ประยุกต์ใช้

    (applying)

     ใช้ความคิดในเชิงกระบวนการ (procedure) เกี่ยวกับการปฏิบัติในการดำเนินการ

-ประเด็นนี้จะนำความรู้เรื่อง....มาใช้ได้อย่าง

-ข้อนี้ประยุกต์ใช้หลักการใดมาแก้ไขได้บ้าง

- หลักการที่ได้เรียนไปสามารถนำไปใช้ในสถานการณ์....ได้หรือไม่

4.  การวิเคราะห์

    (analysis)   

 

4.  วิเคราะห์

    (analyzing)

     จำแนกมโนทัศน์หรือสิ่งที่ศึกษาออกเป็นส่วนๆ  และพิจารณาว่า   แต่ละส่วนสัมพันธ์กันอย่างไร

 

-เรื่องนี้ เหมือน/คล้าย/ต่างจากเรื่องนี้อย่างไร

-เรื่องนี้ก่อให้เกิดผลอย่างไรต่อไป

-เรื่องนี้พิจารณาได้ในระดับ/มุมมอง/มิติได้ได้บ้าง

5.  การสังเคราะห์

    (synthesis)

 

5.  ประเมินค่า

    (evaluating)

     ตัดสินใจเชิงคุณค่าเกี่ยวกับสิ่งที่ศึกษาโดยใช้เกณฑ์หรือมาตรฐานการคิด 

-เรื่องนี้มีคุณค่าต่อสังคมหรือต่อการดำเนินชีวิตประจำวันมากน้อยเพียงใด เพราะอะไร

-ข้อใดมีความโดดเด่นเรื่อง...มากที่สุด

6.  การประเมินค่า 

    (evaluation)

6.  สร้างสรรค์ใหม่

    (creating)

    นำความรู้ ทักษะหรือแนวความคิดเกี่ยวกับข้อมูลต่างๆ   มาหลอมรวมเพื่อสร้างเป็นสิ่งใหม่ 

-จากหลักการ ความรู้ ทฤษฎีที่ได้ศึกษาไป จะวางแผนดำเนินการ   หรือสร้างวิธีการ   ดำเนินงานอย่างไร

-ความรู้เรื่องนี้สามารถสร้างแนวคิดความคิดหรือสิ่งใหม่ๆ อะไรได้บ้าง

 

หมายเลขบันทึก: 419222เขียนเมื่อ 9 มกราคม 2011 14:42 น. ()แก้ไขเมื่อ 11 กันยายน 2012 16:09 น. ()สัญญาอนุญาต: สงวนสิทธิ์ทุกประการจำนวนที่อ่านจำนวนที่อ่าน:


ความเห็น (1)

ดูขั้นที่ 5 และ ขั้นที่ 6 อาจจะสลับกันอยู่นะคะ

พบปัญหาการใช้งานกรุณาแจ้ง LINE ID @gotoknow
ขอแนะนำ ClassStart
ระบบจัดการการเรียนการสอนผ่านอินเทอร์เน็ต
ทั้งเว็บทั้งแอปใช้งานฟรี