โพชฌงค์ ๗ กับการรู้แจ้ง
ความหมาย --- หมายความถึงองค์ธรรมแห่งการตรัสรู้ หรือ ธรรม ที่เป็นไปเพื่อการรู้แจ้ง
องค์ประกอบของโพชฌงค์ ๗ ประการ คือ
๑. สติสัมโพชฌงค์ คือ ความระลึกได้ ในการกระทำต่างๆของกาย และจิต
๒. ธัมมวิจยสัมโพชฌงค์ คือ วิจัย สอดส่องธรรมะ ซอกธรรมเฟ้นธรรม วิเคราะห์ธรรม
๓. วิริยสัมโพชฌงค์ คือ ความเพียรพยายาม
๔. ปิติสัมโพชฌงค์ คือ ความอิ่มใจ หรือ อาการที่เจตสิกยังกายให้ใจเต็มอิ่มในธรรมารมณ์แล้วแสดงออกมาทางกาย มี ๕ ประการคือ
๔.๑ ขุททกาปีติ คือ กายและจิตอิ่มทำให้ขนพองชูชัน น้ำตาไหล
๔.๒ ขณิกาปีติ คือ กายและจิตอิ่มมีแสงสว่างดังฟ้าแลบปรากฎในจักษุ
๔.๓ โอกกันติกาปีติ คือ กายและจิตอิ่มปรากฎดังคลื่นและละลอกให้ไหวให้สั่นไป
๔.๔ อุพเพงคาปีติ คือ กายและจิตอิ่มให้กายเบาเลื่อนลอยไปได้
๔.๕ ผรณาปีติ คือ กายและจิตอิ่มให้เย็นสบายแผ่ซาบซ่านไปทั่วกาย (ที่มา-หนังสือนักธรรมเอก -สมถกรรมฐาน)
๕. ปัสสัทธิสัมโพชฌงค์ คือ ความสงบกายสงบจิต
๖. สมาธิสัมโพชฌงค์ คือ ความตั้งใจมั่น
๗. อุเบกขาสัมโพชฌงค์ คือ การวางจิตเป็นกลาง นิ่งเฉยต่ออาการหยั่งรู้แจ้งขึ้น
นมัสการพระคุณเจ้า
ได้อ่านบันทึกเกี่ยวกับโพชฌงค์๗แล้ว รู้สึกว่าตัวเองเกิดปีติสัมโพชฌงค์ คือ ความอิ่มใจ สบายใจ สนใจที่จะเรียนรู้เรื่องธรรมะเพิ่มขึ้น
นมัสการพระคุณเจ้า
ข้อ 2 การวิเคราะห์ธรรมนี่ก็สำคัญมากค่ะ ถ้าวิเคราะห์ไม่เป็น ทำให้เข้าใจผิด เหมือนคนอ่านหนังสือแล้วไม่เข้าใจ แต่คงต้องอ่านหลายรอบ หรือถามผุ้รู้ธรรมเหมือนพระอาจารย์ ใช่ไหมเจ้าคะ
สาธุ ในการศึกษา สนใจใฝ่ในธรรม ของคุณครู จีระพา และคุณครูจีราพัชร ในครั้งนี้ หลักโพชฌงค์ ๗ นี้มีทั้งแบบ เมื่อกำลังเดิน มรรค และหลังจากมรรคเสร็จ หรือ ผล ด้วย ซึ่งจะได้กล่าวในรายละเอียดต่อไปในตอนหน้า