กุนซือหรือที่ปรึกษาในเรื่องสามก๊ก
นั้นมีอยู่หลายคน แต่ที่เขียนยกย่อง
แต่เพียงขงเบ้ง นั้นก็คงเป็นเพราะขงเบ้ง
ในมีคุณธรรมในความจงรักภักดีแต่เจ้านาย
แม้ว่าจะเปลี่ยนเจ้านายจากเล่าปี่ผู้ดื้อรั้น
ไปสู่เล่าเสี้ยนผู้ไร้ความสามารถ เล่าปี่นั้นก็ยังคงความจงรักภักดี
กระแสแห่งคุณธรรมนั้นมีผู้ัจับทางความใจดีนี้ได้ก็เลยใช้สินบน
ให้กับขันทีพูดยุยงในขณะที่ขงเบ้งกำลังจะรบชนะพอดี ให้กลับ
วังหลวง นอกจากนั้นในหลายตอนด้วยกันแสดงถึงความสำนึกใน
เรื่องของบุญ กรรมของขงเบ้ง เกี่ยวกับการฆ่าคนมามาก มีวิญญาณ
พยาบาทยังคอยปิดกั้นไม่ให้ขงเบ้งประสบความสำเร็จ ดูจากการ
ไปปราบเบ้งเฮกมีเหตุการณ์เหนือธรรมชาติปรากฎขึ้นจำเป็นต้องทำ
พิธีกรรมต่าง ๆ แต่ก็หนีกรรมต่าง ๆ ไม่พ้นทำให้ขงเบ้งมีอายุสั้นกว่า
ที่ควรจะเป็น จริง ๆ แล้วขงเบ้งก็มีลักษณะทวิลักษณ์ก็คือมีความ
เหี้ยมโหดในหน้าที่ สามารถสั่งประหารม้าเจ็ก คนสนิทที่ตนเองรัก
ในขณะที่อุยเอี๋ยนแม้ผิดและเป็นคนอันตรายภายหลังก็จำต้องใช้งานไปก่อน
มาเข้าเรื่องว่าในสามก๊กนั้นมีกุนซือหลายคน ดังนี้
ก่อนหน้าที่เล่าปี่จะได้ขงเบ้งมากก็ได้ปรึกษา สุมาเต็กโช ในตอนแรก ๆ
ที่แนะนำว่าสาเหตุที่ัยังตั้งตัวไม่ได้เพราะขาดกุนซือระดับพลิกฟ้าคว่ำดิน
มาเป็นที่ปรึกษา ต่อมาก็ได้ชีซี มาเป็นที่ปรึกษา ทำฟอร์มลองใจเล่าปี่
โดยทำตนเป็นยากจก ทักลักษณะอัปมงคลของม้า แต่เล่าปี่ได้กล่าวแย้ง
ทำให้ซีซีชอบใจมาอยู่กับเล่าปี แต่ไม่นานก็ต้องอุบายของโจโฉและไป
อยู่กับโจโฉ แต่ใจนั้นอยู่กับเล่าปี่ตลอด
ต่อมาก็คือสุมาอี้ผู้ที่ครบเครื่องเรื่องบริหารก็คือหน้าด้านใจดำที่สุดอาศัย
ความอืดและความเชื่องช้าตั้งรับ และสุดท้ายเขาก็ทำรัฐประหารและแต่ง
ตั้งลูกหลานในตระกูลตนเองปราบดาเป็นกษัตริย์ การเสแสร้งเป็นคนป่วย
ทำให้รอดมาหลายครั้ง
บังทองคืออีกคนที่อาจารย์สุมาเต็กโชแนะนำให้เล่าปี่เลือกไว้เป็นที่ปรึกษา
และบรรดาที่ปรึกษาก็มักจะแข่งขันกันสร้างผลงาน บังทองรูปร่างภายนอก
ขี้เหร่ จึงไม่จับใจเล่าปี่เท่าไดนัก จึงแต่งตั้งให้เป็นนายอำเภอเล็ก ๆ ต่อมา
ได้สร้างผลงานจนกลับไปเป็นที่ปรึกษาอีก ว่ากันว่าหน้าตาไม่หล่อของเขา
เป็นเหตุให้ซุนกวนก็ไม่ชอบใจ จึงต้องกลับไปอยู่กับเล่าปี่ บังทองได้เสนอ
เล่าปี่ให้สังหารเล่าเจี้ยงเสียในขณะที่กินเลี้ยง แต่เล่าปี่ไม่ทำตามและได้ให้
ม้าสำคัญแก่บังทองเดินทางไป ส่วนฝ่ายตรงข้ามจะลอบสังหารเล่าปี่ก็คิดว่า
บังทองนั่นแหละคือเล่าปี่เพราะสังเกตที่ม้า บังทองก็เลยต้องเสียชีวิตแทน
เล่าปี่
โลซกเป็นที่ปรึกษาของซุนกวนแต่เอาใจเข้าข้างเล่าปี่หลายครั้ง โลซกนั้น
ได้รับการแต่งตั้งให้เป็นที่ปรึกษาแทนจิวยี่ที่กระอักเลือดตายจากพิษธนู
วรรคทองของจิวยี่ก็คือ เทพยดาตนใดให้ตนเิกิดมา แล้วให้ขงเบ้งเกิดมาด้วย
ส่วนที่ปรึกษาสำคัญอีกคนหนึ่งที่ฉลาดไม่แพ้กัน ก็คือกุยแก แต่มาด่วนตาย
เมื่อยังหนุ่ม ๆ ตอนที่โจโฉตามล่า อ้วนชง อ้วนถำ
สาระสำคัญของเหล่าที่ปรึกษาเหล่านี้ ก็คือนำเสนอคำปรึกษาให้แก่ผู้นำ
และวิชาการที่นำเสนอนอกจากประเภทรู้เขา รู้เรา แล้ว การพลิกแพลงความรู้
และุยุทธศาสตร์ต่าง ๆ ประยุกศาสตร์และอุทธาหรณ์จากประวัติศาสตร์ นำมา
ทำงานและจัดการความรู้ที่ไม่หยุดนิ่ง การพลิกแพลง ปรับใช้ ทำให้ที่ปรึกษา
เหล่านั้นทำงานนั้นได้ แต่บางครั้งก็ไม่สำเร็จเพราะเหตุปัจจัยต่าง ๆ เช่นความ
ล้มเหลวของก๊กเล่าปี่ ก็คือปัจจัยที่ได้นายไร้ความสามารถ ต่อให้มีลูกน้องเก่ง ๆ
มากมายและจงรักภักดีมากมาย สุดท้ายก็ไม่ได้เข้าสู่วัตถุประสงค์สุดท้ายก็คือ
การรวบรวมแผ่นดินจีนใ้ห้เป็นปึกแผ่น นั่นคืออุดมการณ์ุสุดท้ายของทุกก๊ก
ดังนั้นสุมาอี้ผู้ด้านดำ และไร้คุณธรรม ทำรัฐประหาร และทำงานสำเร็จเพียงผู้เดียว
