การแปลงเลขฐานสองและฐานสิบอย่างง่ายๆ

การแปลงค่าเลขฐานสิบเป็นฐานสองและฐานสองเป็นฐานสิบโดยการใช้หลักตัวเลขฐาน

การแปลงเลขฐานสองเป็นฐานสิบและฐานสิบเป็นฐานสองเป็นพื้นฐานความเข้าใจเกี่ยวกับคอมพิวเตอร์ซึ่งมีวิธีการหาหลายแบบ แต่ในที่นี้ขอเสนอวิธีการแปลงเลขฐานสองและฐานสิบด้วยตารางหลักเลขฐานครับ

ตัวอย่าง แปลงเลข 55  เป็นเลขฐานสอง

หลักเลขฐานสิบ	64	32	16	8	4	2	1
หลักเลขฐานสอง	0	1	1	0	1	1	1

1. หาตำแหน่งสูงสุดเท่ากับหรือน้อยกว่าที่ใกล้เคียงกับ 55 มากที่สุด จะได้ตัวเลข 32 (หลักเลข 64 ไม่ได้ใช้เพราะเกิน 55)
2. บวกจำนวนตัวเลขทีละหลักเข้าไปจนกว่าจะเท่ากับ 55 ในที่นี้ 32+ 16 => 48
3. ยังขาดอยู่ 7 ดังนั้น หลักตัวเลขที่จะนำมาบวกคือ 4, 2, 1 (เว้นเลข 8)
4. ใส่เลข 1 ในหลักที่ใช้บวกทุกครั้ง ถ้าหลักไหนไม่ได้ใช้ให้เติม 0
5. ดังนั้นเลข 55 ในฐานสิบจะมีค่าเท่ากับ 110111 ในเลขฐานสอง

คำตอบ  55₍₁₀₎ = 110111₍₂₎

ตัวอย่างที่ 2

ตัวอย่าง จงแปลงเลขฐานสอง 10101 เป็นฐานสิบ

หลักเลขฐานสอง	0	0	0	1	0	1	0	1
หลักเลขฐานสิบ	128	64	32	16	8	4	2	1

1. เมื่อเติมเลข 10101 ลงในตารางหลักตัวเลขในแถวบน
2. จะเห็นว่าตัวเลข 1 ในฐานสองตรงกับตัวเลขฐานสิบในหลักใดแสดงว่าเกิดจากการบวกตัวเลขนั้นๆในฐานสิบ
3. ดังนั้น 10101 = 16+4+1 =21

[อภิชิต]

ง่ายๆ แต่มีประโยชน์ดีนะครับ ถึงแม้เด่วนี้ การคิดเลขฐานสองจะสามารถใช้เครื่องคำนวณ แต่พื้นฐานก็ยังคงเป็นสิ่งสำคัญกับนักวิทยาศาสตร์ และ วิศวกร อยู่ดี

ขอบคุณ อ.แหลม มากครับ