เมื่อเราพูดถึง “ทะเบียนบ้าน” ในประเทศไทย เราหมายถึง “ฐานข้อมูลประเภทหนึ่งตามกฎหมายการทะเบียนราษฎรไทย” ซึ่งใช้บันทึกบุคคลธรรมดาที่มีสิทธิอาศัยในประเทศไทย
ตามกฎหมายไทยว่าด้วยการทะเบียนราษฎร ทะเบียนบ้านมีอยู่ ๒ ประเภท กล่าวคือ
ประเภทแรก ก็คือ ทะเบียนบ้านสำหรับคนอยู่ถาวร (ท.ร.๑๔) ซึ่งอาจจะเป็นคนสัญชาติไทยซึ่งมีสิทธิอาศัยถาวรในประเทศไทยตามมาตรา ๓๔ แห่งรัฐธรรมนูญแห่งราชอาณาจักรไทย พ.ศ.๒๕๕๐ หรืออาจจะเป็นคนต่างด้าวซึ่งมีสิทธิอาศัยถาวรในประเทศไทยตามมาตรา ๔๑+๔๐, ๔๒, ๔๓, ๕๑ และ ๑๗ แห่งพ.ร.บ.คนเข้าเมือง พ.ศ.๒๕๒๒ ในปัจจุบัน ข้อกฎหมายที่เกี่ยวกับทะเบียนบ้านสำหรับคนอยู่ถาวร ก็คือ มาตรา ๓๖ แห่ง พ.ร.บ.การทะเบียนราษฎร พ.ศ.๒๕๓๔ ซึ่งแก้ไขและเพิ่มเติมโดย พ.ร.บ.การทะเบียนราษฎร (ฉบับที่ ๒) พ.ศ.๒๕๕๑
ประเภทที่สอง ก็คือ ทะเบียนบ้านสำหรับคนอยู่ชั่วคราว (ท.ร.๑๓) ซึ่งอาจจะเป็นคนต่างด้าวซึ่งมีสิทธิอาศัยชั่วคราวในประเทศไทยตามมาตรา ๓๔+๓๕ และ ๑๗ แห่งพ.ร.บ.คนเข้าเมือง พ.ศ.๒๕๒๒ รวมตลอดถึงบุตรของคนต่างด้าวดังกล่าวที่เกิดในประเทศไทย ในปัจจุบัน ข้อกฎหมายที่เกี่ยวกับทะเบียนบ้านสำหรับคนอยู่ถาวร ก็คือ มาตรา ๓๘ วรรค ๑ แห่ง พ.ร.บ.การทะเบียนราษฎร พ.ศ.๒๕๓๔ ซึ่งแก้ไขและเพิ่มเติมโดย พ.ร.บ.การทะเบียนราษฎร (ฉบับที่ ๒) พ.ศ.๒๕๕๑
