วันนี้มีเกร็ดความรู้เกี่ยวกับสมุนไพรพื้นบ้านมาฝาก "ย่านางสมุนไพรมหัศจรรย์"มีสรรพคุณใช้เป็นยารักษาโรคได้ที่ได้อ่านจากหนังสือของ คุณใจเพชร มีทรัพย์ (หมอเขียว) นักวิชาการสาธารณสุขนักบำบัดสุขภาพทางเลือกครูฝึกแพทย์แผนไทย เห็นว่าเป็นสิ่งดีมีประโยชน์ ดังนี้
-ประโยชน์ทางอาหาร
ย่านาง มีทุกฤดูกาล ให้ยอดมากในฤดูฝน และผลใน
ฤดูแล้ง
-ส่วนที่ใช้กินและการปรุงเป็นอาหาร
คนไทยนิยมใช้ใบย่านางคั้นเอาน้ำปรุงอาหารต่างๆ เช่น แกงหน่อไม้ ซุบหน่อไม้ (ย่านางสามารถต้านพิษกรดยูริกในหน่อไม้ได้)แกงอ่อม แกงเห็ด หรือขยี้ใบสดกับหมอน้อย(กรุงเมา)รับประทานถอนพิษร้อนต่างๆ ในภาคอีสาน ใช้ใบและเถาว์เป็นเครื่องปรุงรส ใช้แต่งสีเขียวในอาหารคาว และช่วยทำให้น้ำแกงข้นมากขึ้นด้วย นอกจากนี้ยังสามารถนำไปประกอบเป็นอาหารต่างๆ ดังนี้
๑. เถา ใบอ่อน ใบแก่ ตำ คั้นเอาน้ำสีเขียว นำไปต้มกับหน่อไม้ ปรุงเป็นแกงหน่อไม้ ซุปหน่อไม้ แกงต้มเปรอะ เชื่อว่าย่านางจะช่วยลดรสขื่นขมของหน่อไม้ได้ดี ทำให้หน่อไม้มีรสหวานอร่อย
๒. นำไปแกงกับยอดหวาย
๓. นำไปแกงกับขี้เหล็ก
๔. นำไปใส่แกงขนุน แกงผักอีลอก
๕. นำไปอ่อมและหมก (ข้อควรระวัง ต้องทำให้สุก)
เป็นท่น่าสังเกตว่า คนอีสานไม่มีข้อห้ามในการกินหน่อไม้ในคนที่สูงอายุ ซึ่งแตกต่างจากภาคอื่นๆ ที่มีข้อห้ามในการบริโภคหน่อม้เมื่อมีอายุมากขึ้น โดยเชื่อกันว่าหน่อไม้มีผลทำให้ปวดข้อ แต่คนอีสานมีวัฒนธรรมการกินหน่อไม้คู่กับย่านางเสมอ
จึงไม่มีปัญหาเหมือนการกินหน่อไม้ของคนภาคอื่นๆ
ประโยชน์ทางยา
ใบ รสจืดขม รับประทาน ถอนพิษผิดสำแดง แก้ไข้ ตัวร้อน แก้ไข้รากสาด ไข้พิษ ไข้เซื่องซึม ไข้กลับซ้ำ ใช้เข้ายาเขียว ทำยาพอกลิ้นกระด้าง คางแข็ง กวาดคอ แก้ไข้ฝีดาษ
ราก รสจืดขม กระทุ้งพิษไข้ แก้ไข้ ปรุงยาแก้ไข้รากสาด ไข้กลับ ไข้พิษ ไข้สันติบาต ไข้ป่าเรื้อรัง ไข้ทับฤดู ไข้ผิดสำแดง ไข้เหนือ ไข้หัวจำพวกเหือดหัด สุกใส ฝีดาษ ไข้กาฬ รับประทานแก้พิษเมาเบื่อแก้เมาสุรา แก้พิษภายในให้ตกสิ้น บำรุงหัวใจ บำรุงธาตุ แก้โรคหัวใจบวม ถอนพิษสำแดง แก้ท้องผูก ไม่ถ่าย แก้กำเดา แก้ลม
ทั้งต้น ปรุงเป็นยาแก้ไข้กลับ
นอกจากนี้ยังใช้เป็นยาพื้นบ้านของล้านนา คือ ดับพิษร้อน ถอนพิษไข้ โดยใช้หัวย่านางเคี่ยวกับน้ำ ๓ ส่วน ให้เหลือ ๑ ส่วน ดื่มครั้งละครึ่งแก้ว การใช้เป็นยาพื้นบ้านในภาคอีสาน มีดังนี้
๑. ใช้ราก ต้มเป็นยาแก้อีสุกอีใส ตุ่มผื่น
๒. ใช้รากย่านางผสมรากหมอน้อย ต้มแก้ไข้มาเลเรีย
๓. ใช้ราก ต้มขับพิษต่าง ๆ
จะเห็นว่าย่านางเป็นสมุนไพรมหัศจรรย์ จริง ๆคะ
ขอบคุณสำหรับสาระดีๆนะครับ