ชวนเปลี่ยนแนวคิด เปลี่ยนการกระทำ

 บันทึกต่อไปนี้ขอเรียนว่าท่านที่เข้ามาอ่านว่า  บันทึกขึ้นเพื่อเป็น  

   1) แนวทางการวางแผนจัดทำโครงการรักการอ่าน

2) ผลงานท่าน ท่านจะได้งานวิจัยย่อยๆและ

3 ) ท่านจะบอกใครๆได้อย่างมั่นใจว่าโรงเรียนของท่านพัฒนาด้านการอ่านอย่างชัดเจนและ

 4) สุดท้ายแต่สำคัญมากท่านได้ปลูกฝังนิสัยรักการอ่านแก่ครูและนักเรียน 

     ฝากแนวคิด รักการอ่านเป็นโครงการ/การดำเนินงานเชิงรุก          ซึ่งมีเป้าหมายชัด กิจกรรมสอดคล้องหรือตรงเป้าหมาย การดำเนินกิจกรรมรวดเร็ว การประเมินตรงเป้าหมาย ดำเนินการอย่างต่อเนื่อง

     ที่กล่าวว่า กิจกรรมสอดคล้องและตรงเป้าหมาย การดำเนินกิจกรรมรวดเร็วนั้น เสนอแนะแนวทางดำเนินงาน กระตุ้นด้วยการแข่งขัน มีเกณฑ์การประเมินตรงเป้าหมาย จำนวนไม่มาก ประเมินชัดเร็ว  

 

      มีคำถาม

1.เป็นหน้าที่ทุกคนในโรงเรียนใช่หรือไม่ที่ต้องสนใจและให้ความสำคัญในเรื่องนี้แต่ท่านจะมอบให้ใครเป็นเจ้าภาพดี  ผู้รับผิดชอบห้องสมุดก็น่าจะOKนะคะ

2.ควรอย่างยิ่งใช่หรือไม่ที่ต้องทำเป็นโครงการที่ต่อเนื่องจริงจัง ลองทบทวนโครงการ ดีไหมคะทำแผนให้ชัด มีปฏิทินส่งสริม การจัดกิจกรรมที่ต่อเนื่อง(อย่าจัดเฉพาะวันสุนทรภู่ หรือสัปดาห์ห้องสมุดเพียงวันเดียวเพราะวันทั้ง 2  วันน่าจะเป็นวันแสดงผลงานรักการอ่านมากกว่า)

3. คนที่รักการอ่านควรมีลักษณะอย่างไร ? (เชิญร่วมเสนอได้) "ตาสว่าง"    ขอเสนอคนรักการอ่านต้อง

    อ่านมาก อ่านหนังสือมาก มีข้อมูลมาก มีความพอใจที่เล่า/ถ่ายทอดเรื่องที่ชอบ เรื่องที่อ่านได้ ประเมินจาก 1.จำนวนหนังสือ จำนวนเรื่องที่อ่าน 2.ความสามารถในการถ่ายทอดซึ่งมีแนวคิดสำคัญคือ คนที่รักการอ่าน จะถ่ายถอดสาระใน ลักษณะใดก็ได้ตามความถนัดเช่น  เป็นการตอบคำถาม โดยอาจจ้ดกิจกรรมประเภทเซียน /แฟนพันธ์แท้ (เสนอแนวทางในบันทึกนี้)

การเขียนเล่าเป็นเรื่องสั้นๆประกอบภาพ  เป็นเรื่องราวซึ่งจัดทำเป็นกิจกรรมการแข่งขัน ประกวด

การเล่าเรื่องชวนเพื่อนอ่าน แลกเรื่องชอบ เชื่อมโยงสู่การเป็นนักเขียนในอนาคต เป็นนักพูด นักปาฐกถาฯลฯ

4.ก่อนที่จะปรับปรุงหรือทำโครงการรักการอ่าน ฝากให้ผู้ที่รับผิดชอบ (ทำวิจัยย่อยๆ) สำรวจนักเรียนทุกคนว่าอ่านหนังสือทุกวันหรือไม่ หรือหนึ่งวันอ่านหนังสือกี่หน้ากี่เรี่องหรือกี่วันจึงจะอ่านหนังสือ อ่านหนังสือประเภทอะไร มีหนังสือเล่มโปรดหรือไม่ ชื่อหนังสือเล่มโปรดชื่ออะไร หรือหนังสืออะไร อ่านหนังสือเล่มโปรดจบภายในกี่วันฯ รองสำรวจนะคะ แล้วรวบรวมข้อมูลไว้ จัดข้อมูลไว้ จากนั้นก็กระหน่ำทำกิจกรรมส่งเสริมรักการอ่าน แล้วมาประเมินโดยสำรวจอีกครั้ง ว่า

            1) มีนักเรียนอ่านหนังสือทุกวันหรือไม่ 2) คนที่อ่านหนังสือทุกวันเพิ่มขึ้นหรือไม่ 3) หนังสืออะไรบ้างที่นักเรียนชอบอ่าน(นำไปเป็นข้อมูลในการจัดหา หรือมีกิจกรรมพัฒนาต่อ) 4) นักเรียนกี่คน (เพิ่มมั๊ย)ที่มีหนังสือเล่มโปรดคือใครบ้างและกี่เล่ม(เพิ่มมั๊ย)            5) จำนวนวัน:เล่มหรือ:เรื่อง ที่นักเรียนอ่านหนังสือ เช่น 1-3 วัน:กี่เรื่อง  4-5 วัน:กี่เรื่อง  6-8 วัน :กี่เรื่อง 1สัปดาห์: กี่เรื่อง2สัปดาห์ ...อ่านกี่เรื่อง (แล้วแต่จะตั้งเกณฑ์ค่ะ) 6) ฯลฯ

          จากข้อมูลข้างต้น ท่านจะบอกได้ว่าโครงการหรือกิจกรรมส่งเสริมรักการอ่านเราเป็นผลหรือไม่

 

5.ต่อไปนี้เป็นตัวอย่างกิจกรรมส่งเสริมรักการอ่าน

ทุกกิจกรรมมีเกณฑ์ตรงเป้าหมาย จำนวนไม่มาก ประเมินชัด เร็ว

5.1.แข่งยอดนักสำรวจหนังสือในห้องสมุด(หาเซียนรายสัปดาห์)

5.2 ยอดนักข่าว (แข่งขันวิเคราะห์พาดหัวข่าว)

5.3 แข่งขันใครอ่านหนังสือมากที่สุดใน 1เดือน

5.4 แข่งขันเรื่องเล่าหรือและแนะนำหนังสือเล่มโปรด(มีเกณฑ์)

5.4 แข่งขันตอบคำถามจากหนังสือเล่มต่างๆ(ตามแต่ที่กำหนด)

5.5 กิจกรรม  "เซียนโค่นเซียน"(คล้ายกับแฟนพันธุ์แท้)  หลักการสำคัญในการจัดกิจกรรม

         5.5.1 มอบหมายให้มีผูรับผิดชอบ เช่นคณะกรรมการนักเรียน ชุมนุมภาษาไทย ห้องสมุด  โดยให้ทำหน้าที่ดังนี้

                 1) เลือกหนังสือ หรือเรื่องที่ต้องการแข่งเซี่ยน อาจทำการสำรวจความต้องการก่อนจะดีมากๆ

                 2) อ่านและจัดทำคำและเฉลยเหมือนยิงปืนนัดเดียวได้ นก 2 กลุ่มคือ นกกล่มที่1 คือกลุ่มนี้จะอ่านมากและ จัดทำคำถาม-พร้อมเฉลย (ทำไว้ประมาณ3 ชุด ง่าย กลาง ยาก) เหมาะมากสำหรับโรงเรียนเปิดสอนถึงระดับช่วงชั้นที่ 4 ผลที่เห็นชัดกลุ่มนี้เก่งมาก  กลายเป็นนักอ่านที่รู้ลึก รู้จริง (เพราะอ่านมาก) มีความคิดสร้างสรรค์ เช่นสามารถสร้าง และจัดคำถาม คำตอบไว้ใน Computer  

      นกกลุ่มที่2 เป็นผู้ที่สมัครแข่งเซียน(เป็นผู้แข่งขันตอบ แข่งเป็นเซี่ยน) ไม่จำกัดระดับชั้น รับรองค่ะว่าท่านจะเห็นเซี่ยนตัวเล็กๆที่กล้าหาญโค่นเซี่ยนตัวโตๆ ลองเอาไปพัฒนานะคะ วันประเมินกรรมจะขอพบแชมป์อ่าน หรือพบเซี่ยน เพื่อท้าพิสูจน์

               3) จัดกิจกรรมเซียนเป็นการฝึกความสามารถในการบริหารจัดการ จัดกิจกรรม"เซียนโค่นเซี่ยน" แสดงความสามารถในการเป็นพิธีกร แรกๆก็เป็นผู้ช่วยครูจัดกิจกรรมนานๆเข้าเป็นเจ้าของกิจกรรม

      

5.5.2 ครูจะมีหน้าที่เป็นที่ปรึกษาคอยช่วยแก้ปัญหา หารางวัล แต่สำหรับช่วงชั้นที่1- 3 ครูอาจเป็นผู้จัดกิจกรรม

       5.5.3 สำหรับการจัดกลุ่มหนังสือหรือเรื่องที่ต้องการหาเซียน เช่น เซียนสารานุกรม เซียนการ์ตูน เซียนนวนิยาย เซียนเรื่องสั้น เซียนนิทาน เซียนสุภาษิต เชียนทางธรรมะเซียนท่องเที่ยวเซียนจังหวัต่างๆ เซียนปราสาท เซียนโบราณสถาน เซียนแผนที่ (ปี2550 พบเซี่ยนคำขวัญจังหวัดต่างๆ เขาเรียนชั้นป.4 รร.เมืองเลย) เซียนกีฬา เซียนดาราศาตร์ เซียนหนังสือพิมพ์ ข่าวกีฬา ข่าวการเมือง ข่าวบันเทิง เซียนสามก๊ก (ชุมชนบ้านด่านซ้าย )ฯลฯ

5.6 กิจกรรมเจ้าหนอนน้อย

มีตัวอย่างกิจกรรมรักการอ่านมาเล่า ชื่อ " เจ้าแห่งหนอน หรือเจ้าหนอนน้อย" มีวิธีการดังนี้

1.ตั้งคณะกรรมการสรรหาหนอน (สมาชิกชมรมห้องสมุด /คณะกรรมการนักเรียน)

กติกาเลือกหนอนเพื่อเข้าสู่การเป็นเจ้าหนอน

1.1 ชอบเข้าห้องสมุด (สังเกต และพิจารณาจากสถิติเข้าห้องสมุด)

1.2 ชอบอ่านและมีหนังสือเล่มโปรดมากกว่า1เล่ม หรือ 1ประเภทหนังสือ(ตามที่จะเห็นเหมาะสม)

1.3 เล่าเรื่องจากหนังสือเล่มโปรด บอกชื่อผู้แต่งได้หรือสามารถตอบคำถามกี่ยวกับหนังสือเล่มโปรดได้ (ครูอาจเชื่อมโยงกับกิจกรรมเชี่ยนโค่นเชื่ยน)

2.จัดกิจกรรมเลือกเจ้าหนอน "สัปดาห์เลือกเจ้าหนอนน้อย "

2.1 คณะกรรมการฝ่ายคำถาม จัดทำคำถามที่เกี่ยวกับหนังสือที่หนอนชอบ (หนอนที่ได้เลือกตาม ข้อ1.1-1.3) 2.2 เชิญหนอนตอบคำถาม หนอนคนใดตอบได้ถูกต้องมากที่สุดได้เป็นเจ้าหนอนน้อย

2.3เจ้าหนอนน้อย ที่ได้รับเลือกจะไปหาสมาชิกเพิ่ม เป็นครอบครัวหนอน และมีการแข่งขันครอบครัวหนอนต่อไป

ท่านใดนำกิจกรรมนี้ไปทำต่อ บอกด้วยนะคะจะตามไปดู จะไปแจกรางวัลเจ้าหนอนน้อยและ ครอบครัวเจ้าหนอนน้อยค่ะ

 เหล่าเจ้าหนอนน้อย

 

5.7 กิจกรรมหาสาวก สาวกใคร สาวกเรื่องใด ต้องเป็นที่ชื่นชมคนหรือเรื่องนั้นโดยเฉพาะ เหล่าสาวก ต้องมีโอกาสได้พูดคุย ได้เสวนา ได้แลกเปลี่ยน ควรที่มี Logo หรือสัญญลักษณ์  มีแนวทางดำเนินการ

5.7.1 ประกาศว่าจะมีกิจกรรมนี้ ให้คนที่สนใจมาสมัครเข้าร่วมกิจกรรม เลือกว่าจะเป็นสาวกเรื่องอะไร หนังสือเรื่องอะไร มีเงื่อนไขว่าต้องมีสมาชิก ตั้งแต่ 3 คนขึ้นไป ต้องรู้เรื่องนั้นๆ อ่านเรื่องนั้นๆรวมถึงการค้นคว้าต่อเนื่อง และให้จองวันนำเสนอผลงานของสาวก ในสัปดาห์สาวก..... โดย

5.7.2 ประกาศว่าสัปดาห์นี้ เป็นสัปดาห์สาวก....เช่นสาวกหนังสือซีไรท์ สาวกการ์ตูน สาวกนิทาน สาวกขุนช้างขุนแผน เป็นต้น พวกเหล่าสาวก ต่างก็แลกเปลี่ยนหนังสือ แลกเปลี่ยนการเล่าเรื่อง และรวมเหล่าสาวกแข่งกันว่าใครจะมีสาวกมากกว่ากัน น่าสนใจนะคะ

  5.7.3 การส่งเสริมกิจกรรมนี้อาจไม่ใช่ประกวดแข่งขันแต่เป็นการจัดเวทีให้นำเสนอความสามารถ จัดบรรยากาศของคนชอบอ่าน เช่น สัปดาห์สาวกหนังสื่อเรื่องต่างๆ หรือทำเป็นปฏิทินว่า สัปดาห์นี้จะพบการพูดคุยเกี่ยวกับสาวกเรื่องอะไร

     ได้แก่สัปดาห์นี้จะพบเหล่าสาวกด้านวรรณคดี ขุนช้างขุนแผน จะมีตั้งแต่เล่าเรื่อง ขับเสภา เชื่อมโยงประวัติสุนทรภู่ การวิจารณ์ตัวละคร(สร้างสรรค์) นิทรรศการภาพวาด แข่งขันแต่งคำประพันธ์ แข่งขันอ่านทำนองเสนาะ ขับเสภา  หรืออาจเป็นสาวกดาราศาสตร์  สาวกประวัติศาสตร์ สมัย... สาวกชาวเขื่อนเป็นต้น

            ฝากพิจารณาปรับปรุงกิจกรรมส่งเสริม"รักการอ่าน"ด้วย ยินดีแลกเปลี่ยนกิจกรรมนะคะจะทำให้ท่านมีกิจกรรมส่งเสริมรักการอ่านตลอดปี ไม่เครียดเมื่อประเมินและที่สุดเป้าหมายคือนักเรียนรักการอ่าน

  มีผู้อ่านฝากมา

   วันสุนทร(ภู่)หรือสัปดาห์ห้องสมุด เป็นวันนำเสนอผลงานของนักเรียนที่รักการอ่านเช่น

จัดมุมพบนักอ่าน "ท่องไปในโลกการอ่าน" แนะนำ

หนังสือเล่มโปรด  เล่าเรื่องตัวละครจากหนังสือเล่มโปรด

คนที่อ่านเรื่องประเภทเดียวกันแลกเปลี่ยนเรื่องราว  ที่เหมือน ที่ต่างกัน เป็นต้น

 จัดมุมพูดถึงนักเขียนหรือนักประพันธ์คนโปรด

 จัดมุมนักเขียนตัวน้อยๆเขียนถึงหนังสือที่อ่าน

            *** สรุปบทเรียนเพื่อเป็นแนวทางในการพัฒนาต่อดังนี้***

         รักการอ่านเป็นการสร้างนิสัย เป็นการปรับเปลี่ยนแนวคิดอันจะส่งผลต่อการ เปลี่ยนการกระทำของตนเอง ถ้าจะนำแนวคิดการสร้างนิสัยมาพิจารณาอาจสรุปเป็นlesson leraned(บทเรียน)   ดังนี้ 

 

 สร้างความตระหนัก

(see) กิจกรรมปรากฎผลต่อผู้ร่วม กิจกรรมทันทีสอดคล้องกับเป้าหมาย                        ร่วมกิจกรรมแข่งขันแสดงความสามารถพบผู้ประสบความสำเร็จจากการอ่านหรือเชื่อมโยงจากการอ่าน

  กิจกรรม (Do) จัดกิจกรรมหลากหลายมีเกณฑ์(ไม่มาก)ชัดตรงเป้าหมาย

     ได้รับผล (Get)        ผลจากการอ่านที่เกิดกับผู้ร่วมกิจกรรม อ่านมากข้อมูลมากใช้ข้อมูลได้อย่างมีประสิทธิภาพ