ขอนำความรู้ที่เคยเผยแพร่ไปในจดหมายข่าวสาระเพื่อการพัฒนาเด็ก เยาวชน และครอบครัว ของสถาบันแห่งชาติเพื่อการพัฒนาเด้กและครอบครัว ม.มหิดล ฉบับเดือนพฤษภาคม-มิถุนายน 2553 มานำเสนออีกครั้งครับ
ธรรมะ for you “สุข สำเร็จ ๗ ย.”
อัจฉริยะ ลิ้มสุวรรณ
สวัสดีครับ กลับมาพบกับ “ธรรมะ for you” ซึ่งนำเสนอข้อคิดและธรรมะที่ทันสมัยสำหรับให้ทุกท่านได้นำไปปรับใช้ในชีวิตประจำวันเพื่อให้มีความสุขทุกๆ วัน ผู้เขียนได้อ่านหนังสือเล่มหนึ่งชื่อ “ธรรมะบำบัด” เขียนโดย พระมหาประดิษฐ์ จิตฺตสํวโร ผู้ซึ่งเป็นรุ่นพี่ในสถาบันการศึกษาเดียวกัน ท่านเป็นพระสงฆ์ที่มีแฟนคลับมากมาย เนื่องจากท่านนำธรรมะมาเทศน์สอนได้อย่างสนุกสนาน ไม่น่าเบื่อ และที่สำคัญสามารถเข้าใจได้ง่ายด้วย ครั้งนี้จึงนำเคล็ด (ไม่) ลับ “สุข สำเร็จ ๗ ย.” มาเป็นของฝากสำหรับทุกท่าน
การดำเนินชีวิตของเราต่างดำเนินไปด้วยวิถี (แนวทาง) และวิธี (การปฏิบัติเพื่อไปสู่เป้าหมาย) ที่แตกต่างกัน อย่างไรก็ตาม แต่ละชีวิตล้วนมีเป้าหมาย คือ “ความสุข” และ “ความสำเร็จ” เหมือนกันทั้งนั้น พระมหาประดิษฐ์ได้นำได้นำหลักธรรมทางพระพุทธศาสนามากลั่นกรองและสังเคราะห์ โดยใช้ชื่อ “สุข สำเร็จ ๗ ย.” ย. แต่ละตัวมีอะไรบ้าง ลองตามมาดู
ย.๑ ยิ้มแย้ม การยิ้มแย้มเป็นการทำใจให้สบาย มองโลกในแง่ดี มองโลกให้สดใส ยิ้มได้แม้ภัยมา รอยยิ้มนั้นมีค่า แม้มีเงินมากมาย สามารถซื้อสิ่งของต่างๆ ได้ดังปรารถนา แต่ไม่อาจซื้อรอยยิ้มที่อ่อนโยนและมาจากใจได้ จะเห็นได้ว่าคนที่ยิ้มแย้มแจ่มใสมักมีแต่คนรัก อยากพูดคุย อยากคบหา อยากรู้จัก แล้วโอกาสที่ดีก็จะตามมา
ย.๒ ยกย่อง คำพูดเป็นสิ่งที่สำคัญ ให้คิดทุกคำที่พูด แต่ไม่จำเป็นต้องพูดทุกคำที่คิด ในพระพุทธศาสนามีมงคลชีวิตข้อที่ ๑๐ ในมงคลชีวิต ๓๘ ประการ คือ การพูดวาจาสุภาพ อ่อนโยน ยกย่อง ชมเชย ให้เกียรติกัน ละเว้นจากการพูดเท็จ พูดคำหยาบ พูดเพ้อเจ้อ พูดส่อเสียด การที่เราพูดดีจะทำให้มีคนรัก นิยมชมชอบ
ย.๓ ยืดหยุ่น คนเราบางครั้งต้องรู้จักยืดหยุ่น ออมชอม ประนีประนอม การยืดหยุ่นไม่ใช่การยอมแพ้ เป็นการเห็นใจกัน ผ่อนสั้นผ่อนยาว ถ้ารู้จักยืดหยุ่นเรื่องก็จะไม่ยืดเยื้อ ไม่เบียดเบียนกัน แม้มีการกระทบกระทั่งกันบ้าง แต่เราก็รู้จักให้อภัยกัน
ย.๔ ยืนหยัด คนที่จะประสบความสำเร็จในชีวิตได้จะต้องยืนหยัดในความเพียรพยายาม แม้จะมีปัญหาเข้ามาสักเพียงใด หากเราไม่ท้อแท้และท้อถอย เราย่อมจะสามารถแก้ไขปัญหาและไปถึงเป้าหมายได้ในที่สุด ตัวอย่างของผู้ที่มีความเพียรพยายามอย่างยิ่งใหญ่ คือ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัว พระมหาชนก หรือแม้แต่บุคคลที่เป็นผู้ล้มละลาย แต่มีใจที่เด็ดเดี่ยวยืนหยัดต่อสู้กับปัญหาและความทุกข์ยาก ในไม่ช้าก็จะสามารถแก้ไขปัญหานำไปสู่ความสำเร็จได้
ย.๕ หยิบยื่น คือ การให้ ไม่จำเป็นต้องให้สิ่งของเท่านั้น อาจให้กำลังใจ ให้คำแนะนำก็ได้ หากสังคมใดมีการหยิบยื่นความเอื้ออาทร เอื้อเฟื้อเผื่อแผ่ เกื้อกูล มอบกำลังใจให้แก่กัน สังคมนั้นย่อมจะมีแต่ความสงบสุขและความชุ่มชื่นหัวใจเกิดขึ้น ตัวอย่างของการให้ในสังคมไทย เช่น การให้ความช่วยเหลือด้วยสิ่งของและกำลังใจแก่ผู้ที่ประสบธรณีพิบัติภัย (สึนามิ) เมื่อปี ๒๕๔๗ และผู้ที่ประสบปัญหาจากเหตุการณ์ความไม่สงบทางการเมืองในช่วงระยะเวลาที่ผ่านมา
ย.๖ ยับยั้ง มีสติรู้จักยับยั้งไม่วู่วามไม่โกรธง่าย ไตร่ตรอง ใคร่ครวญอย่างรอบคอบ มีสัปชัญญะรู้สึกตัวตลอดเวลา ข่มอารมณ์ที่ไม่ดี เช่น อารมณ์โกรธ อารมณ์กำหนัด เมื่อมีสติสัมปชัญญะแล้ว ให้วางใจเป็กลาง ไม่ดีใจหรือเสียใจมากเกินไป คือ ไม่หวั่นไหวในสิ่งต่างๆ ที่เกิดขี้น
ย.๗ ยินยอม เรามักชอบคิดว่าเราถูกเสมอ ไม่ยอมรับผิดง่ายๆ การทะเลาะวิวาทก็เป็นผลมาจากการไม่รู้จักยอมกัน เช่น การแข่งขันกีฬา แม้การแข่งขันจะจบสิ้นแล้ว มีทีมที่แพ้ แต่คนไม่ยอมแพ้ ก็จะเกิดปัญหา กลายเป็นความรุนแรง คนส่วนใหญ่มักชอบจับผิดผู้อื่น เอาการกระทำของผู้อื่นมาเป็นธุระเป็นอารมณ์ แต่ไม่ดูความผิดของตนเอง หากเราหมั่นสำรวจจิตใจอยู่เสมอ ยอมรับความจริงในการกระทำของตนเอง แล้วปรับปรุงแก้ไข สังคมก็จะไม่วุ่นวาย
หากทำได้ตามเคล็ด (ไม่) ลับ ดังที่กล่าวมา ย่อมมั่นใจได้ว่ากำลังเดินไปในวิถีและวิธีไปสู่ความสุขและความสำเร็จ ขอเพียงก้าวไปอย่างมีสติ นุ่มนวล อ่อนโยน และมั่นคง เป้าหมายคือ “ความสุข” และ “ความสำเร็จ” ก็จะมาถึงในไม่ช้า สังคมก็จะมีแต่ความดีงามเกิดขึ้นแผ่ขยายไปทั่ว แล้วกลับมาพบกับ “ธรรมะ for you” ในครั้งต่อไปครับ
