สิ่งแวดล้อมเพื่อการเยียวยา
จากการที่ข้าพเจ้าได้เข้าร่วมประชุมแลกเปลี่ยนเรียนรู้เรียนรู้ เรื่อง สิ่งแวดล้อมเพื่อการเยียวยา ( Healing Environment ) เมื่อ วันที่ 6 - 8 กันยายน 2553 ที่โรงแรมอีสติน มักกะสัน กทม. ซึ่งทาง สรพ. ได้จัดให้มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในเครือข่าย SHA ร่วมกัน และจัดให้มีการเยี่ยมชมโรงพยาบาลที่ได้รับรางวัล Healing Environment Award ทั้งสองแห่ง คือ ที่คณะแพทยศาตร์ รพ.รามาธิบดี และที่ รพ.บีแคร์ ได้รับทราบแนวความคิดที่บูรณาการจากคำว่าสิ่งแวดล้อมที่ดีต้องมีความเพียงพอ ความพร้อม ความปลอดภัย อย่างเป็นระบบตามมาตรฐาน ครอบคลุมมิติด้านจิตใจที่ต้องดูแลด้วยความรัก และความเอื้ออาทร ซึ่งเป็นองค์ประกอบหนึ่งของ SHA เป็นที่มาของคำว่า “ เยียวยา ” โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อต้องการให้เกิดการบูรณาการ ทั้งทางกาย จิตใจ สังคม ความเชื่อ ตลอดจนวัฒนธรรมท้องถิ่น หลอมรวมกับระบบโครงสร้างสิ่งแวดล้อม ซึ่งหมายความรวมถึงการสัมผัสทั้ง ๕ ได้แก่ การได้ยิน การได้กลิ่น การสัมผัส การลิ้มรสชาติอาหาร และสิ่งแวดล้อมทางจิตใจ ที่ต้องการได้รับการตอบสนอง เช่น ความรัก การเคารพ สิทธิที่พึงจะได้รับ หรือการขอโทษ และสิ่งแวดล้อมที่สำคัญที่สุด คือ เรื่องความสัมพันธ์ระหว่างคนกับคนในระบบบริการ เพราะสิ่งแวดล้อมที่สำคัญมีค่าที่สุดนั้นคือคน หรือเรียกว่าเป็นสิ่งแวดล้อมในกายมนุษย์นั่นเอง ผู้ให้บริการรักษาพยาบาลที่ดี ต้องตรวจไปให้ถึงความต้องการระดับจิตวิญญาณของคนไข้ การสื่อสารด้วยวาจา บางครั้งก็สามารถทำร้ายผู้คนได้เช่นกัน ดังนั้นคำว่าการเยียวยาที่ดีก็อาจจะไม่ได้เริ่มต้นที่การปรับปรุงโครงสร้างตึก หรือทาสีใหม่ก็ได้ ที่สำคัญกว่าและลงทุนน้อยกว่า คือ การสร้างความสัมพันธ์ระหว่างกัน หรือการสร้างความเมตตา เอื้ออาทรต่อกัน คำพูดที่บั่นทอนคนอื่นโดยที่เรานั้นไม่ได้ตั้งใจ อาจจะมีมากมาย การมีสติและกลั่นกรองคำพูด รวมทั้งภาษากาย ท่าทางต่างๆเพื่อมิให้ทำร้ายคนอื่น ไม่ทำให้คนอื่นเสียใจ ฝึกตนเองให้มีความนุ่มนวล รู้จักให้อภัย และขอโทษ สิ่งเหล่านี้คือการเยียวยาที่ดีที่สุดในระดับปัจเจกบุคคลที่เราจะเริ่มต้นได้ในทุกขณะจิต โรงพยาบาลท่าเรือได้ผ่านการรับรองคุณภาพ HA&HPH แล้ว จึงร่วมตั้งเป้าหมายต่อยอดยกระดับการพัฒนาเป็นสถานที่ให้การรักษาอย่างมีมาตรฐานอย่างยั่งยืน โดยมุ่งหวังให้มีการพัฒนาสิ่งแวดล้อมที่สำคัญเอื้อต่อการเยียวยา สร้างเสริมสุนทรียภาพอาคารและสถานที่ มีความสัมพันธ์ที่ดีของบุคคลที่มีเมตตา เอื้อเฟื้อและเข้าใจ แสดงออกด้วยการสัมผัสทางกาย ทางวาจา และบริการด้วยจิตใจที่งดงามทั่วทั้งองค์กร ร่วมนับเป็นหนึ่งในสถานบริการสาธารณสุขยุคใหม่ ตามความมุ่งหมาย ของ สรพ. ภายใต้กระบวนการ SHA
มนตรี พยัคฆ์เรือง
