ขนมข้าวโปง
หลายคนอยากรู้ว่าหน้าตามันเป็นอย่างไง
นี่ไงคะหน้าตาของขนมข้าวโปง
หลายคนไม่รู้จักว่าหน้าตามันเป็นอย่างไรพลอยเข้าใจผิดไปว่ามันคือขนมแดกงาที่จริงแล้วมันไม่ใช่
เห็นหน้าตามันแล้วคิดว่าน่าจะทำกันง่ายๆ หมูๆ แต่จริงแล้วไม่หมูอย่างที่คิดเลยแฮ้
เรื่องของเรื่องมีอยู่ว่า
เริ่มจากมีกลุ่มคนกลุ่มหนึ่งที่มีเชื้อสายมอญ ประมาณ 15 ครอบครัว อพยพมาจาก ตำบล หนองหลวง อำเภอท่าตะโก จังหวัดนครสวรรค์ มาอยู่ที่ หมู่บ้าน ท่าเสลี่ยง หมู่ 3 ตำบล. คณฑี อำเภอ. เมือง จังหวัดกำแพงเพชร
ครอบครัวของคุณยายสุวรรณ ก้อนจันทร์เทศ ก็เป็นครอบครัวหนึ่งที่อพยพมาตั้งถิ่นฐานใหม่ อยู่ในหมู่บ้านท่าเสลี่ยง บ้านเลขที่ 343 หมู่ 3 ตำบล. คณฑี อำเภอ. เมือง จังหวัดกำแพงเพชร
ครอบครัวของคุณยายสุวรรณไม่ใช่แค่อพยพย้ายมาอยู่ที่นี่เพียงอย่างเดียว แต่ยังนำวัฒนธรรม และภูมิปัญญาติดตัวมาด้วย เช่น ภูมิปัญญาทางด้านอาหาร อย่างขนมข้าวโปลงนั้นเอง
คุณยายเล่าให้ฟังว่าขนมข้าวโปลงเนี่ยก็ถือว่าเป็นภูมิปัญญาชาวบ้านอย่างหนึ่งทางด้านอาหาร คุณยายบอกว่าคุณยายรู้จักขนมข้าวโปลงมาตั้งแต่จำความได้ มันเป็นขนมโบราณ ที่นิยมทำกินกันในสมัยก่อน เป็นขนมที่มีมาตั้งแต่สมัยบรรพบุรุษแล้ว และยังเชื่อกันว่าเป็นขนมของชาวมอญที่สืบทอดต่อกันมา
คุณยายยังเล่าให้ฟังอีกว่า เมื่อก่อนตอนยายย้ายมาอยู่ที่นี่ใหม่ๆ ทำขนมกินกันคนที่นี้เค้าแปลกใจกันว่ามันคือขนมอะไร เค้าเข้าใจว่าเป็นขนมแดกงา เพราะมันก็คล้ายๆแดกงาอยู่เหมือนกัน แต่พอมาอยู่ได้หลายปีคนที่นี้ก็เริ่มรู้จักกันมากขึ้น บางคนก็ชอบกินไปเลยก็มี
ช่วงที่จะทำขนมกินนั้น จะเป็นช่วงหน้าหนาว เพราะในสมัยก่อนนั้นหน้าหนาวจะหนาวมาก บวกกับกระบวนการในการทำขนมนั้นต้องใช้กำลังในการตำข้าวเหนียว และข้าวเหนียวที่นึ่งสุก ใหม่ๆ จะร้อน ช่วยทำให้ลดความหนาวลงได้บ้างนั้นเองค่ะ
ไปดูวัตถุดิบที่ใช้กันก่อนดีกว่าว่ามีอะไรบ้าง
ส่วนประกอบที่สำคัญ คือ ข้าวเหนียว ถั่วลิสง งาดำ น้ำตาลปีบ และเกลือป่น
อย่างรู้กันแล้วใช่มั้ยล่ะ ว่าจะทำอย่างไร
วิธีทำมันจะว่ายากมันก็ไม่ยาก จะว่าง่ายก็ไม่ง่าย แต่ขั้นตอนการทำมันยุ้งยากนิดนึง
มาดูกันเลยดีกว่าว่าทำอย่างไร
ขั้นตอนแรก นำข้าวเหนียวแช่น้ำไว้ไปซาวน้ำออก แล้วนำน้ำมาใส่ใหม่ แช่ทิ้งไว้ประมาณ 4 ชั่วโมง

จากนั้นก็นำงาดำมาล้างน้ำให้สะอาดก่อนนะคะแล้วนำไปขัดเพื่อเอาเปลือกออก นำงาดำที่ขัดแล้วไปตากแดดให้แห้งหรือแค่พอหมาดๆก็ได้
(ข้อเสริมนิดนึงนะคะ คุณยายเล่าให้ฟังว่างาที่ใช้ถ้าจะต้องซื้อ จะต้องเป็นงาลาว สงสัยกันใช่มั้ยล่ะคะว่างาลาวเป็นอย่างไร งาที่จริงจะมีสองชนิดคืองาลาวกับงาลาน ? แอ๊ะ แล้วจะรู้ได้อย่างไงว่าเป็นงาลาวหรืองาลาน คำตอบก็คือ งาลาวคืองาที่นำมามัดแล้วแขวนตากบนลาว งาชนิดนี่จะสะอาดไม่มีเม็ดทรายหรือกวดปนอยู่ส่วนงาลานงาชนิดนี้จะเป็นงาที่ตากกันบนลานปูนและมักจะมีเม็ดทรายหรือเม็ดกวดปนอยู่ แต่ทางที่ดีนะคะใช้งาที่ปลูกเองจะดีกว่า)


สงใสกันรึเปล่าค่ะว่าทำไมต้องนำงามาขัด ก็เพราะต้องการจะเอาสิ่งเจือปนอย่างเช่น เม็ดทราย กวด ออกนั้นเองค่ะ
ในระหว่างที่รอให้งาแห้ง เพื่อไม่ให้เป็นการเสียเวลา เราก็นำถั่วลิสงดิบที่เตรียมไว้มาคั่วให้สุกจากนั้นก็นำถั่วลิสงที่คั่วสุกแล้วมาขัดเพื่อเอาเปลือกออกค่ะ

แล้วทำไมต้องคั่วถั่วด้วย? = ก็เพราะคั่วให้ถั่วสุกและมีกลิ่นหอมนั้นเองค่ะ
จากนั้นก็นำงาที่ตาแห้งแล้วมาคั่วให้เหลือง แล้วก็นำงาที่คั่วเสร็จไปฝัดเพื่อเอาเปลือกงาที่ขัดไว้ออก
แอ๊ะ ? แล้วทำไมจะต้องคั่วและฝัดงาด้วย เอ๋อ ไอ้ที่คั่วงาก็เพราะต้องการที่จะให้งาสุกเหลืองมีกลิ่นที่หอม สวนการฝัดงาก็เพราะวิธีนี้เป็นวิธีที่ง่ายและรวดเร็วในการเอาเปลือกงาที่ขัดไว้ออกนั้นเอง
พอเสร็จจากการฝัดงา ข้าวเหนียวที่แช่ไว้ก็ได้ที่ นำข้าวเหนียวที่แช่ไว้ไปนึ่งให้สุกกันก่อนนะคะ


ระหว่างที่รอข้าวเหนียวสุก เราก็มาทำไส้ขนมกัน เริ่มจากการนำถั่งลิสงที่คั่วเอาเปลือกออกแล้วเนี่ยมาตำในครกไม้ ให้พอระเอียด แล้วแบ่งถั่วลิสงที่ตำไว้เล็กน้อยเพื่อเอาไว้คุกกับขนมที่ปั้นเสร็จแล้ว จากนั้นนำงาที่คั่วแล้วมาใส่ตำรวมกัน ตำจนละเอียดนำน้ำตาลปีบที่เตรียมไว้มาใส่ ใส่เกลือป่นตามลงไปเล็กน้อย ตำคุกเค้าให้เข้ากัน เป็นอันเสร็จขั้นตอนการทำไส้ขนมแล้วค่ะ




แอ๊ะ ? แล้วทำไมถึงต้องใส่เกลือล่ะ แล้วเกลือมันมาเกี่ยวอะไรกับขนมหวานด้วย
คำตอบ คือ ใส่เกลือเพื่อตัดหวานไม่ให้ไส้ขนมหวานจนเกินไป
ทำไส้ขนมเสร็จแล้ว ข้าวเหนียวที่นึ่งไว้ก็สุกพอดีค่ะ นำข้าวเหนียวที่สุกแล้วไปตำในครกไม้ให้ละเอียด ขั้นตอนการตำข้าวเหนียวจะต้องมีผู้ช่วยนะคะ จะทำคนเดียวไม่ได้ เพราะข้าวเหนียวจะกระเดนออกจากครก จากนั้นก็นำข้าวเหนียวที่ตำเสร็จ ไส่ใส้ที่เตรียมไว้ ปั้มรูปทรงตามชอบ แล้วนำมาคุกกับถั่วที่แบ่งไว้ เพื่อไม่ให้ข้าวเหนียวที่ปั้นเสร็จแล้วติดกัน แค่นี้ก็เป็นการเสร็จขั้นตอนและกระบวนการทำขนมข้าวโปลงแล้วค่ะ
( เคล็ดไม่ลับ วิธีตำข้าวเหนียวไม่ใช่ว่าใครจะตำกันได้ง่ายๆนะคะต้องอาศัยเทคนิคบวกกับร่างกายที่แข็งแรงด้วยนะคะ)




เสร็จแล้วค่ะขนมข้าวโปง
ขนมโบราณที่เชื่อกันว่าเป็นขนมของคนเชื้อสายมอญ
เห็นมั้ยคะหน้าตาของขนม น่ากินขนาดไหน
ใครจะไปลองทำดูก็ได้นะค่ะ
น่ากินจังค่ะ
วันนี้มีอารมณ์แปลก ๆ หิวนึกไปนึกมาอยากินขนม กินขนมอะไรที่ไม่ได้กินนานแล้ว เช่น ขนมกง ไข่หงส์ นึกขึ้นได้ว่ามีขนมโปง ลอง search ดู ดีใจมาก บ้านอยู่ยครสวรรค์ เชื้อสายแถวอุทัย ช่วยกันบอกต่อว่าจะลองทำแจกเพื่อน ๆ กินจะได้อนุรักษ์ไว้ ดีใจจริง ๆ เจอเยอะมาก ๆ
วันนี้นึกถึงขนมตอนเด็กๆ ที่แม่เคยซื้อให้กินตอนไปซื้อของที่ตลาดนัดเป็นขนมที่หากินได้ง่ายมาก มีขายเยอะมาก แต่เดี๋ยวนี้หากินไม่ได้แล้ว เด็กรุ่นใหม่ไม่รู้จัก และคนทำก็ไม่น้อย ...ใช้เวลานึกอยู่ตั้งนาน ไม่ได้กินมาตั้ง 20 ปีแล้ว
ขนมนี้ช่วยกันอนุรักษ์ไว้นะคะ เป็นขนมที่ยังหากินได้ที่นครสวรรค์จะมีตามตลาดนัด ถ้าใครผ่านไปทางนครสวรรค์ ที่ตลาดนัดหน้าค่ายจิรประวัติแวะเลยค่ะไม่ผิดหวังแน่มีทั้งเสาร์ อาทิตย์ค่ะ ราคาไม่แพงค่ะ ที่ซื้อมา7ลูก 10บาทแต่ไม่โตมาก ดิฉันได้ฝึกทำไว้ แต่ตอนนี้ใช้ครกหินค่ะ ขอบอกว่าเดี๋ยวนี้มีคนใช้แป้งข้าวเหนียว บอกว่าไม่อร่อยเท่าข้าวเหนียวตำมันหอมกว่ากันเยอะค่ะ
อยากกินเช่นกันค่ะเคยกินตอนเด็กๆตอนนี้ไม่มีขายแล้วอยากทำให้ลูกให้หลานกินจังเป็นคนนครสวรรค์เหมือนกันค่ะของอร่อยๆๆบ้านเราเยอะมากๆ
บ้านเดิมอยู่นครสวรค์ ตอนเด็กๆ ชอบกินมาก แต่เดี๋ยวนี้มาอยู่ กทม. ไม่มีให้กิน นครสวรรค์ยังมีขายบ้างไหมนะ เผื่อกลับ ไป นว.จะไปเสาะหาดูตอนนี้ยายสุวรรณยังทำขายอยู่ไหม จะได้ให้ญาติที่อยู่บ้านท่าเสลี่ยงไปตามดู