ธาตุทั้ง 4

    ธาตุทั้ง 4 นี้ถือเป็นหลักการตามปรัชญาโบราณในหลายวัฒนธรรม ที่ใช้ในการอธิ บายลักษณะพื้นฐานของสิ่งต่างๆ ในธรรมชาติ ซึ่งเริ่มขึ้นตั้งแต่สมัยกรีกโบราณผ่านเข้าสู่ยุคกลาง และเข้าสู่ยุคฟื้นฟูศิลปะของยุโรป ซึ่งความรู้นี้เป็นพื้นฐานของความเชื่อและวัฒนธรรมต่างๆ ของยุโรป และในขณะเดียวกันทางตะวันออกอย่างอินเดีย และจีนก็มีแนวคิดนี้ตั้งแต่สมัยโบราณเช่นกัน และยังกลายมาเป็นพื้นฐานความรู้ของลัทธิเต๋า และศาสนาพุทธอีกด้วย

    คำว่าธาตุทั้ง 4 จึงน่าจะหมายถึง องค์ประกอบแท้จริง หรือองค์ประกอบดั้งเดิมของสรรพสิ่งทั้งหลาย ทั้งปวง ไม่ว่าจะเป็นวัตถุหรือสิ่งใดๆ ทั้งที่เป็นสิ่งมีชีวิตและไม่มีชีวิต ซึ่งเป็นองค์ประกอบพื้นฐานขั้นต้นที่ละเอียดที่สุด ที่ไม่สามารถจะแยกย่อยให้ละเอียดไปกว่านี้ได้ และธาตุที่ว่าถือเป็นสารตั้งต้น หรือเป็นองค์ประกอบหลักของสรรพสิ่งต่างๆ ทั้งที่อยู่ในโลก และนอกโลก มีอยู่ด้วยกัน 4 ธาตุ คือ

  1. ธาตุดิน

  2. ธาตุน้ำ

  3. ธาตุลม

  4. ธาตุไฟ

    ในทางพระพุทธศาสนาจะเรียกชื่อธาตุ ทั้ง 4 นี้ว่า ภูตรูป 4 หรือ มหาภูต 4 และยังได้เรียกชื่อธาตุแต่ละธาตุแตกต่างออกไป ดังนี้

   1. ธาตุดิน  เรียกว่า ปฐวีธาตุ เป็นธาตุที่ตั้งของธาตุทั้งหลาย เพราะว่าสิ่งทั้งหลาย

       จะเป็นรูปร่างต่าง ๆได้นั้น จะต้องมีธาตุดินเป็นองค์ประกอบจึงจะเป็นรูปร่าง

   2. ธาตุน้ำ  เรียกว่า อาโปธาตุ เป็นธาตุที่ทำให้เกิดการเกาะกุม และการจับตัวรวมกัน

       ทำให้มีลักษณะเอิบอาบและเคลื่อนที่หรือว่าสามารถไหลไปมาได้

   3.  ธาตุลม เรียกว่า ว่าโยธาตุ เป็นธาตุที่ทำหน้าที่ค้ำจุนธาตุอื่น ทำให้สิ่งต่างๆเคร่งตึง

        หรือสั่นไหวได้

    4. ธาตุไฟ เรียกว่า เตโชธาตุ เป็นธาตุที่ทำให้ร้อน หรือเย็น และทำให้เกิดการย่อยได้

                  ลักษณะและคุณสมบัตของธาตุ

     1. ธาตุดิน (ปฐวีธาตุ) ธาตุดินมีทั้งที่อยู่ภายใน และภายนอกร่างกาย โดยที่ธาตุดินภายในร่างกายก็คือ อวัยวะและสิ่งต่างๆในร่างกายเราที่มีลักษณะแข็ง หรือรวมตัวกันเป็นก้อนจนสามารถกำหนดได้ ซึ่งได้แก่ ผม ขน เล็บ ฟัน หนัง เนื้อ เอ็น กระดูก ม้าม หัวใจ ตับ พังผืด ไต ปอด ลำไส้ใหญ่ อาหารใหม่ อาหารเก่า หรือสิ่งอื่นๆ ที่มีลักษณะแข็ง ก็จะถือว่าเป็น ธาตุดิน

       ธาตุดิน คือ คนที่เกิดเดือนตุลาคม พฤศจิกายน ธันวาคม และคนเกิดปีจอ ฉลู

โรคที่มักจะเป็น   โรคท้องผูก ระบบย่อยไม่ปกติ ความดันต่ำ ไขมันอุดตัน หินปูนเกาะกระดูก เส้นเลือดตีบ

    2. ธาตุน้ำ (อาโปธาตุ)ธาตุน้ำที่มีอยู่ภายในร่างกายของสิ่งมีชีวิต และที่อยู่ภายนอก ธาตุน้ำที่ภายในร่างกาย คือ ส่วนต่างๆ ภายในร่างกายทีมีลักษณะเอิบอาบซึมซาบ ไหลได้ ได้แก่ เสลด น้ำเหลือง เลือด เหงื่อ ไขมัน น้ำตา น้ำลาย น้ำมูก ไขข้อ และสิ่งอื่น ๆ ที่มีลักษณะเอิบอาบและซึมซาบนั่นเอง

        ธาตุน้ำคือ คนที่เกิดเดือนกรกฎาคม สิงหาคม กันยายน และคนเกิดปีชวด กุน

โรคที่มักจะเป็น โรคภูมิแพ้ หวัด ติดเชื้อต่างๆ แผลพุพอง ไตวายฉับพลัน โลหิตจาง โรคอ้วน ไอมีเสมหะ ไซนัสอักเสบ หอบหืด หลอดลมอักเสบ

    3. ธาตุลม(วาโยธาตุ) ธาตุลมที่มีลักษณะเคลื่อนไหว เรียกว่า เป็นธาตุลมที่ทำให้เกิดขึ้นเคลื่อนไหวได้ เช่น สัตว์ทั้งหลายที่เคลื่อนไหวอิริยาบถต่างๆ ได้ หรือกระพริบตา กลอกตา กระดิกมือ กระดิกเท้า การกถ่ายเทสิ่งโครกออกจากร่างกาย การคลอดบุตรต่างๆ ส่วนที่อยู่ภายนอกจะทำให้วัตถุต่างๆเคลื่อนจากที่เดิมไปได้

       ธาตุลมคือ คนที่เกิดเดือนเมษายน พฤษภาคม มิถุนายน และคนที่เกิดปีมะเมีย มะแม วอก

โรคที่มักจะเป็นการเต้นของหัวใจ ภาวะหัวใจขาดเลือด ความดันโลหิต กระดูกเปราะ โรคน้ำตาแห้ง โรคนอนกรน โรคปวดหัว วิงเวียน อ่อนเพลีย

    4. ธาตุไฟ(เตโชธาตุ) เป็นธาตุที่มีลักษณะร้อนและเย็น จะมีลักษณะเป็นไอ คือไอร้อน และไอเย็น ธาตุไฟที่มีอยู่ภายในและภายนอกร่างกายโดยธาตุไฟภายในร่างกายคือ ธาตุที่ทำให้ร่างกายอบอุ่น ทรุดโทรม กระวนการะวาย และธาตุที่เป็นเหตุให้ของที่บริโภคเข้าไปย่อยได้ด้วยดี และรวมทั้งสิ่งอื่นๆ ที่อบอุ่นถึงเร่าร้อน

      ธาตุไฟ คือ คนที่เกิดเดือนมกราคม กุมภาพันธ์ มีนาคม และเกิดปีขาล มะโรง มะเส็ง และปีระกา

โรคที่มักจะเป็นท้องผูก ความดันสูง เส้นโลหิตเปราะบาง ไต ปวดศรีษะ โรคหัวใจ โรคไทรอยด์ ร้อนใน ใจสั่น เลือดเป็นพิษ