กิจกรรมชมรมผู้สูงอายุจังหวัดมุกดาหาร มีคุณหมอส้ม (ทพญ.ชวนชม) จาก รพ.หนองสูง คุณหมอเบส (ทพญ.สิริยาภา) คุณลุงศรีพล คุณลุงสว่าง และน้องจาก สอ. มาเป็นผู้เล่าสู่กันฟังค่ะ
ชมรมผู้สูงอายุตำบลพะวง อ.หนองสูง จ.มุกดาหาร มีสมาชิก 280 กว่าคน ทั้งตำบล
คุณหมอส้มเล่าว่า แรงบันดาลใจที่คุณหมอส้มได้จัดทำโครงการนี้ เกิดจากคุณลุงศรีพลไปทำฟันกันบ่อย จนกลายเป็นขาประจำ และเมื่อคุณลุงบอกว่า ผมก็แก่แล้ว แต่มีโอกาสได้มาทำฟันกับคุณหมอ ผมมีโอกาสมากกว่าคนอื่นๆ แต่จะทำอย่างไร ถึงจะทำให้สมาชิกในชมรมฯ ได้มีโอกาสดีดีอย่างผมบ้าง อยากให้คุณหมอออกไปดูแลฟันให้สมาชิกให้ผมหน่อย ... นี่ละค่ะ จุดเริ่มของการทำกิจกรรมที่นี่ ... สมาชิกของชมรมมีปัญหาเรื่องสุขภาพปาก อยากให้ได้รับบริการ นั่นเอง
ทาง สสจ. มุกดาหาร พอดีกับที่มีนโยบาย ให้ทำโครงการส่งเสริมสุขภาพช่องปากผู้สูงอายุ โดยมีเป้าหมาย 1 จังหวัด 1 ชมรม หนองสูงจึงรับทำโครงการนี้ โดยมาหารือกับผู้สูงอายุในพื้นที่ตำบลพูวง
สอ.หนองสูง ได้ต่อยอดโดยนำปัญหานี้เข้าไปเสนอเทศบาล จึงได้รับการสนับสนุนงบประมาณ ร่วมกับการสนับสนุนจาก วิทยาลัยการอาชีพนิคมคำสร้อย มาร่วมดำเนินงานเกี่ยวกับการดูแลสุขภาพของคนในพื้นที่ จึงได้ทำกิจกรรมร่วมกัน
กิจกรรมที่ดำเนินการ
- เริ่มจากคุณหมอมาตรวจสุขภาพฟันให้กับผู้สูงอายุทุกคน
- หลังจากนั้น มีการจัดนิทรรศการผู้สูงอายุ ที่ศูนย์ฯ มีการอบรมให้ความรู้เรื่องต่างๆ ได้แก่ เรื่องฟัน การใช้ยาในผู้สูงอายุ การใช้สมุนไพรใกล้ตัว และอื่นๆ
- ทำกิจกรรมแปรงฟันร่วมกัน
- การออกบริการทันตกรรมเคลื่อนที่โดยคุณหมอ เกือบทุกเดือน ... ไม่ว่าเราจะนัดรวมกลุ่มกันที่ไหน คุณหมอก็จะตามไปตรวจฟัน ทำฟันให้ ตลอดทุกที่ เรียกว่า บริการอย่างใกล้ชิด
- มีการนัดพบทำกิจกรรมกลุ่มของผู้สูงอายุอยู่เรื่อยๆ ทั้งการจักสาน เผยแพร่ภูมิปัญญา นวัตกรรมไม้คนทา (ที่นี่เรียกว่า ไม้เจียแข่ว) ใช้ช่วยในการแปรงฟัน ทำน้ำยาบ้วนปากใช้กันเอง
- การจับคู่แปรงฟัน ภายในครอบครัว
- ทุกเย็นจะมีการออกกำลังกาย ฟ้อนรำ เมื่อเสร็จแล้วก็ร่วมกันแปรงฟัน เราก็พกไม้เจียแข่วมาด้วย เพื่อมาแปรงฟัน
- คุณลุงศรีพลเล่าว่า ก่อนเข้านอน ก็ต้องถามภรรยาก่อนว่า "คุณแปรงฟันแล้วหรือยัง"
หลังจากที่เราได้ทำกิจกรรมแปรงฟัน แล้วผลลัพธ์ได้อะไรบ้าง ก็คือ
- ผู้สูงอายุได้รับการตรวจสุขภาพช่องปากทุกคน
- คนที่มาไม่ได้ หมอก็ตามออกไปเยี่ยมที่บ้าน ไปพร้อมเภสัชกร และพยาบาล เพื่อไปให้ความรู้เรื่องการใช้ยา ดูแลฟัน และให้แปรงสีฟันไปใช้ที่บ้าน
- เมื่อตรวจพบโรคในช่องปากของผู้สูงอายุ จึงมีการแก้ไข และไปให้บริการทันตกรรมถึงที่
ปัจจัยที่ทำให้การทำกิจกรรมนี้สำเร็จ
- ด้านพฤติกรรม พบว่า ผู้สูงอายุส่วนใหญ่มาร่วมกิจกรรมดูแลฟันมากขึ้น มีความกระตือรือร้นในการทำกิจกรรมร่วมกัน แปรงฟันร่วมกันทุกเย็น และมีการแลกเปลี่ยนความรู้ซึ่งกันและกัน
- ผู้สูงอายุมีความกระตือรือร้นในการให้คุณหมอมาตรวจฟัน
- ผู้สูงอายุลดความกลัวการทำฟัน
- ได้รับความร่วมมือการทำกิจกรรม จากโรงพยาบาล สถานีอนามัย และเทศบาล เป็นอย่างดี และทำงานร่วมกันเป็นเครือข่าย
โอกาสพัฒนา
- จะมีการนัดพบกันเพิ่มขึ้น โดยทุกวันพระนัดมาประชุมร่วมกัน เวียนไปทุกเดือน ใน 7 วัด เพื่อการพูดคุย แลกเปลี่ยนความรู้เรื่องฟัน ช่วยกันดูแลฟัน แปรงฟันร่วมกันหลังอาหาร ทำเช่นนี้ต่อเนื่อง จะได้เป็นวัฒนธรรมของชุมชน เพื่อที่จะได้เป็นกิจกรรมที่ยั่งยืน คงอยู่ ได้บุญ และสุขภาพฟันก็จะดีด้วย
- จะขอความร่วมมือทำกิจกรรมจากคุณหมอตามโอกาส
ความภูมิใจหลังจากการดำเนินงาน
- สมัยก่อน ไม่มีใครไปประชาสัมพันธ์การให้บริการในลักษณะนี้ และมีความภูมิใจที่มีเรื่องของฟันเข้ามาให้บริการ และจะให้มีกิจกรรมต่อไป
- ความภูมิใจของคุณหมอ … รู้สึกว่า เราเป็นบุคลากรตัวเล็กๆ หน่วยงานเล็กๆ หน่วยหนึ่งที่สามารถทำให้ผู้สูงอายุมารวมกลุ่มได้ เกิดพลังความคิด พลังสร้างสรรค์ และทำกิจกรรมร่วมกัน เห็นเขามีความสุข ก็รู้สึกดีใจ อยากให้โครงการมีอยู่เรื่อยๆ และคงจะได้ร่วมกิจกรรมกันไปเรื่อย ไม่ทิ้งท่านแน่นอน
- ในฐานะพื้นที่ที่สถานีอนามัยรู้สึกอบอุ่นแทนผู้สูงอายุ ดีใจที่ได้มีคุณหมอมาดูแลสุขภาพให้ผู้สูงอายุ
ทีมจังหวัดมุกดาหาร
รวมเรื่อง ไปร่วม ลปรร. กับศูนย์ฯ 7 อุบลฯ
