อ. ปรียานุช   พิบูลสราวุธ

 

จากที่ได้ไปอบรมผู้บริหารและครู จากโรงเรียน ๑,๑๒๑  แห่ง  พบว่าเรื่องที่น่าเป็นห่วง คือ ครูยังไม่สามารถออกแบบการเรียนรู้ได้ดีนัก ซึ่งเรื่องนี้ก็ต้องทำงานร่วมกับ สพฐ.ต่อไป   

 

การบูรณาการเรื่องหลักคิดพอเพียงในการจัดการเรียนการสอน  ทุกอย่างต้องเริ่มที่ครู  ครูต้องปฏิบัติให้เห็นผลจริง  แล้วจึงจะถ่ายทอดและจัดกระบวนการเรียนรู้ได้ดี  ต้องมีอุดมการณ์ของการดำรงตนของการเป็นมนุษย์  ต้องระเบิดจากข้างใน  เข้าใจทักษะกระบวนการ  ๓ ห่วง  ๒เงื่อนไข จึงจะออกแบบการเรียนรู้ได้ 

 

ครูต้องสามารถเตรียมการเรียนการสอนโดยยึดหลักของความพอเพียงได้ก่อน  ในขั้น Input ครูต้องดูให้เหมาะสมตามวัย และศักยภาพของผู้เรียน  ครูต้องเข้าใจ  เอาหลัก ๓ ห่วง ๒ เงื่อนไขมาใช้วางแผน  รู้ถึงเหตุผลว่าทำไมต้องสอน  ครูต้องชัดเจน 

 

ในขั้น Process ต้องมองไปให้ถึง Outcome และการสร้างคุณลักษณะอันพึงประสงค์ เราไม่ได้เน้นที่ตัวชิ้นงาน  แต่ชิ้นงานเป็นผลผลิตในการประเมิน  เมื่อเด็กคิดแล้วออกมาสู่พฤติกรรม  และสาวไปที่การคิดว่าเริ่มมาอย่างไร 

 

แต่ครูมักไปประเมินแต่ชิ้นงาน  ซึ่งเป็นแค่สื่อ  หรือเครื่องมือเท่านั้น  ที่จริงต้องประเมินกระบวนการคิด  พฤติกรรมเด็กเป็นสำคัญ  สุดท้ายต้องกลับมาที่ครูเห็นประโยชน์จึงจะเกิดพลังในการขับเคลื่อนทั้งกำลังกายและใจ ว่าจะออกแบบการเรียนรู้อย่างไรให้เด็กเกิดอุปนิสัยพอเพียง  ตัวเองได้กำลังใจมาจากครูหัวใจพอเพียงมาเล่าให้ฟังถึงการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้น  ทำให้ได้รับรู้ว่าพอเพียงคือความสุข  ทุกคนเปลี่ยนแปลง  เกิดพลังอย่างมาก  ครูทำให้ตัวเองมีพลังในการขับเคลื่อน  และมีความสุขที่เห็นเด็กอยู่อย่างพอเพียง

 

เราออกแบบการเรียนรู้ไม่ไม่ได้หยุดอยู่เฉพาะในห้องเรียน  แต่ต้องตลอดเวลา  ทำอย่างไรจึงจะให้เขาเริ่มคิด  วางแผนชีวิตให้อยู่อย่างพอเพียง  เช่น  เมื่อคืนคุณนอนอย่างพอเพียงหรือเปล่า  ภูมิคุ้มกัน  ต้องห่มผ้า  ปรับแอร์  วิเคราะห์ได้  เราโยนโจทย์ให้เด็ก  คิดอย่างพอเพียงตลอดเวลา  โยนคำถามที่พาให้สนุกในการคิด  เพราะเป็นเรื่องใกล้ตัว ถ้าเรื่องเล็กๆ เล็กคิดได้  พอมาถึงเรื่องใหญ่ๆ ก็จะคิดได้  ครูต้องทำได้ก่อน  ถ้าทำแบบนี้ได้  เด็กก็จะพร้อมรับการเปลี่ยนแปลงได้  ต้องเริ่มจากการทำให้ง่ายง่าย และกลมกลืนไปกับวิถีชีวิต

 

เราจะตัดสินใจอย่างพอเพียงได้ต้องมีทั้ง ๒ เงื่อนไข คือทั้งความรู้  และคุณธรรม  ที่จะทำให้เราสามารถจัดการชีวิตได้  เมื่อทำแบบนี้ได้กับทุกเรื่องในชีวิต  ชีวิตก็จะสมดุล  และพร้อมรับการเปลี่ยนแปลง  โดยมีทักษะคือ  ๓  ห่วง  ซึ่งทั้งหมดเป็นหัวใจในการปฏิรูปการเรียนรู้

 

หลักปรัชญาฯมีรากฐาน  จากหลักพุทธ  ใช้ได้กับคนไทย  พระเจ้าอยู่หัวท่านได้มาจากการสังเกตวิถีชีวิตของคนไทย  เป็นภูมิปัญญาไทยที่ประเสริฐมาก 

 

ผู้บริหารสถานศึกษามีความสำคัญมาก  ครูดีมีทั่วแผ่นดิน  แต่เขาจะได้รับโอกาสแค่ไหนขึ้นอยู่กับผู้บริหาร  ส่วนผู้ที่ทำให้เกิดการขับเคลื่อนเศรษฐกิจพอเพียงในสถานศึกษาก็คือศึกษานิเทศก์  ในกลไกโรงเรียนผู้บริหาร  ครู  และศึกษานิเทศก์  คือคนสำคัญในการปลูกฝังนิสัยพอเพียงให้กับเด็กไทย