ภาวะผู้นำ....ด้านการเป็นผู้บริหารที่ดีโดนใจ
รัตติกร จันทมาศ
ในสถานการณ์ปัจจุบัน ประเทศไทยกำลังเผชิญกับความท้าทายในการที่จะดำรงอยู่ในโลกท่าม กลางกระแสการเปลี่ยนแปลงยุคโลกาภิวัตน์ ส่งผลให้ประชาชนเปลี่ยนแปลงค่านิยมสู่วัตถุนิยม แตกความสามัคคี ภาวะเศรษฐกิจตกต่ำ ความอยู่รอดของประเทศชาตินั้นต้องอาศัยองค์ประกอบที่หลาก หลายและไม่สามารถที่จะส่งมอบให้ใครคนใดคนหนึ่ง หรือหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่ง รับผิดชอบเพียงส่วนเดียว แต่ต้องร่วมมือกันทุกภาคส่วน (พิทยา แสงแผ้ว,2551) และทุกคนทั้งผู้นำและผู้ปฏิบัติ ซึ่งผู้ที่จะนำพาองค์กร ประเทศชาติสงบสุขและเจริญรุ่งเรืองคือผู้นำที่ดี
คำกล่าวที่ว่า “ผู้นำสามารถสร้างความเปลี่ยนแปลงให้เกิดขึ้นในหน่วยงาน องค์กรได้อย่างยิ่งใหญ่” คำนี้อาจเป็นไปไม่ได้ หากผู้นำคนนั้นขาดสิ่งที่เรียกว่าภาวะผู้นำซึ่งเป็นองค์ประกอบสำคัญของผู้นำที่เป็นหัวหน้างานหรือผู้ที่ดำรงตำแหน่งผู้บริหาร ทุกระดับที่ต้องมีและจำเป็นอย่างยิ่งต่อความสำเร็จในการบริหารจัดการงานของหน่วยงาน องค์กร ไม่ว่าจะเป็นในภาครัฐและภาคเอกชน ผู้นำมีอำนาจหน้าที่ของตนในการบริหารงาน การทำหน้าที่นำคนในหน่วยงาน องค์กร ให้ปฏิบัติไปสู่จุดหมายที่ตั้งไว้(อารักษ์ พรหมมณี,2552)
ผู้นำที่เปลี่ยนแปลง มีดังนี้ ผู้นำต้องมีความรู้ ยอมรับการเปลี่ยนแปลง มีวิสัยทัศน์ (vision) มองการณ์ไกลใช้เทคโนโลยีการสื่อสาร ได้คล่องแคล่วต้องมีการบริหาร โดยใช้การตัดสินใจจากการวิเคราะห์ข้อมูล (data) ใช้หลักการวิจัยช่วยในการบริหารงานเพื่อป้องกันความเสี่ยง (บุษบา สินสมบรูณ์,2552)
ผู้นำกับการบริหารเป็นเรื่องที่เกี่ยวกับคน และงานเป็นสิ่งที่มีความสำคัญต่อการบริหารงานดังนั้นจึงต้องใช้การปกครองอย่างมีศิลปะ เพื่อให้สามารถครองใจคนและได้ผลงานที่มีประสิทธิภาพเกิดคุณภาพ ถือว่าเป็นศาสตร์และศิลป์ในการทำงานให้ลุล่วงตามวัตถุประสงค์และเป้าหมายที่วางไว้ กล่าวถึงหลักการบริหาร 3 ข้อ คือ ประเภทผู้นำ หน้าที่ผู้นำและลักษณะผู้นำที่ดี ดังนี้
- 1. ประเภทผู้นำ
1.1 ผู้นำแบบเผด็จการ เป็นผู้นำที่มีความเด็ดขาดในตัวเอง ถือเรื่องระเบียบวินัยกฎเกณฑ์ ข้อบังคับเป็นหลักในการดำเนินงานการตัดสินใจต่างๆ ขึ้นอยู่กับผู้นำเพียงผู้เดียวเท่านั้น
1.2 ผู้นำแบบประชาธิปไตย ถือว่าเป็นบุคคลที่มีความสำคัญในโลกปัจจุบันให้สิทธ์ในการออกความคิดเห็น สิทธ์ในการเรียกร้อง รวมไปถึงการเคารพสิทธ์ของผู้อื่นด้วยการเป็นประชาธิปไตย
1.3 ผู้นำแบบตามสบาย เป็นผู้นำที่ไปเรื่อยๆ ตามสถานการณ์ที่เกิดขึ้นเป็นผู้นำที่เป็นที่รักของผู้ร่วมงานยอย่างมาก ผู้นำประเภทนี้จึงมีมากมายไม่มีจุดยืนเป็นของตัวเอง
- 2. หน้าที่ของผู้นำแบ่งออกได้ดังนี้
2.1 การวางแผน การศึกษาวิเคราะห์อนาคตและจัดวางแผนปฏิบัติงานส่วนหน้า
2.2 ลักษณะของการควบคุม มีการติดตามผลงานควบคุมการปฏิบัติคนอยู่ห่างๆ
2.3 ลักษณะของการตรวจตรา เป็นหน้าที่โดยตรงผู้นำ หรือผู้บริหารที่จะต้องติดตามความเคลื่อนไหวหรือผลการดำเนินงานตามขึ้นตอนต่างๆ เพื่อที่จะสามารถแก้ไขในเหตุการณ์นั้นๆได้ทันการ
2.4 ลักษณะของการประสานงาน การประสานงานของหน่วยงานต่างๆ
2.5 ลักษณะของการวินิจฉัยสั่งการ ผู้นำที่ดีจะรู้จักการใช้คนให้เกิดประสิทธิ์ภาพสูงสุดการวินิจฉัยสั่งการ ที่ดีนั้นจะต้องมีความชัดเจน สามารถนำไปปฏิบัติได้ทันที
2.6 ลักษณะของการโน้มน้าวให้ทำงาน การเชิญชวนให้สมาชิกมีความสนใจในการปฏิบัติงานหน้าที่การงานด้วยความตั้งใจ ซื่อสัตย์สุจริตและเต็มใจทำงาน
2.7 ลักษณะของการประเมินผลงานหรือมีแรงจูงใจ การพิจารณาความดีความชอบตลอดระยะเวลาการทำงาน ของพนักงานถือเป็นหน้าที่สำคัญอย่างหนึ่งเป็นการเพิ่มขวัญและกำลังใจในการทำงาน การประเมินผลการปฏิบัติงาน ที่ดีควรกระทำเป็นระยะๆ และแจ้งผลให้ผู้ที่ถูกประเมิน ได้ทราบเพื่อจะได้แก้ไขในโอกาสต่อไป
3. ลักษณะผู้นำที่ดี (Good Leadership) มีผู้ให้ขอบเขตลักษณะผู้ที่ดีหรือผู้นำในฝันไว้ในหลาย ลักษณะดังนี้
ผู้นำที่ดีในทรรศนะของคนไทย
ทรรศนะที่ 1 ครองตน ครองคน ครองงาน
ทรรศนะที่ 2 ภูมิรู้ ภูมิธรรม ภูมิฐาน ภูมิปัญญา
ทรรศนะที่ 3 ทันคน ทันงาน ทันเหตุการณ์ ทันสมัย
การบริหารงานในปัจจุบันนี้ ผู้บริหารทุกคนจำเป็นต้องใช้ ภาวะเป็นผู้นำเข้ามาเกี่ยวข้อง พยายามชี้ความสามารถของผู้ใต้บังคับบัญชา ให้แสดงความสามารถออกมาใช้ใน การปฏิบัติงานให้มากที่สุด แจ้งให้ทราบว่าผู้ใต้บังคับบัญชาทุกคนมีความสำคัญอย่างยิ่งในการปฏิบัติงาน เป็นผู้ผลักดันให้งานทุกอย่างของกิจการดำเนินไปได้อย่างราบรื่น การบริหารงานที่ดีจะต้องมีผู้บริหารที่มีภาวะความเป็นผู้นำและเก่งงาน เก่งคิด เก่งการดำเนิน ชีวิตไปพร้อมๆกัน
บรรณานุกรม
บุษบา สินสมบรูณ์(2552) . ผู้นำการเมืองไทยยุคโลกาภิวัตน์กับยุทธศาสตร์การบริหาร เพื่อประสิทธิ
ภาพสูงสุดที่ส่งผลกระทบต่อหลักธรรมาภิบาล : ศึกษาเฉพาะกรณี พ.ต.ท.ดร.ทักษิณ ชินวัตร
พ.ศ. 2544-2549 ดุษฎีนิพนธ์ปรัชญาดุษฎีบัณฑิต มหาวิทยาลัยสวนดุสิต
พิทยา แสงแผ้ว(2551) . ภาวะผู้นำ คุณธรรมและจริยธรรมสำหรับผู้บริหาร. บทความวิชาการ ครั้งที่ 1
http://gotoknow.org
อารักษ์ พรหมณี. ภาวะผู้นำ(2552) : การจัดการบริหารองค์กรไปสู่ความสำเร็จ. บทความทั่วไป
