เก่งแบบใหม่กับเก่งแบบเก่า

...แม้การจัดการศึกษาของประเทศไทยจะมีมากว่าร้อยปี แต่ก็ยังวนเวียนเป็นวงรอบอยู่ เก่าไปใหม่แล้วก็วนกลับมาที่เก่าเพื่ออีก ทั้งนี้เป็นเพราะเรายังยึดติดกับฐานันดรศักดิ์  แนวความคิดที่ฝังรากลึกว่าเรียนแล้วต้องเป็นเจ้าคนนายคน ต้องได้รับราชการ ความรู้ต้องได้มาจากการท่องจำ ครูเท่านั้นที่เป็นผู้ที่ให้ความรู้ได้ดีที่สุด มีข้อสังเกตุบ่งชี้ให้เห็นชัดเจนว่านักเรียนไทยใช้เวลาอยู่ในห้องเรียนมากที่สุดในโลก เด็กไทยจมอยู่แต่ในห้องเรียน และโรงเรียนกวดวิชา เรียนเรื่องเก่าๆเดิมๆซ้ำๆ จนลืมมองไปยังโลกภายนอกว่า โลก สังคมและสิ่งแวดล้อม  ยังมีอะไรให้ศึกษาและเรียนรู้อีกมากมาย เด็กไม่ได้ทำในสิ่งที่ชอบ ไม่ได้ค้นหาสิ่งที่ตัวเขาเองสนใจ ไม่ได้ค้นพบความเป็นตัวตนของตนเอง ศักยภาพ อัจฉริยภาพ ถูกลดทอน ความคิดถูกตีกรอบ ปากบอกต้องรู้จักคิดนอกกรอบ ต้องคิดสร้างสรรค์ แต่การจัดการเรียนในห้องเรียน ในโรงเรียนกลับเป็นไปในทางตรงข้าม ระบบการจัดการศึกษากำลังทำให้คนกลายเป็นตำราเดินได้ แม้ปัจจุบันจะมีการปฏิรูปการศึกษา และเริ่มเห็นความเปลี่ยนแปลงในการจัดการเรียนรู้ เห็นนักเรียนทำกิจกรรมที่แตกต่างกันไปตามความสนใจ เห็นครูนั่งดูเด็กออกมาบรรยาย เห็นเด็กหัวเราะและสนุกสนานในห้องเรียน ซึ่งเป็นการจัดการเรียนรู้ที่เรียกได้ว่ามาถูกทางแล้ว แต่ยังมีอีกมากมาย ที่ครูและผู้บริหาร หลายท่านยังไม่เข้าใจกับสิ่งเหล่านี้ เขายังคิดว่า ห้องเรียนเสียงดัง ครูควบคุมชั้นเรียนไม่ได้ ครูไม่สอน เอาแต่นั่งทำอะไรอยู่ปล่อยให้เด็กเล่นกันเสียงดัง ทั้งนี้อาจเป็นเพราะการเปิดกว้างทางด้านวิสัยทัศน์ในการจัดการเรียนรู้ หรืออาจเป็นเพราะกังวลกับการตรวจสอบมาตรฐานการศึกษา และกังวัลว่าเด็กจะมีเวลาเรียนวิชาต่างๆน้อยเกินไป เราอาจเห็นบางโรงเรียนยังพัฒนาเด็กทุกคน ให้เป็น นักเรียนที่ เก่งแบบเก่า เด็กที่เรียนเก่งของโรงเรียนเหล่านี้คือเด็กที่สอบเรียนในมหาวิทยาลัยดังๆได้ ส่วนเด็กที่เรียนในสายอาชีพถูกมองว่าเป็นเด็กไม่เก่ง หรือเป็นชนชั้นสองไป ถึงเวลาหรือยังครับที่เราจะต้องหันมาเตรียมความพร้อมให้แก่เด็ก ๆ ในรูปแบบใหม่ ให้เขาสนุกที่โรงเรียน ให้เขาได้คิดเอง ค้นหาความรู้เอง เขาจะได้มี “ความเก่ง” ในรูปแบบใหม่ สามารถรับมือกับโลกในอนาคตได้อย่างมั่นคง… เก่งแบบใหม่