องค์ความรู้ชาวบ้านที่เรียนรู้จากประสบการณ์และนำไปแก้ไขปัญหาของตนเอง
จากคนพะเยา ดังนี้
1. วิธีทำนาโดยไม่ ใช้ปุ๋ยเคมี ไม่ใช้สารเคมีควบคุมหญ้ารวมทั้งสารเคมีต่าง ๆ อาศัยหลักการเตรียมดินก่อนแล้วไถ่กลบตอซังแล้วใช้ปุ๋ยคอกต่าง ๆ
2. การรับประทานแครอทให้ได้คุณค่าควรปรุงให้สุกด้วยความร้อนทำลายผนังเซลของแครอทร่างกายนำ เบต้าแครทินไปใช้ได้มากขึ้น
3. กล้วยน้ำหว้าขยายพันธุ์โดยการผ่าหนอคล้ายการปลูกหอมใช้ได้ผลดี
4. การทำน้ำหมักเร่งการเจริญเติบโตของผักใช้หนังวัว 1 ตัวสับเป็นชิ้นเล็ก ๆ ผสมกับน้ำตาล 1 ลิตร พ.ค.6 หมัก 6 เดือน ใช้น้ำหมัก 20 ชีชี ผสมน้ำ 20 ลิตรฉีดพ่น
5. การทำน้ำหมักกำจัดหนอนและแมลง ใช้ บอระเพ็ด ตะไครัหอม ข่าแก่ ใบมะกา อย่างละ 1 กก. เติมน้ำพอท่วม หมักไว้ 14 วัน ใช้น้ำหมัก 40 ชีชี ผสมน้ำ 20 ลิตาฉีดพ่นทุกอาทิตย์
6. ว่านหางจระเข้มีสารซิเตรต / สารทาร์เตรตถ้ากินสด ๆ ช่วยยับยั่งไม่ให้นิ่วโตและป้องกันการเกิดนิ่วในไตได้
7. การทำน้ำหมักกำจัดเพลี้ยแบบเร่งด่วน ใช้เหล้าขาว 2 ขวดใหญ่ ยาฉุน 3 ขีด น้ำส้มสายชู 1 ขวดใหญ่ หมัก 1 คืน ใช้น้ำหมัก 150 ชีชี ผสมน้ำ 20 ลิตร ฉีดพ่นอาทิตย์ละ 1 ครั้ง
8. ผักกาดดองเอาน้ำมะพร้าวใส่ก่อนเอาออกจากไหผักจะมีสีเหลืองสวย ป้องกันโรค ช่วยบำรุงร่างกาย อุดมด้วยวิตามิน และสารอาหาร