ศึกษาภาษาที่ใช้จารึกคัมภีร์ของพระพุทธศาสนาเถรวาท ( ต่อ )
ช่วงนี้มีเรื่องเล่าต่อการแจกนามศัพท์ด้วยวิภัตติที่ต้องแจกไปตามลิงค์และการันต์ของศัพท์นั้น ๆ ดังกล่าวแล้วก็มาต่อที่คำว่า...
สังขยาคือคำนับนามนาม แบ่งได้เป็น 2 อย่างคือ ปกติสังขยา เป็นการนับไปตามปกติ เช่น 1 2 3 ...เป็นต้น และปูรณสังขยา เป็นการนับเป็นชั้น ๆ เช่น ที่ 1 ที่ 2 ที่ 3 ...เป็นต้น.
สำหรับปกติสังขยามีวิธีนับดังนี้
เอก แปลว่า 1 ทฺวิ แปลว่า 2 ติ แปลว่า 3 จตุ แปลว่า 4
ปญฺจ แปลว่า 5 ฉ แปลว่า 6 สตฺต แปลว่า 7 อฏฺฐ แปลว่า 8
นว แปลว่า 9 ทส แปลว่า 10 เอกาทส .. 11 ทฺวาทส .. 12
เตรส .. 13 จตุทฺทส .. 14 ปญฺจทส .. 15 โสฬส .. 16
สตฺตรส .. 17 อฏฺฐรส .. 18 เอกูนวีสติ .. 19 วีสติ .. 20
ตึส .. 30 จตฺตาฬีส .. 40 ปญฺญาส .. 50 ฉฏฐี .. 60 สตฺตติ .. 70
อสีติ .. 80 นวุติ .. 90 สตํ .. หนึ่งร้อย สหสฺสํ .. หนึ่งพัน
ทสสหสฺสํ .. หนึ่งหมื่น สตสหสฺสํ .. หนึ่งแสน ทสสตสหสฺสํ .. หนึ่งล้าน
โกฏิ .. หนึ่งโกฏิ์.
สำหรับปูรณสังขยาคือการนำปกติสังขยามาประกอบด้วยปัจจัย 5 ตัว คือ ตีย ฐ ถ ม อี อยู่ในปูรณตัทธิต เป็นคุณนามล้วน มี 3 ลิงค์ ดังนี้
|
ปุงลิงค์ ปฐโม ทุติโย ตติโย จตุตฺโถ ปญฺจโม ฉฏฺโฐ สตฺตโม อฏฺฐโม นวโม ทสโม |
อิตฺถีลิงค์ ปฐมา ทุติยา ตติยา จตุตฺถา ปญฺจมา ฉฏฺฐา สตฺตมา อฏฺฐมา นวมา ทสมา |
นปุงสกลิงค์ ปฐมํ ทุติยํ ตติยํ จตุตฺถํ ปญฺจมํ ฉฏฺฐํ สตฺตมํ อฏฐมํ นวมํ ทสมํ |
คำแปล ที่ 1 ที่ 2 ที่ 3 ที่ 4 ที่ 5 ที่ 6 ที่ 7 ที่ 8 ที่ 9 ที่ 10 |
............................................
อ้างอิงนี้โปรดอ่านเพิ่มเติมใน...พระมหานิยม อุตฺตโม . มปป. หลักสูตรย่อบาลีไวยากรณ์. สำนักเรียนวัดธาตุ เมืองเก่า อ.เมือง จ. ขอนแก่น.
สวัสดีครับอาจารย์
เคยใฝ่ฝันว่าจะเรียนบาลีตอนบวชเป็นพระพรรษาแรก ๆ
บุญไม่พาวาสนาไม่ส่ง จึงอดเป็นมหาครับครับอาจารย์
ว้าว วาว ท่านอาจารย์หล่อใหญ่ ค่ะ น่าสนใจจังค่ะ ทราบแค่ถึง ๕ ๕ ดีจังค่ะ ความรู้ใหม่เรื่องสังขยา ปกติชิมอย่างเดียว วันนี้ก็ได้หนมปังสังขยาติดมือมาอีก ส่วนสังขยาบันทึกนี้ จะแอบมาดึงไปใช้เวลา เขียนกลอน มหัศจรรย์มากๆ ค่ะอาจารย์ ฝันดีนะคะ
เอกภพ จบหล้า นภาลัย
มนต์เสน่ห์ ทวิใจ ปรารถนา
โบยบิน ผินผ่าน ไตรศาลา
จตุห้อง หัวใจข้า มิผันแปร ;)
...
อาจารย์หล่อใหญ่ค่ะ แบบลูกศิษย์เห่อ ขออวดสังขยา สดๆ ร้อนๆ เลยค่ะ
ปรุงไปตามเรื่องตามราว อาจจะไม่ค่อยกลมกล่อมนัก แบบมือใหม่ ฝันดีนะคะ
เรียนท่านอาจารย์ umi
ยอดเยี่ยมไปเลยค่ะท่านอาจารย์ ผู้น้อยขอคารวะ นับถือ นับถือ นับถือ ค่ะ
ว้าย อ.คะ เพิ่งเห็น ตอนจะเขียนเพิ่มอีก ว่า สาม คือ ติ ปูปล่อย ไก่ เป็น ไตร ไปเลย ... เจอเพื่อนแซว ว่า หัวล้านนอก ครูหลาว ... ขอไปตั้งหลักใหม่ นะคะ ๕ ๖ พรุ่งนี้จะมาใหม่ค่ะ
สวัสดีค่ะอาจารย์
อ่านไปชักงงไป
ขอก็อปไว้ก่อนค่ะ
ว่างๆเอาออกมาอ่านใหม่ อิอิ
สวัสดีครับ คุณหนานเกียรติ
เดี๋ยวนี้เป็นโยมก็เรียนได้ เรียนด้วยตนเองไงละ...เรียนเพื่อสนใจใฝรู้...
ได้บุญ ๆ นะครับผม...อิ อิ อิ
ยังสบายดีอยู่นะครับ
ขอบคุณครับ
สวัสดีครับ คุณpoo
ดีจังนะ...
เริ่มจาก...คิด...พูด....ลงมือทำ ( เขียน )...เลยนะนี่...ชื่นชม ๆ ...อิ อิ อิ
ขอบคุณครับ
สวัสดีครับ คุณยาย
สิ่งเหล่านี้มีมานานแล้วละครับ
เพียงแต่ยูมิ หยิบนำมาเล่าเท่านั้นเองละ...อิ อิ อิ
ขอบคุณครับ
สวัสดีครับ คุณณัฐรดา
วาว ๆ ถ้าคุ้นแล้วจะเคย เลยหายงงนะครับผม...อิ อิ อิ
ขอบคุณครับ