สรุปวิจัยเกี่ยวกับภาวะผู้นำ

ชื่อผลงานวิจัย ภาวะผู้นำของผู้บริหารที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดกรมสามัญศึกษา เขตการศึกษา 1

ชื่อผู้วิจัย นางอภิวรรณา แก้วเล็ก

ความเป็นมา

กรมสามัญศึกษาได้ให้ความสำคัญในการจัดและส่งเสริมการมัธยมศึกษา โดยมีความมุ่งหวังให้เด็กและเยาวชนได้ตระหนักในบทบาทหน้าที่ของการเป็นพลเมืองดีของชาติ ดำเนินชีวิตอยู่ท่ามกลางความเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของสภาพเศรษฐกิจ สังคมและการเมือง ผลการประเมินคุณภาพทางการศึกษาทั้งระดับมัธยมศึกษาตอนต้นและตอนปลาย พบว่า ยังอยู่ในระดับที่ไม่น่าพึงพอใจ เนื่องจากประสบกับปัญหาด้านผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนต่ำกว่าเกณฑ์ที่กรมสามัญศึกษากำหนด ปัญหาด้านงบประมาณไม่เพียงพอ ปัญหาด้านพฤติกรรมการใช้ภาวะผู้นำของผู้บริหาร การใช้ภาวะผู้นำของผู้บริหารในปัจจุบันมีแนวคิดใหม่ว่า ผู้นำจะต้อมีภาวะผู้นำแบบเปลี่ยนสภาพ (transformational leadership) คือ มีทรรศนะกว้างไกล ทำให้ผู้ปฏิบัติงานมีความพึงพอใจในการทำงานมากขึ้น

วัตถุประสงค์

1. เพื่อทราบภาวะผู้นำของผู้บริหารโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดกรมสามัญศึกษาเขตการศึกษา 1

2. เพื่อทราบประสิทธิผลของการดำเนินการของโรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดกรมสามัญศึกษา เขตการศึกษา 1

3. เพื่อทราบภาวะผู้นำแบบใดที่ส่งผลต่อประสิทธิผลของการดำเนินการโรงเรียนมัธยมสังกัดกรมสามัญศึกษา เขตการศึกษา 1

กลุ่มตัวอย่าง

ประชากร ได้แก่ โรงเรียนมัธยมศึกษา สังกัดกรมสามัญศึกษา เขตการศึกษา 1 ปีการศึกษา 2541 ซึ่งผู้บริหารโรงเรียนมีระยะเวลาดำรงตำแหน่งตั้งแต่ 1 ปีการศึกษาขึ้นไป จำนวน 105 โรงเรียน เป็นผู้บริหาร 105 คน และครูผู้สอน 7,571 คน รวม 7,676 คน

ข้อสรุปผลการวิจัย

ผลการวิจัยพบว่า ผู้บริหารโรงเรียนใช้ภาวะผู้นำแบบแลกเปลี่ยนและแบบเปลี่ยนสภาพอยู่ในระดับปานกลาง และใช้ภาวะผู้นำแบบแลกเปลี่ยนมากกว่าภาวะผู้นำแบบเปลี่ยนสภาพประสิทธิผลของโรงเรียนมัธยมศึกษา โดยภาพรวมอยู่ในระดับปานกลาง ภาวะผู้นำแบบแลกเปลี่ยนส่งผลต่อประสิทธิผลของโรงเรียน 2 มิติ คือ 1) ด้านความสามารถในการผลิตนักเรียนที่มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูง 2) ด้านความสามารถในการพัฒนานักเรียนให้มีทัศนคติทางบวก ส่วนภาวะผู้นำแบบเปลี่ยนสภาพส่งผลต่อประสิทธิผลของโรงเรียนทั้ง 4 มิติ คือ 1) ด้านความสามารถในการผลิตนักเรียนที่มีผลสัมฤทธิ์ทางการเรียนสูง 2) ด้านความสามารถในการพัฒนานักเรียนให้มีทัศนคติทางบวก 3) ด้านความสามารถในการปรับเปลี่ยนและพัฒนาโรงเรียนให้เข้ากับสิ่งแวดล้อมได้อย่างดี 4) ด้านความสามารถในการแก้ปัญหาในโรงเรียน

ข้อเสนอแนะ

1. ควรมีการศึกษาถึงภาวะผู้นำของผู้บริหารโรงเรียนและทีมบริหารในเวลาเดียวกันเพื่อได้รูปแบบที่หลากหลาย

2. ควรมีการวิจัยเปรียบเทียบการใช้ภาวะผู้นำของผู้บริหารโรงเรียน ระหว่างภาวะผู้นำแบบแลกเปลี่ยนกับภาวะผู้นำแบบเปลี่ยนสภาพ

3. ควรศึกษาถึงการใช้ภาวะผู้บริหารโรงเรียนในเขตการศึกษาอื่น ๆ