ข่าวการตายอย่างกระทันหันของคนที่มีชื่อเสียง ไม่ว่าจะเป็นดารา นักการเมือง นักข่าว นักธุรกิจ หรือนักการตลาดชื่อดัง มีให้เห็นกันอยู่เรื่อยๆ เป็นระยะ รวมทั้งข่าวคราวของญาติ เพื่อน และคนใกล้ชิดอีกนับไม่ถ้วน
หลายรายตายอย่างไม่น่าจะตาย ตายขณะนั่งดูฟุตบอลล์อยู่หน้าจอโทรทัศน์บ้าง ตายในคลับเฮาส์สนามกอล์ฟหลังออกรอบบ้าง ตายขณะกำลังท่องเที่ยวพักผ่อนกับครอบครัวบ้าง ตายขณะเดินทางไปประชุมบ้าง ฯลฯ
แทบทุกรายแพทย์จะระบุสาเหตุการตายว่าเกิดจากหัวใจวายเฉียบพลัน หรือหัวใจขาดเลือด หรือกล้ามเนื้อหัวใจตาย คำถามก็คือ บรรดาโรคหัวใจเฉียบพลันเหล่านี้มันคืออะไร มีสาเหตุมาจากอะไร ทำไมทุกวันนี้จึงพบเห็นคนตายหรือพิการเพราะโรคนี้กันมากเหลือเกินและที่สำคัญ โรคนี้สามารถป้องกันและรักษาได้ไหม คำตอบก็คือ เป็นโรคที่เกิดมาพร้อมกับความกินดีอยู่ดี ความสะดวกสบาย ผสมกับการงานที่เครียด ขาดเวลาพักผ่อนและการออกกำลังกายที่ถูกต้องเพียงพอ
โรคหัวใจวายเฉียบพลัน หรือโรคหัวใจขาดเลือด จึงเสมือนเป็นมัจจุราชที่คอยซุ่มเงียบที่น่ากลัว แต่อย่างไรก็ดี โรคนี้เป็นโรคที่ป้องกันได้เรามาทำความรู้จักกับเจ้ามัจจุราชเงียบตนนี้ดูกันดีกว่า โรคหัวใจขาดเลือด เป็นโรคหัวใจที่เกิดจากหลอดเลือดแดงที่ไปเลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจแข็งตัว แคบ และตีบลง ทำให้เลือดไปเลี้ยงกล้ามเนื้อหัวใจได้ไม่พอเพียง มีผลให้กล้ามเนื้อหัวใจขาดเลือด
ในระยะแรกที่เป็นอาจจะยังไม่มีอาการผิดปกติให้เห็นเด่นชัด จนกระทั่งการตีบของเส้นเลือดมีมากขึ้น เมื่อนั้นแหละอาการต่างๆ ก็จะเริ่มปรากฏอาการขึ้น
สาเหตุสำคัญของโรคนี้มักจะเกิดจากปัจจัยหลายๆ อย่างที่เป็นปัจจัยเสี่ยงได้แก่
เพศ และอายุ เชื่อหรือไม่ว่าผู้ชายมีโอกาสเป็นโรคหลอดเลือดหัวใจ ได้มากกว่าผู้หญิง 3-5 เท่า และมักจะเกิดได้ตั้งแต่อายุ 40 ปีขึ้นไป ส่วนในผู้หญิงโรคนี้จะเกิดช้ากว่า คือมักจะเกิดในหญิงวัยหมดประจำเดือน หรืออายุ 50-55 ปีขึ้นไป แต่ก็ไม่ได้หมายความว่าอายุน้อยกว่านี้จะเป็นโรคหัวใจขาดเลือดไม่ได้ เพราะอาจพบอายุน้อยกว่านี้ได้ โดยเฉพาะถ้ามีปัจจัยเสี่ยงอย่างอื่นร่วมด้วย และมีประวัติของบุคคลในครอบครัวเป็นโรคนี้
บุหรี่ ผู้ที่สูบบุหรี่มีโอกาสเกิดโรคหัวใจตีบมากกว่าผู้ที่ไม่สูบบุหรี่หลายเท่า
ภาวะไขมันในเลือดสูง รู้ๆ กันอยู่แล้วว่า โรคหัวใจขาดเลือดเกิดจากหลอดเลือดไปเลี้ยงหัวใจเกิดแข็งตัว และตีบตัน เพราะมีไขมันไปสะสมอยู่ตามผนังหลอดเลือดมากนั่นเอง เพราะฉะนั้นคนที่มีไขมันในเลือดสูง ก็ย่อมเสี่ยงกับการเป็นโรคนี้มากกว่าคนที่มีไขมันในเลือดอยู่ในเกณฑ์ปกติ
โรคเบาหวาน นอกจากไขมันแล้ว น้ำตาลก็เป็นอีกสาเหตุหนึ่งที่จะทำให้หลอดเลือดพิการ
โรคความดันโลหิตสูง เป็นปัจจัยเสี่ยงที่สำคัญอีกอย่างหนึ่งของโรคนี้
ปัจจัยต่างๆ ดังที่กล่าวไว้นี้ล้วนแต่ส่งเสริมให้มีการเสื่อมสภาพของหลอดเลือด ทำให้มีการตีบและแข็งตัวของหลอดเลือดเร็วกว่าปกติ การตีบและแข็งตัวของหลอดเลือดจะค่อยเป็นค่อยไปทีละน้อย โรคนี้เมื่อเกิดขึ้นแล้วมักจะไม่มีโอกาสรักษาให้หายขาด
เพราะฉะนั้น การป้องกันไม่ให้เกิดโรคนี้จึงเป็นวิธีที่ดีที่สุด
จะป้องกันได้อย่างไร?
ประการแรก ถ้าเป็นคนที่สูบบุหรี่อยู่ไม่ว่าจะมากหรือน้อย งดสูบบุหรี่โดยเด็ดขาด
ประการที่สอง ถ้าเป็นเบาหวาน หรือมีความดันโลหิตสูง หรือมีระดับไขมันในเลือดสูง ต้องรีบไปพบแพทย์ และได้รับการรักษาควบคุมโรคและภาวะดังกล่าวอย่างสม่ำเสมอ ปฏิบัติตามคำแนะนำของแพทย์อย่างเคร่งครัดโดยการควบคุมอาหาร หรือใช้ยาช่วยออกกำลังกายอย่างถูกต้องอย่างสม่ำเสมอ ไม่ต้องหักโหมจนเกินวัย และควรเป็นการออกกำลังกายแบบแอโรบิก ซึ่งได้แก่ การเดินเร็วๆ หรือวิ่งช้าๆ หรือขี่จักรยาน หรือว่ายน้ำ เป็นต้น พักผ่อนให้เพียงพอ อย่าเครียดกับงานและสิ่งแวดล้อมมากจนเกินไป
ถ้าปฏิบัติตามที่กล่าวมานี้ได้ โอกาสที่จะเป็นโรคหลอดเลือดหัวใจตีบก็จะน้อยลงหรือในผู้ป่วยที่เป็นอยู่แล้ว ก็จะช่วยให้ไม่เป็นมากขึ้น และหลอดเลือดที่เคยตีบอยู่แล้วอาจจะตีบน้อยลง และยังจะทำให้สุขภาพโดยทั่วๆ ไปดีขึ้น
คราวหน้าจะพูดถึงอาการในระยะต่างๆ ของโรคหัวใจขาดเลือด และการตรวจดูว่าท่านเริ่มเป็นโรคนี้แล้วหรือยัง
ศึกษาข้อมูลเพิ่มเติมได้ที่ “ www.ram-hosp.co.th ”
------------------------------------
