การเดินทางที่มีความหมายที่สุด คือการเดินทางของจิตใจ

ใครที่เคยอ่านหนังสือเรื่อง Who Moved My Cheese - ใครขโมยเนยแข็งของฉันไป ของ Spenser Johnson คงรู้สึกประทับใจเพราะหนังสือเล่มนี้พูดเกี่ยวกับการเปลี่ยนแปลง จากสิ่งใดสิ่งหนึ่งที่เรากำลังมีความสุขกับมัน ไปสู่ความไม่แน่นอน เราจะนำพาชีวิตผ่านการเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นนั้นได้อย่างไร 

พอดีวันวานฉันไปเจอหนังสือเล่มหนึ่งในห้องสมุด ซึ่งนำเสนอแนวคิดคล้ายๆกันกับเรื่อง Who Moved My Cheese เห็นเป็นเรื่องราวน่ารักที่พูดถึงจิตวิทยาในการเปลี่ยนแปลงผ่านตัวกบน้อยตัวหนึ่งที่ดั้นด้นค้นหาแอ่งน้ำแห่งใหม่ จากผลงานการเขียนของ Stuart Avery Gold เรื่อง “Ping – A Frog in Search of a New Pond” ลองมาติดตามการเดินทางของ ปิง-เจ้ากบหนุ่มกันนะคะ...

"การเดินทางที่มีความหมายที่สุด คือการเดินทางของจิตใจ"

ในแอ่งน้ำแห่งหนึ่งที่มีแหล่งน้ำมาจากน้ำใต้ดิน ในวันที่น้ำในแอ่งเหือดแห้งลงเรื่อยๆ โดยไม่มีใครทราบถึงสาเหตุของปรากฎการณ์นี้ แต่ชีวิตสรรพสัตว์ทั้งหลายก็ยังคงดำเนินไปเหมือนปกติ เต่าทั้งหลายก็ยังเป็นสุขดีอยู่ตราบใดที่ยังมีน้ำเหลืออยู่ให้พอที่จะเวียนว่าย แถมยังดีด้วยซ้ำที่มันจะได้เปิดโอกาสให้แสงแดดที่ฉายลงมาได้สัมผัสกระดองเพราะระดับน้ำไม่ลึกมาก นกกระเรียนทั้งหลายก็ชอบเพราะน้ำที่ตื้นเขินช่วยให้มันมองหาปลาได้ง่ายขึ้น ปลาเองก็ไม่บ่นเพราะว่าระดับน้ำที่ต่ำลงช่วยให้มันหาอาหารจากผิวน้ำได้ง่ายขึ้น ที่จริงแล้วสิ่งมีชีวิตที่อาศัยอยู่ในแอ่งน้ำแหล่งนั้นก็นับได้ว่าสามารถอยู่กันได้อย่างสงบสุข พอเพียง ไม่มีใครบ่นโอดครวญ เคยเป็นอยู่อย่างไรก็เป็นไปโดยปกติ ต่างดำเนินชีวิตไปตามวิถีของมัน

แต่ทว่ามีชีวิตหนึ่งที่รู้สึกต่างไปจากนั้น ปิงเป็นกบหนุ่มน้อยเขาเป็นกบที่มีความภาคภูมิในรากเหง้าของตนแม้ว่าเขาจะจำความได้ไม่มากมายนัก ชีวิตในวัยเด็กก่อนที่จะมีแขนมีขาของเขาก็เต็มไปด้วยความสนุกสนาน เขายังจำความรู้สึกตื่นเต้นในขณะที่แหวกว่ายไปในน้ำลึกโดยใช้แค่หางเมื่อยังเล็กได้ดี และเมื่อเขาโตขึ้นพอที่จะกระโดดไปมาได้ เขารู้สึกเป็นสุขยิ่ง แค่ก้าวกระโดดเดียวเขาทำสถิติไว้ได้ไกลถึงเกือบ 3 เมตรเลยทีเดียว เขามีพรสวรรค์ในการกระโดดได้ไกลทีเดียว มันเป็นพรสวรรค์ที่โดดเด่นถึงขั้นที่ว่าใครๆไม่ว่าจะทำอะไรอยู่ก็ต้องหยุดมองเขาตอนที่เขากระโดด ต่างรู้สึกภูมิใจในความสามารถของปิงกันอย่างออกหน้า ปิงเองทีแรกก็ไม่ได้คิดอะไรมาก เขารู้เพียงว่าการได้กระโดดไกลเป็นความสนุกของเขา แต่วันนี้เขารู้สึกเศร้าใจอย่างบอกไม่ถูกที่เขาไม่อาจกระโดดไกลๆได้อีก เพราะน้ำในแอ่งนั้นลดน้อยลงเต็มที

ในการใช้ชีวิตที่เรียบง่ายอาศัย 2 สิ่ง สิ่งแรกคือ เราต้องมีความปรารถนาอันแรงกล้าที่จะมีชีวิตที่ดีที่สุด และ สิ่งที่สองเราจะต้องมีความความตั้งใจจริงที่จะทำให้ความปรารถนานั้นโชติช่วงอยู่ตลอดเวลา

ปิงมีทั้งสองอย่าง แต่สิ่งที่ขาดไปคือน้ำ และปิงต้องอาศัยน้ำที่จะอำนวยให้เขากระโดดได้ไกลอีกครั้ง ในขณะที่ผู้อาศัยอยู่ในแล่งน้ำนั้นต่างรู้สึกถึงการเปลี่ยนแปลงรอบข้างแต่พวกเขาก็มิได้ใยดีกับมันเท่าไหร่ ถึงจะไม่เหมือนเมื่อก่อนแต่ก็พออยู่ได้โดยไม่เดือดร้อนมากนัก แต่สำหรับปิง เขาไม่คิดเช่นนั้น เขาถอนหายใจอย่างเหนื่อยหน่ายกับสภาพที่เป็นอยู่ เขาใฝ่ฝันถึงสภาพที่ระดับน้ำที่ยังเต็มแอ่ง น้ำใสรินอยู่ทั่วหนองน้ำนั้น ดอกบัวที่เบ่งบานอยู่เหนือน้ำ ผึ้งและแมลงต่างวนเวียนมาชื่นชมเกสรดอกบัว ล้วนแต่เป็นบรรยากาศแห่งความสุขที่เขาเคยคุ้น แต่ทว่าในวันนี้ภาพเหล่านั้นเหลืออยู่แค่ในความทรงจำของเขา สภาพจริงที่เห็นไม่ได้ทำให้ปิงรู้สึกดีขึ้นเลย

เคยมีคำกล่าวเอาไว้ว่า "ปล่อยให้ทุกสิ่งเป็นไปตามธรรมชาติ แล้วธรรมชาติจะดูแลตัวมันเอง" ปิงไม่รู้หรอกว่ามีใครเคยกล่าวไว้เช่นนั้นมาก่อน เพราะเขาเป็นเพียงกบตัวหนึ่ง แต่ที่เขารู้คือ สิ่งมีชีวิตล้วนแต่มีที่ของมัน และแต่ละชีวิตต่างก็มีโชคชะตาที่ที่ต่างกัน ปิงรู้อยู่ทุกขณะจิตว่าสิ่งที่เขาต้องการคืออะไร เขารู้ดีว่าเขาอยากมีชีวิตที่เขาเคยได้สัมผัสมาก่อน ยิ่งไปกว่านั้นเขามีความเชื่อในพรสวรรค์ที่ติดตัวมาของเขา เขาอยากเป็นตัวของเขาเองให้ดีที่สุด บ่อยครั้งที่เขาจะนั่งอยู่ริมสระน้ำฝันถึงการที่เขาได้ทำในสิ่งที่เขาทำได้ดีที่สุด คือการกระโดดให้ไกล เมื่อความฝันของเขาเติบใหญ่ขึ้นเรื่อย ๆ แอ่งน้ำนั้นกลับดูเล็กลง ถึงขั้นที่เขาคิดว่าแอ่งน้ำไม่ใช่แอ่งน้ำอีกต่อไป สภาพแวดล้อมที่อบอุ่น ปลอดภัยที่เขาเคยมีความสุขกับมันได้จากไปแล้ว ไม่เหลืออะไรเลย อาจดูเกินจริงไปเสียหน่อย เพราะที่จริงแล้วแอ่งน้ำนั้นก็ยังมีหินเล็กหินน้อยที่เขาใช้นอนเล่นอาบแดด ยังมีโคลนที่เริ่มแห้งผากที่เขาใช้เป็นเตียงอยู่เยอะแยะไปหมด แต่เขานอนไม่ค่อยหลับ เพราะความกลัวและความกังวลที่สุมอยู่ในใจของปิง เขากลัวการเปลี่ยนแปลงนั้นเป็นที่สุด

การเปลี่ยนแปลงก่อให้เกิดความหวาดหวั่นต่อแม้กระทั่งกบที่มีความมั่นใจในตัวเองสูงอย่างเขา ก็ยังมิวายรู้สึกสับสน ลังเล โกรธ ว้าวุ่น ทอดอาลัย ความกลัวที่เกิดขึ้นมีพลังมากมายที่สามารถทำให้ปิงรู้สึกเหมือนเป็นอัมพาตแน่นิ่งไปได้เลยทีเดียว ถ้าหากเขาปล่อยให้มันควบคุมเขา ความกลัวต่อการเปลี่ยนแปลง ความกลัวต่อการเสี่ยง ความกลัวต่อการประชดประชัน ความกลัวต่อการที่ใครอาจไม่เห็นด้วยกับจุดหมายหรือความฝันของเรา ล้วนแต่เป็นศัตรูอันดับหนึ่งของความมุ่งมาดปรารถนาในการเปลียนแปลง แต่ศัตรูก็ยังมีศัตรู ศัตรูของความกลัวก็คือความกล้า คนที่มีความกล้าไม่ได้หมายความว่าเขาไม่มีความกลัวอยู่เลย แต่คนที่มีความกล้าหาญสามารถลงมือทำในสิ่งนั้นได้แม้เขายังมีความกลัวอยู่ สำหรับคนบางคนเขาอาจตระหนักถึงความจริงในข้อนี้ได้โดยใช้เวลาช่วยในการไตร่ตรอง บางคนอาจไม่สามารถคิดได้เลย สำหรับปิงเขาใช้เวลาคิดประมาณหนึ่งสัปดาห์ ในแต่ละวันปิงรู้สึกถึงความรู้สึกที่ไม่เคยมีมาก่อน เขารู้สึกสับสนและขาดความมั่นใจ เขาคิดถึงอดีตที่งดงาม แอ่งน้ำลึกที่เขารัก ความทรงจำที่เกิดขึ้นในสระแห่งนี้ เพราะที่จริงแล้วสระแห่งนี้ก็เป็นสระแห่งเดียวที่เขารู้จักมักคุ้น

แต่ใครเล่าที่จะสามารถหยั่งรู้ถึงเวลาที่แน่นอนที่การเปลี่ยนแปลงจะเกิดขึ้นได้ ในขณะหนึ่งที่บังเอิญความคิดว่าเรามีทางเลือกผ่านเข้ามาในสมองว่าเราจะอยู่ดังเดิม หรือหรือก้าวไปข้างหน้า การที่เราบังเอิญตื่นขึ้นมาพร้อมทางเลือกใหม่ให้กับชีวิต ก็เท่ากับว่าเป็นการตื่นขึ้นมาสู่การเปลี่ยนแปลง ขณะที่ปิงยังนั่งจมอยู่กับทางเลือกที่เขามีในหลุมโคลน ความคิดอันสำคัญยิ่งความคิดหนึ่งผ่านเข้ามาในสมองอันน้อยนิดของเขา ว่าชีวิตนี้เป็นของเขาที่เขาสามารถกำหนดให้เป็นไปตามที่เขาต้องการได้

มันเป็นเวลาใกล้รุ่งสางที่ปิงตัดสินใจทอดสายตาไปสู่แอ่งน้ำที่เขารักที่เขาเคยอยู่มาจนชั่วชีวิตเป็นครั้งสุดท้าย เขาปล่อยเกียรติศักดิ์การกระโดดไกลที่เขาเคยภาคภูมินักหนาไว้เบื้องหลัง และก้าวกระโดดไปสู่การผจญภัยครั้งยิ่งใหญของเขา...

มาติดตามการเดินทางของปิงในตอนต่อไปนะคะ...