ค่านิยมความเป็นจ้าวคนนายคนกับข้าราชการไทย

"ค่านิยมความเป็นจ้าวคนนายคนกับข้าราชการไทย"

วิวัฒนาการของข้าราชการพลเรือน

http://gotoknow.org/blog/bussayamas/350710

จากบันทึกเรื่อง "วิวัฒนาการของข้าราชการพลเรือน" ทำให้เราทราบถึงความเป็นมาของระบบข้าราชการพลเรือนไทย ว่ามีความเป็นมาอย่างไร?...เริ่มตั้งแต่ระบบศักดินา เจ้าขุนมูลนาย เพราะในสภาพนั้นประเทศไทยจำเป็นต้องใช้ระบบแบบนั้น ซึ่งถ้าท่านใดได้รับราชการ มีเงินเดือนประจำ จะถือว่าเป็นจ้าวเป็นนาย เนื่องจากมีความรู้ ยศ ตำแหน่ง หน้าที่การงานที่มั่นคง...

เมื่อตอนผู้เขียนยังเป็นเด็ก ๆ เวลาที่ผู้เขียนไปเยี่ยม ยายทวด...หรือแม่ของยาย... ท่านจะให้พรว่า "ขอให้เจริญสุข เจริญสุข โตขึ้นขอให้เป็นจ้าวคนนายคน" เป็นลูกผู้หญิงให้เรียนสูง ๆ ความหมายของท่าน คือ ให้ผู้เขียนเรียนจบปริญญา...จะได้ไม่เหนื่อยยาก... เพราะภาพการรับราชการในสมัยก่อน ผู้ใหญ่จะเห็นข้าราชการทำงานสบาย ๆ คือ นั่งทำงานบนโต๊ะทำงาน นั่งในห้องทำงาน ไม่ต้องไปเหนื่อยยากอยู่ที่กลางแจ้ง หรือกลางทุ่งนา...โดยตา... ลุง ... น้า ...ของผู้เขียนจะรับราชการกันเสียส่วนใหญ่... ในสมัยก่อนส่วนใหญ่จะเป็นผู้ชายที่รับราชการ แต่พวกยาย ลุง น้า มีความคิด... คือ ต้องการให้หลานสาว... เป็นข้าราชการเหมือนอย่างท่าน...ผู้เขียนก็ไม่ค่อยเข้าใจเท่าไร...เพราะตอนนั้นยังเป็นเด็ก เพียงแต่ยิ้ม... จำได้และรับรู้เท่านั้นเอง...นั่นแสดงว่าเป็นค่านิยมในสมัยนั้นว่า "การรับราชการ คือ การเป็นจ้าวคนนายคน"...

ค่านิยมเหล่านั้นได้ติดมาถึงปัจจุบันนี้...แต่ปัจจุบันความหมายของคำว่า "ข้าราชการ"...ได้เปลี่ยนไปจากเดิม ซึ่งรัฐให้ความหมายว่า การเป็นข้าราชการ เป็นการให้บริการต่อประชาชน ข้าราชการไม่ใช่นายของประชาชน...เพราะข้าราชการได้รับเงินเดือนจากภาษีของประชาชน...แต่ยังมีอีกจำนวนหนึ่งที่ยังยึดติดค่านิยมเดิม คือ คิดว่าการเป็นข้าราชการ คือ การเป็นนายของประชาชน...โดยในปัจจุบันนี้จะเป็นช่วงรอยต่อของการเปลี่ยนแปลงค่านิยม... คงต้องใช้ระยะเวลาอีกสักระยะหนึ่ง...ที่เราจะได้เห็นภาพของข้าราชไทยเปลี่ยนแปลงค่านิยมที่ชัดเจนขึ้น...