ใกล้ถึงงานเทศกาลเข้าพรรษา ทำให้นึกถึงคำพูดของคนแก่คนเฒ่าที่พูดเป็นภาษาถิ่นที่คนรุ่นหลังฟังแล้วไม่เข้าใจ เช่นคำว่า ฮีต ซึ่งมีความหมายว่าจารีตหรือประเพณี เป็นภาษาถิ่นของคนอีสาน ทำให้อยากศึกษาค้นคว้า ซึ่งผู้เขียนพอรู้บ้างนิดหน่อยจากคนเฒ่าคนแก่ว่า ฮีตสิบสอง คือประเพณี 12 เดือนของคนอีสาน ซึ่งเป็นประเพณีที่สืบสานต่อกันมาจนถึงปัจจุบัน แต่บางท้องถิ่นอาจจะเรียกชื่อไม่เหมือนกัน
ส่วนชาวจังหวัดร้อยเอ็ดก็จะมีประเพณีประจำจังหวัดในช่วงเดือนสี่ คือประเพณีกินข้าวปุ้นบุญพระเวสทุกอำเภอในจังหวัดร้อยเอ็ดจะจัดขบวนแห่มาร่วมแห่เข้าประตูสาเกต แล้ววันรุ่งขึ้นประชาชนชาวคุ้ม และหน่วยงานต่างๆก็จะแห่กัณฑ์หลอนกัณฑ์จอบมาถวายวัดต่างๆ นี่เป็นข้อมูลบางส่วนที่ผู้เขียนได้สัมผัสมา ซึ่งเล่าย่อๆ
ส่วนในเดือนแปดนี้ชาวร้อยเอ็ดก็จัดประเพณีแห่เทียนเข้าพรรษา เช่นเดียวกับหลายจังหวัด โดยการแห่ต้นเทียนพรรษาของคุ้มวัดต่างๆในตัวจังหวัดมาประกวดประชันชิงเงินรางวัลไม่แพ้จังหวัดอุบลราชธานีแต่ก็ไม่ใหญ่เท่า นี่เป็นประเพณีเพียงสองเดือนที่ผู้เขียนพอรู้ ยังมีอีกหลายเดือนที่ยังสืบสานประเพณีเก่าๆอยู่ เช่น
1 เดือนอ้าย มีบุญเข้ากรรม
2 เดือนยี่ มีบุญคูนลาน
3 เดือนสาม มีบุญข้าวจี่
4 เดือนสี่ มีบุญพระเวส
5 เดือนห้า มีบุญสรงน้ำ
6 เดือนหก มีบุญปั้งไฟ
7 เดือนเจ็ด มีบุญซำฮะ
8 เดือนแปด มีบุญแห่เทียนพรรษา
9 เดือนเก้า มีบุญข้าวประดับดิน
10 เดือนสิบ มีบุญข้าวสาก
11 เดือนสิบเอ็ด มีบุญออกพรรษา มีพิธีกวนข้าวทิพย์
12 เดือนสิบสอง มีงานทอดกฐิน
นี้เป็น ฮีตสิบสอง ของชาวบ้าน จังหวัดร้อยเอ็ด ส่วนท้องถิ่นอื่นๆท่านมีประเพณีอะไรที่อยู่ในฮีตสิบสองมาเล่าสู่กันฟังบ้างนะค่ะ
ผู้เขียนจะเล่าฮีตเดือนแปดของชาวร้อยเอ็ดในคราวหน้านะค่ะ จะหาข้อมูลมาฝากเยอะๆคะ
ได้ความรู้ดีมากครับ ผมอยู่ทางใต้ได้ความรู้ใหม่จากอิสานทุกวัน เขียนเยอะ ๆ นะครับ
เด็กรุ่นใหม่ไม่ค่อยเข้าใจคำว่าฮีตสิบสอง คะ เพราะไม่ค่อยใส่ใจและพ่อแม่ไม่ปลูกฝังให้เด็กเห็นความสำคัญ จึงเป็นการดีมากทีคุณราณีย์ได้นำมาให้ความรู้กับสมาชิกทุกท่าน
สวัสดีค่ะคุณธนา ขอบคุณมากค่ะที่ให้เข้ามาอ่านและให้ความสนใจ จะหาข้อมูลมาเขียนให้มากๆนะค่ะ
สวัสดีค่ะคุณจันทรา ขอบคุณมากที่สนใจเข้ามาอ่าน คราวหน้าเข้ามาอ่านใหม่นะค่ะจะหาข้อมูลมาเขียนมากๆค่ะ
ขอบคุณที่นำมาเตือนความจำกันอีกครั้ง
อยากให้ชิวิตของคนอีสานกลับไปเป็นแบบเมื่อก่อนจัง