ภาวะผู้นำ คุณธรรม จริยธรรมสำหรับผู้บริหาร

ภาวะผู้นำ คุณธรรม จริยธรรม สำหรับผู้บริหาร

                ภาวะผู้นำ(Leadership)คุณธรรมและจริยธรรม(Virtue and Ethics) มีความจำเป็นและมีความสำคัญต่อการบริหารและการพัฒนาชาติบ้านเมือง”วิกฤตผู้นำ”และวิกฤตคุณธรรมจริยธรรม”ก่อให้เกิดวิกฤตศรัทธา”ที่มีต่อผู้นำกลุ่มต่างๆและผู้นำของชาติ ส่งผลให้เกิดความขัดแย้งและเหตุการณ์รุนแรงต่างๆ ขยายผลลุกลามไปวงกว้างและนำไปสู่การแตกแยกในสังคมอย่างรุนแรง  เงื่อนไขความขัดแย้งไม่ลงรอยของคนในชาติกลายเป็นเงื่อนไขที่ทำให้การขับเคลื่อนทางการเมือง เศรษฐกิจ สังคมเกิดภาวะชะงักงันไม่มีทางออกและก่อให้เกิดความเสียหายอย่างใหญ่หลวงต่อประเทศชาติเป็นส่วนรวม

                ความหมายของผู้นำ

                                ผู้นำ  หมายถึง  บุคคลที่มีบารมีและมีบทบาทรวมทั้งมีอิทธิพลเหนือผู้อื่น สามารถชักจูงสั่งการหรือชี้นำบุคคลอื่น ให้ปฏิบัติงานสำเร็จตามวัตถุประสงค์ทมี่วางไว้ได้อย่างมีประสิทธิผล(Effectiveness)และประสิทธิภาพ(Efficiency))

                ความหมายของภาวะผู้นำ

                                ภาวะผู้นำ เป็นกระบวนการที่บุคคคลหนึ่ง(ผู้นำ)ใช้อิทธิพลและอำนาจของตนกระตุ้นชี้นำให้บุคคลอื่น(ผู้ตาม) มีความกระตือรือร้น เต็มใจทำในสิ่งที่เขาต้องการ  โดยมีเป้าหมายขององค์การเป็นจุดหมายปลายทาง

                ภาวะผู้นำหรือความเป็นผู้นำ(Leadership) เป็นกระบวนการที่ผู้บริหารจะให้มีอิทธิพลต่อพฤติกรรมของผู้อื่น มีจุดมุ่งหมายเพื่อให้การปฏิบัติงานบรรลุจุดหมายขององค์การ  ผู้บริหารจะทำให้ตนมีอิทธิพลต่อพฤติกรรมของคนอื่นได้ด้วยอำนาจ(Power)  อำนาจนี้มีที่มาจาก 6 แหล่งที่สำคัญคือ

                1.อำนาจตามกฎหมาย(Legitimate  power) เป็นอำนาจที่มีตามตำแหน่งสายการบังคับบัญชา

                2.อำนาจในการให้รางวัล(Reward  power) โดยสามารถให้ผลประโยชน์ต่างๆ

                3.อำนาจในการบังคับ (Coercive  power) โดยสามรถลงโทษหรือควบคุมเมื่อมีพฤติกรรมที่ไม่พึงประสงค์

                4.อำนาจในการเป็นผู้เชี่ยวชาญ(Expert  power) อันเนื่องมาจกมีประสบการณื ความรู้ที่คนอื่นไม่มี

                5.อำนาจในการมีข้อมูลสารสนเทศ(Information  power) เนื่องจากได้ครอบครองสารสนเทศที่สำคัญและจำเป็นต่อการปฏิบัติงาน

                6.อำนาจจากการเลื่อมใสศรัทธาของผู้อื่น(referent  power) เป็นผลมาจากควงามนิยมชมชอบ ความเคารพนับถือและความเป็นมิตรจากบุคคลอื่น

ประสิทธิภาพของผู้นำ

       เกณฑ์ที่ใช้ประเมินประสิทธิภาพของผู้นำมี 3 ลักษณะ

  1. ผลที่เกิดขึ้นของกลุ่ม(Outcome) คือผลที่เกิดขึ้นของกลุ่มเนื่องจากความสามารถในการนำหรือ

ภายใต้การนำของผู้นำ

  1. ทัศนคติของผู้ตาม(Attitude of Followers) ทัศนคติของผู้ตามหรือผู้ใต้บังคับบัญชาที่มีต่อผู้นำ

นิยมใช้เป็นเกณฑ์ตัดสินประสิทธิภาพของผู้นำอีกเกณฑ์หนึ่ง

  1. คุณภาพของกระบวนการกลุ่ม(Quality of Group Process) โดยประเมินจากการสนับสนุนใน

ด้านต่างๆและความตั้งใจที่จะทำให้กระบวนการกลุ่มของลูกน้องมีคุณภาพ

การสร้างความไว้วางใจ(Greating a Culture of  Trust)

                ผู้ใต้บังคับบัญชาหรือผู้ตามทั้งหลายมักมีความต้องการผู้นำที่มีความน่าเชื่อถือและน่าไว้วางใจ ความน่าเชื่อถือของผู้นำจะเกิดได้จากการรับรู้ของผู้บังคับบัญชาใน  3  เรื่อง คือ

  1. ความซื่อสัตย์(Honesty)ของตัวผู้นำ  ซึ่งถือว่าเป็นคุณสมบัติที่สำคัญที่สุด

  2. ความรู้ความสามารถ(Competence) ในเรื่องต่างๆ

  3. ความสามารถถ่ายทอด(Inspire) ความคิดและการปฏิบัติให้กับผู้ตาม

การนำองคืกรหรือทำหน้าที่Leadership คือหน้าที่ของผู้นำ ที่ต้องมองไปข้างหน้ากำหนดวิสัยทัศน์และเป้าหมายเชิงกลยุทธิ์สร้างทิศทางที่ชัดเจนให้กับองค์กร เพื่อให้องค์กรอยู่รอดและเติบโตอย่างยั่งยืน ส่วนผู้บริหารหรือผู้จัดการนั้นมีหน้าที่บริหารจัดการภายในองค์กร  ขณะที่ผู้นำเป็นคนวางนโยบายผู้บริหารก็เป็นคนดำเนินการตามนโยบาย

                ลักษณะของผู้นำที่ดี (Good  Leadership)  ในทัศนะของคนไทย

                ทรรศนะที่ 1 “ 3 ค”  ครองตน  ครองคน  ครองงาน

                ทรรศนะที่ 2 “ 4 ภ”  ภูมิรู้  ภูมิธรรม  ภูมิฐาน  ภูมิปัญญา

                ทรรศนะที่ 3 “ 4 ท”   ทันคน  ทันงาน  ทันเหตุการณ์  ทันสมัย

                จะพบว่าสังคมไทยยังขาดผู้นำที่มีลักษณะเหล่านี้ ในอดีตผู้นำที่ดีและเข้มแข็งจะมองเพียในด้านกายภาพ บุคลิกภาพ ความรู้  ความสามารถความมั่งคั่งและบารมีเท่านั้นแต่ปัจจุบันเกิดการเปลี่ยนแปลงด่านสภาพแวดล้อมเป็นโลกไร้พรมแดน ผู้นำที่ดีและเข็มแข็งยังต้องมีวิสัยทัศน์ที่กว้างไกล มีการติดต่อสื่อสารในองค์กรที่ดี เพื่อจะนำองค์กรไปสู่ความสำเร็จตามที่เป้าหมายได้ตั้งไว้

                จริยธรรมสำหรับผู้นำ

                ผู้นำในสังคมไทยเรื่องจริยธรรมถือเป็นองค์ประกอบสำคัญในการประพฤติ ปฏิบัติ  มิฉะนั้นแล้วประเทศจะต้องเผชิญกับวิกฤติเพราะการไร้คุณธรรม จริยธรรมของผู้นำในหลายระดับ  จริยธรรมดังกล่าว  พุทธศาสนาเรียกว่า “จักรวรรดิวัตร 5” ซึ่งถือว่าเป็นหน้าที่ของผู้ปกครองอันยิ่งใหญ่  5 ประการดังนี้

                1.ธรรมาธิปไตย  ผู้นำต้องถือธรรมเป็นใหญ่ คือถือหลักการ ความจริง ความถูกต้อง ประโยชน์สุขของประชาชนเป็นหลักเกณฑ์ เป็นมาตรฐาน

                2.ธรรมิการักขา ผู้นำสามารถจัดการบำรุง  คุ้มครองรักษาที่ชอบธรรมให้แก่ประชาชนทุกหมู่เหล่า

                3.อธรรมกานิเสธนา  ผู้นำมีหน้าที่ป้องกั แก้ไข กำราบ ปราบปรามไม่ให้มีการกระทำที่ไม่ชอบธรรม ไม่เป็นธรรม

                4.ธนานุประทาน ผู้นำมีหน้าที่จัดสรรแบ่งปันเฉลี่ยทรัพย์สิน เงินทอง ปัจจัยยังชีพ ให้ทั่วถึงแก่คนที่ขาดแคลน ยากไร้ให้พอเพียงที่จะดำรงชีวิต

                5.ปริปุจฉา ผู้นำต้องรู้จักแสวงปัญญา รู้จักปรึกษาสอบถาม เข้าหาผู้รู้ ทรงคุณ ค้นคว้าหาความรู้อยู่เสมอและยิ่งๆขึ้นไป

                ทศพิธราชธรรม

                 ทศพิธราชธรรม   คือจริยวัตร 10  ประการที่พระเจ้าแผ่นดินทรงประพฤติ เป็นหลักธรรม ประจำพระองค์หรือเป็นคุณธรรมประจำตนของผู้ปกครองบ้านเมือง ให้มีความเป็นไปโดยธรรม บุคคลธรรมดาที่เป็นผู้บริหารระดับสูงในทุกองค์ก็ควรใช้หลักธรรมเหล่านี้

  1. ทาน การให้ หมายถึงการให้ การเสียสละ นอกจากเสียสละสิ่งของแล้ว ยังหมายถึงการให้น้ำใจแก่ผู้อื่นด้วย

  2. ศีล คือความประพฤติที่ดีงาม ทั้งกาย วาจา ใจให้ปราศจากโทษ

  3. บริจาค คือการเสียสละความสุขส่วนตนเพื่อความสุขส่วนรวม

  4. ความซื่อตรง  คือความซื่อตรงในฐานะที่เป็นผู้ปกครอง ดำรงอยู่ในสัตย์ สุจริต

  5. ความอ่อนโยน คือการมีอัธยาศัยอ่อนโยน เคารพในเหตุผลที่ควร มีสัมมาคารวะต่อผู้

อาวุโสและอ่อนโยนต่อบุคคลที่เสมอกันและต่ำกว่า

                6.ความเพียร ความมีอุตสาหะในการปฏิบัติงาน  โดยปราศจากความเกียจคร้าน

                7. ความไม่โกรธ หรือความแสดงความโกรธให้ปรากฎ ไม่มุ่งร้ายผู้อื่นแม้จะลงโทษผู้กระทำผิดก็ทำตามเหตุผล

                8.ความไม่เบียดเบียน ไม่ก่อทุกข์หรือบียดเบียนผู้อื่น

                9. ความอดทน การมีความอดทนติอสิ่งทั้งปวง รักษาอาการ กาย วาจา ใจ ให้เรียบร้อย

                10. ความยุติธรรม ความหนักแน่น ถือความถูกต้องเที่ยงธรรมเป็นหลัก ไม่เอนเอียงหวั่นไหว ด้วยคำพูด อารมย์หรือลาภสักการะใดๆ

                คุณธรรม จริยธรรมเป็นเกราะป้องกัน เป็นภูมิคุ้มกันอย่างดีที่จะทำให้สังคมอยู่ร่วมกันอย่างมีความสุข  ความเจริญก้าวหน้าอย่างยั่งยืนและมั่นคง

                  ในขณะเดียวกันภาวะผู้นำที่ดี (Good  Leadership)  ของผู้บริหารหรือผู้นำทุกระดับทั้งภาครัฐและเอกชนในสังคมเป็นผู้มีคุณธรรม จริยธรรม ย่อมส่งผลให้เกิดการปกครองที่ดีหรือการจัดการที่ดีมีคุณธรรมประเทศชาติมีความสงบสุขและสามารถพัฒนาประเทศให้เจริญก้าวหน้าอย่างสมดุลและยั่งยืน ประชาชนมีคุณภาพชีวิตที่ดี มีความปลอดภัยในชีวิตและทรัพย์สินได้จำเป็นต้องอาศัยภาวะผู้นำที่ดี มีคุณธรรม จริยธรรมของผู้นำในทุกระดับในสังคมไทยนั่นเอง

สรุปจากบทความทางวิชาการของ พล.อ.ท.พิทยา  แสงแผ้ว เจ้ากรมยุทธบริการทหาร กองบัญชาการกองทัพไทย

ที่มา : http://www.thainde.org