สิ่งที่ควรจดจำ

กศน.ตำบล และอาสาสมัคร กศน. 

บรรยายโดย นายประเสริฐ  บุญเรือง   รองเลขาธิการ กศน. 
 
 การประชุมผู้บริหารสำนักงาน กศน. จังหวัด และสถานศึกษาในสังกัดสำนักงาน กศน.

           ปรับบทบาทสำนักงานส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยเป็นสำนักงานการศึกษาตลอดชีวิต และให้ดำเนินการจัดให้มีศูนย์การศึกษาตลอดชีวิต เพื่อการเรียนรู้ที่เหมาะสมในทุกพื้นที่เพื่อเติมเต็มระบบการศึกษาให้รองรับการเป็นสังคมแห่งการเรียนรู้อย่างแท้จริง การปฏิรูปการศึกษาในทศวรรษที่สอง 
มติ ครม. วันที่  18  สิงหาคม  2552การจัดการศึกษาเพื่อพัฒนาคนไทย 

1. เป็นมนุษย์ที่สมบูรณ์

2. เป็นคนดี มีความรู้ และความสามารถ

3. มีความสุข ทั้งร่างกายและจิตใจ มีสติปัญญา

4. สามารถอยู่ในสังคมได้อย่างมีความสุข

5. มีความรู้ คุณธรรม จริยธรรมและวัฒนธรรมในการดำรงชีวิต

นโยบายรัฐบาล 

    นโยบายรัฐบาลนายกรัฐมนตรีอภิสิทธิ์  เวชชาชีวะ  และ

รัฐมนตรีว่าการกระทรวงศึกษาธิการ  (นายจุรินทร์  ลักษณวิศิษฏ์)

    ได้ส่งเสริมการศึกษาตลอดชีวิต  เห็นความสำคัญของการศึกษาภาคประชาชน

    เพื่อให้โอกาสกับคนที่พลาดโอกาส  ขาดโอกาส

    ไม่ให้เกิดปัญหาสังคม  เศรษฐกิจ  การเมืองการปกครอง

    ได้จัดสรรงบประมาณแผนปฏิบัติการไทยเข้มแข็ง 2552 ให้ กศน.จำนวนเงิน 10,442,982,000  บาท

    สำนักงาน กศน. โดยท่านเลขาธิการอภิชาต  จีระวุฒิ จึงนำนโยบายไปสู่การปฏิบัติที่มีประสิทธิภาพและรวดเร็ว  จึงได้ให้นโยบายจัดตั้ง กศน.ตำบล ขึ้นเพื่อให้เกิดประโยชน์สูงสุดแก่ประชาชน  และประเทศชาติ การจัดสรรงบประมาณโครงสร้างพื้นฐานด้าน ICT  ให้ศูนย์การเรียนชุมชน ที่ รายการ จำนวนเงิน 

1 เครื่องคอมพิวเตอร์ใน ศรช. 522,474,300 

2 ค่าติดตั้งและเชื่อมโยงอินเตอร์เน็ตใน ศรช. 98,673,000 

3 ค่าจัดกิจกรรมใน ศรช. 13,152,700 

รวม  634,300,000

ยุทธศาสตร์สำนักงาน กศน. 
ในการดำเนินงานศูนย์การเรียนชุมชน (ศรช.) 

1. จัดให้มี ศรช.ครบทุกตำบล โดยใช้ชื่อเป็นมาตรฐานเดียวกัน 
 กศน.ตำบล / แขวง......

ศูนย์การเรียนชุมชน 

ศูนย์การเรียนชุมชนบ้าน.....  กศน.   

กรณีที่ตำบลใดมี  ศรช.  มากกว่า  1  แห่ง ให้ใช้ชื่อ  ดังนี้ 

2. การบริหารจัดการ 

    ให้ ครู ศรช. เป็นหัวหน้า กศน.ตำบล / ศรช.ปฏิบัติงานประจำอยู่ที่ ศรช.อย่างน้อยสัปดาห์ละ 4 วัน โดยจัดทำปฏิทินการปฏิบัติงานติดไว้ที่ ศรช.ให้เห็นชัดเจน 

     คณะกรรมการ กศน.ตำบล / ศรช. ประกอบด้วย

          1.  ประธาน  (เลือกจากตัวแทนคณะกรรมการ)

          2.  คณะกรรมการ  (ตัวแทนจากหมู่บ้านละ 2 คน)

          3.  ผู้แทนองค์กรนักศึกษา  (กรรมการนักศึกษา 2 คน)

          4.  ผู้แทนอาสาสมัคร กศน.  (ตัวแทนจากตำบล 1 คน)

          5.  เลขานุการ (หัวหน้า กศน.ตำบล / ศรช.)

      กรณีที่ตำบลใดมี  ศรช.มากกว่า 1 แห่ง  
ให้แต่งตั้งคณะกรรมการ ศรช.ได้ตามความเหมาะสม  ประกอบด้วย 

          1. ประธาน (เลือกจากตัวแทนคณะกรรมการ)

          2. คณะกรรมการ (ตัวแทนในหมู่บ้าน 5 คน)

          3. ผู้แทนองค์กรนักศึกษา (กรรมการนักศึกษา 2 คน)

          4. อาสาสมัคร กศน. (ตัวแทนอาสาสมัคร 1 คน)

          5. เลขานุการ (ครู ศรช.)

ระเบียบกระทรวงศึกษาธิการ ว่าด้วยศูนย์การเรียนชุมชน 
พ.ศ.  ๒๕๕๒ 

  • 1. การจัดตั้งศูนย์การเรียนชุมชนให้ศูนย์การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยอำเภอหรือเขต จัดทำเป็นประกาศของสถานศึกษา ผอ.กศน.อำเภอ เป็นคนลงนามจัดตั้ง

  • 2. การจัดตั้งศูนย์การเรียนชุมชนประจำตำบล โดยผู้ว่าราชการจังหวัดมีอำนาจลงนามในประกาศแต่งตั้ง

  • 3. ครู ศรช. ผู้อำนวยการ สำนักงาน กศน. จังหวัด เป็นผู้ลงนามจัดตั้ง

  • 4. หัวหน้า กศน. ตำบล ผู้อำนวยการ สำนักงาน กศน. จังหวัด เป็นผู้ลงนามจัดตั้ง

  • 5. คณะกรรมการศูนย์การเรียนชุมชน ให้ผู้อำนวยการสถานศึกษาเป็นผู้แต่งตั้ง

  • 6. คณะกรรมการศูนย์การเรียนชุมชนประจำตำบล ให้ผู้ว่าราชการจังหวัดเป็นผู้แต่งตั้ง

    ที่ตั้ง  อยู่ในแหล่งชุมชน เช่น วัด ศาสนสถานโรงเรียน อบต. สถานีอนามัย อาคารเอนกประสงค์ และศาลาประชาคม เป็นต้น

    การได้มาซึ่งอาคารสถานที่

                บุคลากร กศน.ร่วมกับชุมชน และ/หรือภาคเครือข่ายดำเนินการสำรวจและคัดเลือกอาคาร/สถานที่ในชุมชนที่เหมาะสมในการจัดตั้ง ศรช.พร้อมทั้งประสานงานการใช้อาคารสถานที่ 

3. ด้านอาคารสถานที่  

  กรณีที่เป็นพื้นที่มีอาคารดำเนินการแล้ว

          การพัฒนาปรับปรุงให้พร้อมที่จะใช้งานร่วมกับชุมชน/คณะกรรมการ ศรช.โดยใช้งบประมาณของ กศน.และ/หรือขอรับการสนับสนุนจากภาคีเครือข่าย 

  กรณีพื้นที่ว่างเปล่าไม่มีอาคาร

          วางแผนการก่อสร้างอาคาร่วมกับชุมชน/คณะกรรมการ ศรช.โดยใช้งบประมาณของ กศน.และ/หรือขอรับการสนับสนุนจากภาคีเครือข่าย 

    4. สื่อวัสดุครุภัณฑ์

           สื่อวัสดุอุปกรณ์ที่จำเป็นสำหรับใช้จัดกิจกรรมการเรียนรู้  เช่น สื่อสิ่งพิมพ์ หนังสือ ตามหลักสูตร กศน. Internet VCD DVD  ผังรายการโทรทัศน์และสถานีวิทยุ

           ครุภัณฑ์ที่จำเป็น เช่น โต๊ะ เก้าอี้ คอมพิวเตอร์ โทรทัศน์ วิทยุ เครื่องเล่นเทป เครื่องเล่น VCD/DVD เครื่องขยายเสียง เครื่องรับสัญญาณดาวเทียม อุปกรณ์ โสตอื่นๆ

5. กศน. ตำบล มีภารกิจดังนี้

    1. จักกิจกรรมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยให้กับประชาชนกลุ่มเป้าหมายในชุมชน อย่างน้อยปีงบประมาณละ 560 คน

 2. สร้างและขยายภาคีเครือข่ายเพื่อการมีส่วนร่วมในการจัดกิจกรรมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยในชุมชน

    3. จัดทำระบบข้อมูล สถิติ และสารสนเทศ เกี่ยวกับประชากรกลุ่มเป้าหมายและผลการจัดกิจกรรมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย

    4. จัดทำแผนงานโครงการการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยประจำปีงบประมาณ 

5. ประสานและเชื่อมโยงการดำเนินงานการจัดกิจกรรมการ ศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยของศูนย์การเรียนชุมชนและภาคีเครือข่ายในตำบล

6. พัฒนาคุณภาพและมาตรฐานการศึกนอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย

7. รายงานผลการดำเนินงานการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยต่อ กศน.อำเภอที่สังกัด ตามแผนหรือข้อตกลงที่กำหนดไว้

8. ปฏิบัติภารกิจอื่นๆ ที่ได้รับมอบหมายจาก กศน.อำเภอ สำนักงาน กศน. จังหวัด หรือสำนักงาน กศน. และตามที่กฎหมายกำหนด

เกณฑ์ขั้นต่ำในการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ของครู ศรช.                  ใน กศน.ตำบล / ศรช. : ต่อปีงบประมาณ ที่ 

กิจกรรม 

จำนวน (คน) ภารกิจที่ดำเนินการ 

1 การศึกษาขั้นพื้นฐาน 60 คน

- จัดกิจกรรมการเรียนรู้ได้ทั้ง 3 ระดับ 

2 พัฒนาทักษะชีวิต 20 คน

- ประสานและ / หรือจัดกิจกรรม สุขภาพอนามัยนันทนาการ 

3 พัฒนาสังคมและชุมชน 60 คน

- หากลุ่มเป้าหมายเพื่อจัดกิจกรรม เช่น เข้าค่ายประชาธิปไตย สิ่งแวดล้อม จัดรณรงค์ ศิลปวัฒนธรรม ประเพณี 

4 ทักษะอาชีพ 20 คน

  • ประสานวิทยากรและกลุ่มเป้าหมาย

 5 เศรษฐกิจพอเพียง 100 คน

  • จัดกระบวนการเรียนรู้ตามหลักเศรษฐกิจพอเพียง

 6 อัธยาศัย 300 คน

- แนะนำ กระตุ้นการใช้ห้องสมุดเคลื่อนที่ กระเป๋าเคลื่อนที่ หอกระจายข่าย มุมหนังสือ ที่อ่าน 

รวม (คน) 560  คน

สำนักงาน กศน. 

อัตราค่าใช้จ่ายในการจัดการศึกษานอกระบบระดับการศึกษาขั้นพื้นฐาน  530 500 2,120 

4.2 ประเภทอาชีวศึกษา(ปวช.)

- ปกติ  290  400   1,150 

4. มัธยมศึกษาตอนปลาย

4.1 ประเภทสามัญ

- ปกติ

- พิการ 
 

3. มัธยมศึกษาตอนต้น

  • ปกติ

  • พิการ

 
 2. ประถมศึกษา

  • ปกติ

  • พิการ

 1. ก่อนประถมศึกษา

- อนุบาล 

ค่าพัฒนาคุณภาพผู้เรียน   ต่อคนต่อภาคเรียน 

ค่าหนังสือเรียน    ต่อคนต่อภาคเรียน 

ค่าเล่าเรียน       ต่อคนต่อภาคเรียน 

ระดับการศึกษา    อาสาสมัคร  กศน. 

  • ความหมาย       อาสาสมัครส่งเสริมการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย เรียกชื่อโดยย่อว่า อาสาสมัคร กศน.

          อาสาสมัคร กศน. หมายความว่า บุคคลที่มีความรู้ความสามารถ และสมัครใจทำงานเพื่อสังคมในด้านการศึกษา โดยไม่รับค่าตอบแทนในหมวดเงินเดือน และได้รับการฝึกอบรมก่อนได้รับการแต่งตั้งให้เป็นอาสาสมัคร กศน.

  • วัตถุประสงค์ในการมีอาสาสมัคร กศน.

           1. เพื่อให้บุคคลทีมีความรู้มีประสบการณ์ และ จิตอาสาในการถ่ายทอดความรู้ ได้มีส่วนร่วมส่งเสริมสนับสนุน การจัดการศึกษาให้แก่ประชาชนในชุมชนได้อย่างทั่วถึง

          2. เพื่อบรรเทาภาระขาดแคลนบุคลากรที่มีความรู้ เฉพาะด้านทางการศึกษาในชุมชน

          3. เพื่อเป็นการเสริมสร้างการเรียนรู้ตลอดชีวิตของประชาชน

วิธีการสรรหา  คัดเลือก  อบรมและแต่งตั้ง 
อาสาสมัคร กศน. 

ขั้นตอนที่ 1 กศน.อำเภอ/เขต  ร่วมกับชุมชนดำเนินการ

สรรหาและคัดเลือกอาสาสมัคร กศน.  ดังนี้

    - คุณสมบัติ

                1. อายุไม่ต่ำกว่าสิบแปดปีบริบูรณ์

                2. เป็นผู้ที่สมัครใจและเสียสละเพื่อช่วยเหลืองานการศึกษาตลอดชีวิตของประชาชน

                3. เป็นผู้มีภูมิลำเนาหรือถิ่นที่อยู่ประจำในหมู่บ้านหรือชุมชน

                4. เป็นผู้มีความรู้ความสามารถและสามารถ อ่านออกเขียนได้

                5. เป็นบุคคลที่กรรมการหมู่บ้านหรือประชาชนรับรองว่าเป็นผู้ที่มีความประพฤติอยู่ในกรอบศีลธรรมอันดี ได้รับความไว้วางใจและยกย่องจากประชาชน

          ในกรณีที่คุณสมบัติไม่ครบตามข้อ 1-5 ให้อยู่ใน   ดุลยพินิจของคณะกรรมการ กศน.จังหวัด  หรือคณะกรรมการ กศน.กรุงเทพมหานคร แล้วแต่กรณี    โดยยึดประโยชน์ของชุมชนเป็นหลัก

          ทั้งนี้ ในการคัดเลือกอาสาสมัคร กศน. ให้กำหนดตามจำนวนหลังคาเรือนในชุมชนโดยจำนวนไม่เกิน 50    หลังคาเรือน มีอาสาสมัคร กศน.ได้ไม่เกิน 1 คน

          ถ้าเกิน 50 หลังคาเรือน ให้อยู่ในดุลยพินิจ กศน.อำเภอ/เขต ทั้งนี้ให้รายงานต่อสำนักงาน กศน.จังหวัด/กทม. แล้วแต่กรณี 

วิธีการสรรหา คัดเลือก อบรมและแต่งตั้ง 
อาสาสมัคร กศน. (ต่อ) 

ขั้นตอนที่ 2 สำนักงาน กศน.จังหวัด/กทม. จัดให้อาสาสมัคร กศน. เข้ารับการฝึกอบรมในเนื้อหา ดังนี้

          การสร้างพลังจิตอาสาในชุมชน

          งาน กศน.กับการเสริมสร้างคุณภาพชีวิต

          กลยุทธ์สู่ความสำเร็จในการทำงาน

           30 วันสู่ความสำเร็จ (แผนปฏิบัติงานรายเดือน)

วิธีการสรรหา คัดเลือก อบรมและแต่งตั้ง 
อาสาสมัคร กศน. (ต่อ) 

ขั้นตอนที่ 3 ผอ.สำนักงาน กศน.จังหวัด/กทม. เสนอรายชื่ออาสาสมัคร กศน. ให้แก่คณะกรรมการ กศน.จังหวัดหรือคณะกรรมการ กศน.กรุงเทพมหานคร ให้ความเห็นชอบก่อนการแต่งตั้ง

ขั้นตอนที่ 4 สำนักงาน กศน.อำเภอ/เขต แต่งตั้งอาสาสมัคร กศน.ที่ผ่านการอบรม และที่คณะกรรมการ กศน.จังหวัดและคณะกรรมการ กศน.กรุงเทพมหานคร ให้ความเห็นชอบ

บทบาทของศูนย์ฯ กศน.อำเภอ/เขต 

1. กำหนดจำนวนอาสาสมัคร กศน.อำเภอ/เขต และรายงานให้สำนักงาน กศน.จังหวัด/กรุงเทพมหานคร

2. ให้ศูนย์ฯ กศน.อำเภอ/เขต ร่วมกับชุมชนดำเนินการสรรหาและคัดเลือกผู้ที่มีคุณสมบัติ เพื่อเข้ารับการอบรม

3. แต่งตั้งผู้ที่มีคุณสมบัติครบถ้วน

4. มอบหมายภารกิจและกำกับติดตามผลการปฏิบัติงาน

5. ส่งเสริม สนับสนุนศักยภาพในการปฏิบัติงานให้กับอาสาสมัคร กศน.

6. จัดทำรายงานผลการปฏิบัติงาน กศน.อำเภอ/เขต ให้สำนักงาน กศน.จังหวัด/กทม. และรายงานต่อคณะกรรมการ

บทบาทของสำนักงาน กศน.จังหวัด/กรุงเทพมหานคร 

1. กำหนดนโยบายและหลักเกณฑ์การดำเนินงานของอาสาสมัคร กศน.ของแต่ละจังหวัด/กรุงเทพมหานคร

2. ให้คำแนะนำแก่หน่วยงานและสถานศึกษาในสังกัด

3. เสนอความเห็นชอบในการแต่งตั้งอาสาสมัคร กศน. ตามที่สถานศึกษากำหนดต่อคณะกรรมการ กศน.จังหวัด/กทม.

4. เสนอเพิกถอนการเป็นอาสาสมัคร กศน.ที่มีความประพฤติเสียหาย

5. จัดให้ผู้ที่ได้รับการคัดเลือกเป็นอาสาสมัคร กศน.เข้ารับการฝึกอบรม

บทบาทของสำนักงาน กศน.จังหวัด/กรุงเทพมหานคร (ต่อ) 

6. ดำเนินการขึ้นทะเบียนผู้ผ่านการอบรม

7. จัดทำรายงานการปฏิบัติงานของอาสาสมัคร กศน. เสนอต่อคณะกรรมการ กศน.จังหวัด/กทม. แล้วแต่กรณี เป็นประจำ ทุกปีงบประมาณ

8. เสนอผู้ที่มีความรู้ความสามารถเฉพาะด้านเป็นอาสาสมัคร กศน. กิตติมศักดิ์ต่อคณะกรรมการ กศน.จังหวัด/กทม.

9. วางระบบนิเทศ ติดตามผลการปฏิบัติงานของอาสาสมัคร กศน.

10. ส่งเสริม สนับสนุน และเสริมสร้างศักยภาพอาสาสมัคร กศน.