มีกรณีศึกษามากมายที่น่าสนใจ ดูผิวเผินก็แค่คนป่วยธรรมดาที่ยังแข็งแรง ประกอบอาชีพค้าขายได้ทุกวันไม่มีวันหยุด ยิ่งถ้าเป็นวันหยุดของคนอื่นยิ่งเป็นวันทำมาค้าขายของตนเอง ตัวอย่างคุณป้าคนหนึ่งสมมุติว่าชื่อป้าทอง อาศัยอยู่ตึกแถวสองชั้นของตัวเองแต่ยังผ่อนไม่หมดป้าจะต้องผ่อนตึกต่อไปอีประมาณ 10 ปี สามีป้าอายุมากกว่าป้า3ปีป่วยเป็นโรคความดันโลหิตสูงและไม่ค่อยแข็งแรงเนื่องจากเมื่อหนุ่มทำงานหนักมาก ร่างกายจึงทรุดโทรม ลูกๆแต่งงานมีครอบครัวไปหมดแต่ต่างคนยังต้องดิ้นรนพออยู่พอกินไปวันๆ ลูกชายจะส่งเงินมาให้บ้างนานๆ ครั้ง ครั้งละไม่มากป้าจึงต้องหารายได้ด้วยตัวเอง ป้ามีหลานชายอายุ 7 ขวบอาศัยอยู่ด้วย
ป้าเป็นความดันโลหิตสูงมาประมาณ 5 ปี นักศึกษาพยาบาลวัดความดันโลหิตได้ 150/90 มม.ปรอทขณะพัก ป้ารับประทานยาถูกต้องสม่ำเสมอไม่เคยขาดยา ไปตรวจตามนัดทุกครั้ง ป้าออกกำลังกายด้วยการขี่จักรยานเช้า-เย็นไปส่งหลานที่โรงเรียนตอนเช้าและรับกลับตอนเย็นทุกวัน
แต่สิ่งหนึ่งที่ป้าขาดหายไปคือการพักผ่อนอย่างเต็มที่นั่นเอง ป้าต้องตื่นแต่เช้าประมาณตี 3 เพื่อไปซื้อของสดมาทำอาหารเตรียมขายข้าวแกงในเช้าวันรุ่งขึ้น ป้าแบ่งอาหารขายที่หน้าบ้านส่วนหนึ่ง ไปขายที่หน้าตลาดตอนเช้าขายถึงบ่าย ช่วงเลิกงานก็จัดใสถุงไปขายหน้าโรงงานที่อยู่ไม่ไกลนัก ถ้าไม่หมดก็เร่ขายตามบ้านจนหมด เพราะนั่นคือกำไร กลับถึงบ้านป้าพักเล็กน้อยพอหายเหนื่อยก็ต้องเตรียมเครื่องปรุงเครื่องแกงต่างๆ สำหรับทำอาหารขายในวันต่อไป กว่าจะเก็บล้างเรียบร้อยก็ดึก ป้าเข้านอนอย่างเร็ว สี่ทุ่มครึ่ง ส่วนใหญ่จะประมาณ ห้าทุ่มกว่า
ตารางชีวิตของป้าเป็นอย่างนี้ทุกวัน ใน 365 วันนั้นป้ามีวันที่หยุดทำงานไม่กี่วัน เคยถามป้าว่าวันหยุดนักขัตฤกษ์ต่างๆ ได้หยุดบ้างหรือไม่ คำตอบคือส่วนใหญ่ไม่ได้หยุด จะหยุดเฉพาะวันสำคัญจริงๆ เช่น วันเข้าพรรษา วันออกพรรษา หรือหยุดเพื่อไปพบแพทย์ ซึ่งแพทย์จะนัดตรวจ 2 เดือนต่อครั้ง หรือเจ็บป่วยไม่สบายจริงๆเท่านั้น ถ้าพอทำงานไหว ซื้อยากินแล้วก็ทำงานต่อได้ และนั่นคือวิถีชีวิตของป้า
จึงไม่สงสัยเลยว่าทำไมความดันโลหิตของป้าจึงยังมีค่าสูงอยู่ทั้งๆที่ไม่เคยขาดยา เรื่องอาหารที่รับประทานก็ระมัดระวังลดและงดในสิ่งที่ห้ามต่างๆ อย่างดี และออกกำลังกายทุกวัน สิ่งที่เป็นปัจจัยส่งเสริมโรคที่คุกคามป้าอยู่ก็คือการพักผ่อนไม่เพียงพอในแต่ละวัน และมีวันที่หยุดงานพักผ่อนจริงๆในหนึ่งปีน้อยมาก นอกจากนี้จากการพูดคุยพบว่าป้าค่อนข้างเครียด กังวลเรื่องเงินจะไม่พอส่งบ้าน จะไม่มีเงินเก็บไว้ใช้รักษาตัวยามแก่เฒ่าเพราะทั้งป้าและลุงต่างมีโรคคุกคามเกาะติดประจำตัวทั้งสองคน ป้าจึงเร่งทำงานหารายได้ให้มากที่สุดในขณะที่ยังทำไหว
สิ่งที่ได้แลกเปลี่ยนความคิดเห็นกับป้านั่นคือชี้ให้เห็นว่า การที่ป้าปฏิบัติตัวเช่นนี้จะทำให้อาการของโรคไม่ดีขึ้นและยังอาจเป็นมากขึ้น และเกิดโรคแทรกซ้อนอื่นตามมาได้ เช่น เส้นเลือดสมองแตก อัมพฤกษ์ อัมพาต ซึ่งถ้าเป็นเช่นนั้นลุงกับป้าจะอยู่กันอย่างไร เสนอให้ป้าลดปริมาณอาหารที่ขายลงเล็กน้อยจะได้ขายหมดเร็วขึ้น และมีเวลานอนพักผ่อนในแต่ละวันมากขึ้น รวมถึงกำหนดวันที่จะหยุดการขายอาหารประจำเดือนและประจำปีให้ชัดเจนเช่นหยุดขายทุกวันอาทิตย์สิ้นเดือนเป็นต้น
การตอบรับของป้า OK ค่ะ ป้าเห็นด้วยและบอกว่าจะนำไปคิดดูว่าจะจัดการอย่างไรดี ป้าบอกว่าจะจัดเวลาให้ได้พักมากขึ้นตามที่แนะนำไป Case นี้ มีการติดตามเยี่ยมอีกหนึ่งครั้งหลังจากนั้น นักศึกษาบอกว่าป้าจัดเวลางานบางอย่างใหม่ ทำให้งานเสร็จเร็วขึ้นป้าเข้านอนเร็วขึ้น เวลาประมาณ 4 ทุ่มก็เข้านอนได้แล้ว ปัจจุบันปิดการเยี่ยมไปแล้ว ไม่ได้มีการติดตามต่อ แต่คาดว่าน่าจะได้ผลดีขึ้น
