ลำนำจากหนองบัว
คำประพันธ์: โอ้เตอะหมึ่ย / ภาพ: ซอ ลอย
เดือนที่หกวันที่สี่ปีศูนย์เก้า
เริ่มเรื่องเศร้าเล่อป่อเฮอบ้านของฉัน
ผู้ใหญ่บ้านกรรมการนัดพบกัน
เร่งหารือข่าวสำคัญไม่รอรี
แล้วผู้ใหญ่บ้านก็เริ่มต้น
ครานี้เราทุกคนฟังให้ดี
เล่อป่อเฮอบ้านที่รัก ณ วันนี้
ถึงยามที่เราต้องช่วยกันและกัน
ผู้ใหญ่บ้านนิ่งไปแล้วเอ่ยว่า
ถึงเวลาเลวร้ายต้องอดกลั้น
จงทำใจบัดนี้ถึงคืนวัน
เขาตั้งมั่นต้องการชิงแผ่นดินนี้
เสียงเกราะไม้ตีดังทั่วหมู่บ้าน
เหล่าลูกหลานรีบมาฟังที่นี่
เจ้าต้องเตรียมตัวไว้ให้จงดี
ทัพพม่า-ดีเคบีเอกำลังมา
ได้ยินคำประกาศทั้งหมู่บ้าน
หัวใจหาญทุกดวงพลันเหนื่อยล้า
หันมองรอบเหลียวซ้ายมองทางขวา
งามนักหนาแผ่นดินกะญอเรา
แสนอาลัยแผ่นดินแม่ที่ต้องจาก
ทุกข์หนักหนาที่ต้องพรากอย่างรวดร้าว
นิ่งยืนมองภายในบ้านของเรา
ข้าวของเอยที่เก็บหอมรอมริบมา
พ่อแม่ ลูกสาว และลูกชาย
เก็บข้าวของเตรียมตัวไว้อย่ารอช้า
คอยที่นี่อีกไม่นานถึงเวลา
เรือลำน้อยจะพาเราข้ามฝั่งไป
ขึ้นเรือด้วยหัวใจอันเศร้าหมอง
หันไปมองเบื้องหลังอย่างหวนไห้
แผ่นดินกะญอครานี้ต้องจากไกล
นานเท่าใดหรือจะได้กลับคืนมา
ถึงฝั่งไทยใจสั่นขวัญก็แขวน
ถึงดินแดนแห่งใหม่ใจผวา
ทหารไทยยืนรอริมธารา
ก็หวังว่าเขาจะช่วยพยุงกาย
แล้วทหารก็ประกาศยามแรกพบ
คนอพยพ- จงเคารพในกฎหมาย
เรามีกฎระเบียบเคร่งจงจำไว้
เอาแต่ใจจะได้สวมกุญแจมือ
เหม่อมองแผ่นดินกะญอหัวใจช้ำ
จะเก็บงำความฝันที่ยึดถือ
แม้นเธอแสนห่างไกลเกินเอื้อมมือ
ที่เธออยู่ คือที่ฉัน จะกลับไป
-------------------------------
ปีหนึ่งศูนย์เดือนที่สามวันที่ห้า
คนหนองบัวก้มหน้ารับชะตากรรม
ผู้ใหญ่บ้านเรียกประชุมอย่างเจ็บช้ำ
ลูกหลานเอ๋ยจงเตรียมอพยพไป
เจ้าหน้าที่ทหารพรานและอ.ส.
มิให้เรารั้งรออยู่ต่อได้
พักอยู่ประเทศไทยได้เพียงกาย
ไม่มีสิทธิ์จะพักใจให้อยู่นาน
ฉันฟังแล้วหวนคิดถึงเรื่องเล่า
แต่วัยเยาว์ฟังผู้เฒ่าท่านขับขาน
อย่าสะสมทรัพย์สินให้รำคาญ
ต้องร่อนเร่ต้องแบกหามจะลำเค็ญ
เดินท้อห่อเหี่ยวกลับบ้านมา
ถึงกระท่อมหลังคาเป็นผ้าเต็นท์
พอได้ยินเมียก็ร่ำทั้งค่ำเย็น
ลูกก็ร้องใจฉันเต้นไม่เป็นคน
เพื่อนบ้านวิ่งกรูมาถามไถ่
ทั้งหญิงชายเขาให้ไปไหนให้พ้น
มันหมดเรี่ยวแรงแล้วเกินจะอดทน
กลุ้มกังวลที่จะอยู่ก็ไม่มี
ยืนบนชานไผ่คลุมด้วยผ้าเต็นท์
กระโดดลงย่ำเล่นบนดินนี้
ทอดสายตาถึงเทือกเขาทะมึนมี
ใจดวงน้อยก็รุ่มร้อนแตกสลาย
ใครพูดอย่างไรเขาไม่ฟัง
เมื่อใครมาเขาก็ยั้งไม่เคลื่อนไหว
พอใครกลับก็ขยับจะเคลื่อนย้าย
ผู้ลี้ภัยตกนรกกันทั้งเป็น
ข่าวลือฟัง กรู ๆ กร่า ๆ
จนปัญญาจะฝ่าฟันทุกข์เข็ญ
ตัวคนเดียวอาจจะทนอาจจะเย็น
อาจจะสู้ลำเค็ญให้รู้ไป
แต่หันกลับมองเข้ากระท่อมพัก
ก็ลูกรักตัวน้อย-ทำอะไรได้
ตัวฉันไม่มีความรู้เหมือนใคร
จะดูแลเขาได้อย่างไรกัน
แบกหมอนแบกหม้อกระโหลกกะลา
ไหล่ขวากระเตงลูกมือจูงหลาน
ก้มหน้าน้ำตาไหลเป็นสายธาร
ต้องทนทานกับชะตาที่ว่าร้าย
เมื่อถึงคราได้เวลาเขากำหนด
ก็ขึ้นนั่งบนรถใจหวั่นไหว
อธิษฐาน – โอ้พระองค์อยู่ที่ใด
ขอพระเจ้าทรงเอ็นดูดูแลเรา
หมายเหตุจากบรรณาธิการ
บทกวีนี้เป็นบทกวีภาษาปกาเกอะญอ ประพันธ์โดย โอ้เตอะหมึ่ย ชาวบ้านเล่อป่อเฮอที่ลี้ภัยมายังบ้านหนองบัวและถูกทางการไทยกดดันให้กลับภูมิลำเนาโดยสมัครใจ บทกวีนี้ได้รับการแปลเป็นภาษาไทยโดย เพื่อนไร้พรมแดน
