วิธีป้องกันปอดบวม-ไอจากการใช้รถ

สำนักพิมพ์ BBC ตีพิมพ์เรื่อง 'Windscreen water infection risk' = "ความเสี่ยงโรคติดเชื้อ(จาก)น้ำฉีดล้างกระจกรถ", ผู้เขียนขอนำมาเล่าสู่กันฟังครับ [ BBC ]

...

สำนักงาน ป้องกันสุขภาพ UK (สหราชอาณาจักร) รายงานว่า น้ำฉีดล้างกระจกรถอาจเป็นสาเหตุของโรคติดเชื้อปอดบวมลีเจินแนร์ (Legionnaires' disease; 'legion' = กองทหาร; โรคนี้ระบาดครั้งแรกในกองทหาร) ในเขตอังกฤษ-เวลส์ (England-Wales)

เชื้อโรคนี้ (Legionella bacterium) มีลักษณะเฉพาะ คือ "ชอบน้ำอุ่น" มากเป็นพิเศษ คือ ช่วง 25-45C และที่ชอบมากเป็นพิเศษ คือ 35C

...

การที่เชื้อ นี้ชอบนิ่งมากกว่าน้ำไหล และน้ำร้อนมากกว่าน้ำเย็น ทำให้มีความเป็นไปได้ที่ภาวะโลกร้อนจะทำให้โรคนี้พบบ่อยขึ้น

คนที่เสี่ยงมากเป็นพิเศษ คือ คนที่อยู่ใกล้บริเวณที่มีการพ่นน้ำร้อนเป็นละอองฝอย เช่น แอร์รวม (เชื้ออาจฟุ้งกระจายไปได้ไกล), น้ำฉีดกระจกรถ (อยู่ใกล้เครื่องยนต์และกระโปรงรถด้านหน้า ทำให้อุ่นหรือร้อนขึ้นบ่อย) ฯลฯ หรือน้ำที่ขังที่หลังคา และอยู่ใกล้กับพัดลม หรือระบบหล่อเย็น

...

วิธีป้องกัน เชื้อนี้อย่างหนึ่ง คือ ให้ผสมน้ำยาล้างกระจกรถ (screenwash) ไปในน้ำล้างกระจกเล็กน้อย

สถิติพบว่า คนที่มีอาชีพขับรถป่วยเป็นโรคนี้มากเป็น 5 เท่าของประชากรทั่วไป ทั้งๆ ที่โรคนี้พบไม่บ่อยใน UK (อยู่ในเขตอบอุ่น), ต่างจากเขตร้อนที่พบโรคนี้ได้บ่อย

...

โรคปอดบวมลี เจินแนร์พบบ่อยในผู้ชายอายุ 50s หรือ 50 ปีขึ้นไป โดยเฉพาะคนที่ขับรถติดต่อกันวันละนานๆ

มีความเป็นไปได้ว่า คนที่ป่วยหลังโดยสารรถทางไกล หรือนั่งรถติดต่อกันหลายชั่วโมง เช่น นั่งรถทัวร์ รถตู้ รถเมล์แอร์ เดินทางท่องเที่ยว ฯลฯ โดยเฉพาะคนที่ไอนาน 5 วันขึ้นไปจะป่วยด้วยโรคนี้ (คนที่แข็งแรงหลายๆ คนหายได้เอง)

...

คนอีกกลุ่ม หนึ่งที่เสี่ยงป่วยด้วยโรคนี้ คือ คนที่ขับรถผ่านเขตอุตสาหกรรม ซึ่งมีระบบหล่อเย็นด้วยน้ำ พ่นละอองฝอยมาก, หรือระบบน้ำประปา-กำจัดน้ำเสียที่มีการฉีดพ่นละอองฝอย หรือกังหันตีน้ำ เช่น โรงพยาบาล โรงบำบัดน้ำเสีย ฯลฯ และเปิดหน้าต่างรถ

อาการที่พบบ่อย คือ ไข้ ปวดเมื่อย เพลีย ปวดหัว ไอแห้งๆ และทำให้คนไข้ประมาณ 10-15% เสียชีวิต

...

ศ.ฮิวจ์ เพ นนิงทัน ผู้เชี่ยวชาญด้านแบคทีเรียกล่าวว่า การเติมน้ำยาล้างกระจกรถไปในน้ำยาล้างรถน่าจะช่วยป้องกันโรคนี้ได้ 

กลไกที่ทำให้น้ำยาล้างกระจกฟุ้งกระจายไปในรถ คือ การฉีดน้ำยาล้างกระจกจะทำให้เกิดละอองฝอย ซึ่งเมื่อกระทบกับกระจกรถที่ค่อนข้างร้อน และใบพัดปัดกระจกแล้ว... ละอองฝอยจะกระจายตัวได้มากขึ้น

...

ละอองฝอยเหล่านี้ ส่วนหนึ่งจะเข้าไปในรถ ซึ่งมีทางลมเข้าอยู่ใกล้กระจกรถด้านหน้า และละอองฝอยบางส่วนยังฟุ้งกระจายไปในอากาศ ซึ่งอาจทำให้รถคันอื่นติดโรคได้ในกรณีรถติด หรือจอดอยู่ใกล้ๆ กัน

วิธีป้องกันโรคปอดบวมลีเจินแนร์ ซึ่งจะพบบ่อยขึ้นจากภาวะโลกร้อนได้แก่ [ CDC ]

(1). ผสมน้ำยา ล้างกระจกในน้ำยาล้างรถเล็กน้อย

(2). คนสูงอายุ คนที่มีโรคถุงลมโป่งพอง หอบหืด, ควรหลีกเลี่ยงการอยู่ใกล้ระบบฉีดน้ำหล่อเย็น (cooling tower) - ระบบทำน้ำประปาแบบฉีดละอองฝอย - ระบบบำบัดน้ำเสีย [ CDC ]

(3). ไม่สูบ บุหรี่ ไม่หายใจ ไม่เผาขยะ-ใบไม้ ไม่ใช้ฟืนหุงข้าวในบ้าน ไม่จุดธูปในที่อากาศถ่ายเทไม่สะดวก เนื่องจากการหายใจเอาควันไฟเข้าไปทำให้ภูมิต้านทานโรคของระบบทางเดินหายใจลด ลง เพิ่มเสี่ยงโรคถุงลมโป่งพอง

(4). ไม่ดื่ม หนัก > คนที่เป็นโรคพิษสุราเรื้อรังมีภูมิต้านทานโรคลดลง และเพิ่มเสี่ยงโรคนี้

(5). ป้องกันโรค ไตวาย ซึ่งสาเหตุที่พบบ่อยในไทยได้แก่ เบาหวาน ความดันเลือดสูง นิ่ว (ปัจจัยเสี่ยงสำคัญของนิ่ว คือ ดื่มน้ำไม่พอ), และไตอักเสบเรื้อรัง (ส่วนหนึ่งเกิดจากเป็นโรคกรวยไตอักเสบแล้วกินยาไม่ครบกำหนด)

(6). ถ้าไอ ตั้งแต่ 5 วันขึ้นไป โดยเฉพาะไอแห้งๆ ควรนึกถึงโรคนี้, ซึ่งถ้าอาการไม่มากอาจรักษาด้วยยากินได้ เช่น roxithromycin (มักจะต้องกินยา 10 วันขึ้นไป) ฯลฯ

...

ถึงตรงนี้... ขอให้ท่านผู้อ่านมีสุขภาพดีไปนานๆ ครับ

...

 ติดตามบล็อกของเราได้ทางทวิตเตอร์ > [ Twitter ]

ที่ มา                                                         

• Thank BBC > Eu J Epidemiology.
• นพ.วัลลภ พรเรืองวงศ์ รพ.ห้างฉัตร ลำปาง. 20 มิถุนายน 2553.
• ข้อมูลทั้งหมดเป็นไปเพื่อ การส่งเสริมสุขภาพ ไม่ใช่วินิจฉัยหรือรักษาโรค ท่านที่มีโรคประจำตัวหรือความเสี่ยงต่อโรคสูงจำเป็นต้องปรึกษาหมอที่ดูแล ท่านก่อนนำข้อมูลไปใช้.