ทางรับ ทางลัด ทางร่วม ทางเริ่ม ทางเลือก(การศึกษา)

         ผมเพิ่งกลับมาจากการไปอภิปรายเกี่ยวกับ "การศึกษาทางเลือก"ที่มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒน์ ประสานมิตร ร่วมกับผู้รู้ทางการศึกษาอีกหลายท่าน
         ผมพูดไม่ยาว แต่สรุปให้เขาเห็นเป็นภาพสั้นๆ ทีละฉาก โดยขอนำมาขยายซ้ำให้เห็นอีกครั้งในที่นี้ คือ 
         1.เด็กไทยทุกคนมี "ทางรับ"การศึกษายาวนานถึง 15 ปี ฟรีบางส่วน แต่มีเด็กจำนวนมากเหมือนกันที่ "ทางรับ"ถูกปิดด้วยเหตุยากจน ย้ายถิ่นหรือหลักฐานไม่มี 
        2.เด็กไทยจำนวนมากขวนขวายทางการศึกษาด้วยการอาศัย "ทางลัด"ของการศึกษานอกระบบ (กศน.) เข้าต่อเติมโอกาสให้แก่ตน ทางนี้ช่วยลดปริมาณผู้ไม่ได้รับการศึกษาลงไปได้มาก
        3.เมื่อการศึกษาถูกวิจารณ์มากว่าขาดคุณภาพ สอนแต่เรื่องไกลตัว การศึกษาจึงถูกปรับเปลี่ยนด้วยการเปิดโอกาสให้หลายภาคส่วนเข้ามาเป็น "ทางร่วม"เพิ่มขึ้น ด้วยการอาศัยกรรมการร่วมครู-ชุมชน  ภูมิปัญญาชาวบ้าน ห้องเรียนนอกห้องเรียน ฯลฯ จนแนวทางการศึกษาเริ่มใกล้ชิดชาวบ้าน ชุมชนและสอดคล้องความจริงมากขึ้น
        4.แต่ก็มีจำนวนไม่น้อย ที่พบว่าการศึกษาไม่ใช่คำตอบ การแสวงหาแนวคิดทางการศึกษาใหม่ๆ ที่น่าสนใจจากต่างประเทศหรือที่พยายามคิดค้นขึ้นเองจึงเกิดขึ้น กระทั่งได้กลายเป็น "ทางเริ่ม"ที่เกิดขึ้นทีละจุดๆ จนกลายเป็นรูปแบบที่พูดติดปากว่า เป็นการศึกษา"ทางเลือก"ให้แก่เด็กๆจำนวนไม่น้อย 
        ใครจะสนใจแนวไหน ศึกษาเพิ่มเติมกันตามเอกสารที่มีอยู่มากมายได้ครับ ผมเองสนใจทั้ง 4 ลักษณะเพราะพบว่าเอื้อและเกื้อกูลให้เด็กๆ ได้ดีไปตามแต่ละลักษณะที่จัดขึ้น
        อ่านแล้ว ต่อเติมเสริมต่อกันได้นะครับ