ปฐมนิเทศจริยธรรม
เสาร์อาทิตย์ที่ผ่านมา เราได้จัดงานปฐมนิเทศให้แก่แพทย์ประจำบ้าน (resident) คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยสงขลานครินทร์ ปีนี้เราขยับไปจัดที่โรงแรมบีพี สมิหรา (BP Samira) ที่มีนางเงือก สัญญลักษณ์ประจำจังหวัดสงขลานั่งสางผมอยู่หน้าโรงแรม ไม่ได้มีเหตุผลอะไรพิเศษ วิทยากรอยากเปลี่ยนที่จากหาดแก้วเท่านั้น
นางแบบแสดงนางเงือก
ผมไปสายกว่าเวลาหนึ่งชั่วโมงเพราะกว่าจะขุดนางแบบออกมาจากเตียงได้ ต้องปลุกปล้ำกันนิดหน่อย เพราะเป็นเวลาที่ผิดปกติ (วันเสาร์เรามักจะ sleep-in นานๆครับ แหะ แหะ) ยังดีที่มีอาจารย์เต้ อาจารย์กระแต อาจารย์นิพัทธ์ดูแลเด็กของเราตั้งแต่เริ่ม (ที่จริงไม่เด็กแล้ว ระดับแพทย์ประจำบ้านเนี่ย)
ตอนเช้าเราฉาย video clip home-made กำกับโดยอาจารย์นิพัทธ์ของเราเอง ผู้แสดงก็เอาน้องๆนักศึกษาแพทย์ แพทย์ประจำบ้าน และเลขาภาควิชามาเล่นเป็นคนไข้เป็นหมอกัน แสดงกันถึงอะไรหลายๆอย่างที่ไม่เหมาะสม (แต่เราก็ยังทำกันทุกวัน) และให้โอกาสเราลองเป็นบุคคลที่สามมองเห็นสิ่งที่เกิดขึ้น ดูสิว่าเราจะจับได้ไหมว่าอะไรบ้างที่มันจะทะแม่งๆ และข่้อสำคัญ อะไรบ้างที่ทะแม่งๆแต่เราเองก็อาจจะเผอเรอทำไปโดยไม่ได้คิด ไม่รู้ตัว
สาเหตุที่เราใช้เป็น video clip และให้สะท้อนก็เพราะวิธีนี้มีจุดแข็งหลายประการ ประการแรกก็คือ การรับรู้ด้วยภาพและเสียงนั้น ดีกว่าการเรียนรู้โดยการอ่านตัวหนังสือมากมาย ยิ่งเราใช้ประสาทสัมผัสผสมผสานมากเท่าไหร่ ยิ่งเพิ่มประสิทธิภาพการเรียนมากขึ้นเท่านั้น
ประการที่สอง การเรียนโดยให้ผู้เรียนได้อยู่ใกล้ (หรือใน) บริบทจริงๆที่เกิดขึ้นในชีวิตประจำวัน จะทรงพลังกว่าเรียนแห้งๆในกระดาษ ใน clip นี้เป็นเหตุการณ์จำลองของสิ่งที่เกิดขึ้นในโรงพยาบาล พบบ่อย และใกล้ตัวมากๆ
ประการที่สาม การเพาะ attitude จะต้องมีการทำวิพากษ์ และสะท้อนมากๆ การสะท้อนใน role play ที่เล่นเองนั้น อาจจะเกิดอาการบาดเจ็บ หรือทำให้มี guarding ตั้งข้อป้องกันตัวเองจนเล่นไม่ดี เล่นฝืด แต่การวิเคราะห์ภาพยนต์ จะเป็นการวิจารณ์บุคคลที่สาม จะง่ายกว่า และทำได้ลึกถึงลูกถึงคนมากกว่า เพราะมีบรรยากาศที่ปลอดภัยมากกว่า
ข้อสำคัญคือ เป็นวิธีเดียวที่เราจะ "เห็น" อวจนภาษา และ replay ได้ชัดๆ ในชีวิตจริงจะเกิดขึ้นเร็วเกินไปจนเราอาจจะไม่สังเกตเห็น
ภาพยนต์เป็นเครื่องมือเรียนจริยธรรมที่ดี เท่าที่เราเคยใช้มาหลายปี และสำหรับเรื่อง communication skill ยิ่งดี เพราะมันจะมองเห็นทั้งวจนภาษา และอวจภาษา สำเนียง น้ำเสียง ฯลฯ มุมมองสะท้อนจากกลุ่มจะกว้างขวางและหลากหลาย บางประการแม้่แต่ผู้กำกับ คนเขียนบทเอง ก็อาจจะนึกไม่ถึง เพราะมันจะแสดงออกมาจากนักแสดงโดยที่เราเองไม่ได้เขียน และไม่รู้ตัว แต่สามารถมองเห็นได้เมื่อตั้งใจมองหา
