สวนมะละกอของส้ม เรื่องโดย Hideko koracha
เช้าวันหนึ่งอากาศแจ่มใสมาก ส้มนั่งอยู่ที่ระเบียงหน้าบ้าน สีหน้าเศร้าหมอง มีความทุกข์ ในใจนึกถึงคำสั่งที่ครูให้นำเงินจำนวน สิบห้า บาท ไปจ่ายเป็นค่าสีและสมุดวาดเขียน
“ถ้าเราไม่มีเงินไปให้ครู ต้องโดนครูดุแล้วก็โดนเพื่อนล้อแน่ ๆ เลย คุณแม่ก็ออกไปทำงานแต่เช้าแล้ว เราจะเอาเงินมาจากที่ไหน” ……………………………………..
ในขณะที่ส้มนั่งรำพึงอยู่กับตัวเองนั้นก็ได้ยินเสียงป้าสมทรงมาตะโกนเรียกอยู่หน้าบ้าน
“ส้ม ส้ม แม่อยู่บ้านหรือเปล่า”
“ ไม่อยู่ ไปทำงานตั้งแต่เช้าแล้วค่ะ”
“เปิดประตูให้ป้าเข้าไปหน่อยลูก”……………………………………………..
“ป้ามาทำอะไรคะ”ส้มถามขณะที่กำลังเปิดประตูบ้านให้ป้าสมทรง
“ป้าบอกแม่หนูว่าจะมาซื้อมะละกอจ้ะ หนูไปเก็บให้ป้าซัก สี่ ห้า ลูก สิ”
“ค่ะ” ส้มรับคำป้าสมทรงแล้วถือกระบุงกับไม้สอยไปที่สวนหลังบ้าน…………
ในสวนหลังบ้านของส้ม เป็นสวนมะละกอกับชะอมและผักต่าง ๆ ปลูกสลับกันเป็นแถวอย่างเป็นระเบียบ มะละกอในสวนของส้มออกลูกดกมาก เต็มคอทุกต้น ส้มเลือกสอยเฉพาะลูกที่เป็นสีเขียวจัดและอวบเต็มที่ตามที่ป้าสมทรงต้องการ ส้มรู้ว่าเงินส่วนใหญ่ที่ใช้จ่ายในบ้านส่วนใหญ่เป็นเงินที่ได้จากการขายมะละกอและผักต่าง ๆ หลังบ้าน………….
“ได้แล้วค่ะ” ส้มยกกระบุงมะละกอให้ป้าสมทรง ป้าสมทรงเอาตาชั่งมาชั่งเพื่อดูน้ำหนักมะละกอ
“ ห้ากิโล”
“แม่หนูเคยขายให้ป้าโลละสี่บาทนะ สี่คูณห้ายี่สิบ”
“เอานี่จ้ะ”ป้าสมทรงพูดพร้อมกับยื่นธนบัตรใบละยี่สิบให้ส้มหนึ่งใบ
“ดีใจจัง คราวนี้เราก็มีเงินไปจ่ายให้คุณครูแล้ว”ส้มพูดกับตัวเองอย่างภาคภูมิ แล้วหยิบกระเป๋าไปโรงเรียน……………………………………………………………………
หลังจากเข้าแถวตอนเช้าเสร็จ นักเรียนทุกคนก็เข้าชั้นเรียน คุณครูไพลินถือกล่องสีและสมุดวาดเขียนมาให้นักเรียนตามนัด นักเรียนจ่ายค่าสีและสมุดวาดเขียนให้ครูครบทุกคน “นักเรียนได้เงินจากไหนมาจ่ายค่าสีให้คุณครูคะ”
“ขอแม่ครับ”
“ขอพ่อค่ะ”
“คุณยายให้ค่ะ”
“หนูแคะกระปุกออมสินค่ะ”
นักเรียนทุกคนช่วยกันตอบคุณครู…………………………………………………………..
“แล้วส้มหละลูกไม่เป็นบอกคุณครูเลย”
“หนูเพิ่งขายมะละกอได้ยี่สิบบาทเมื่อเช้านี้ค่ะ”ส้มตอบ
“ดีมากเลยค่ะ รู้จักวิธีหารายได้ ไม่ต้องเป็นภาระของคุณพ่อ คุณแม่”
“คุณครูครับ ผมอยากปลูกมะละกอเหมือนส้มบ้างจะได้เงินมากินขนมที่โรงเรียน”ต้นบอกคุณครู
“ดีเหมือนกัน แล้วทุกคนเห็นด้วยไหมคะ” นักเรียนทุกคนต่างยกมือสนับสนุนความคิดของต้น
“ได้สิคะ” คุณครูยิ้มอย่างใจดี…………………………………………………………….
ครูไพลินพานักเรียนไปที่เรือนเพาะชำของโรงเรียน แล้วให้นักเรียนแบ่งเป็นกลุ่มเพื่อเตรียมดินใส่ถุงดำไว้สำหรับเพาะมะละกอ ส้ม ต้น แป้ง กานต์ และหยก อยู่กลุ่มเดียวกัน ทุกคนช่วยกันนำดินร่วนผสมแกลบดำและขุยมะพร้าวใส่ถุงดำอย่างขมีขมัน……………………
วันรุ่งขึ้นส้มก็เอาเมล็ดมะละกอที่คุณแม่ตากไว้จนแห้งมาแบ่งให้เพื่อน ๆ ทุกคน หลังจากได้รับเมล็ดมะละกอจากส้มแล้วนักเรียนทุกคนก็นำเมล็ดใส่ถุงดำ ถึงละสองถึงสามเมล็ด คุณครูบอกกับนักเรียนว่าควรเลือกเมล็ดที่แห้ง ไม่ลีบ และไม่เก็บไว้นานจนเกินไปมาเพาะ ต้นกล้าจึงจะงอกเร็วและแข็งแรง………………………………………………
หนึ่งเดือนหลังจากนั้นต้นมะละกอของทุกคนก็งอกขึ้นมาอวดยอดและใบเขียวสะพรั่ง ทุกคนนำต้นมะละกอของตนเองไปปลูกในหลุมที่เตรียมไว้
“มะละกอเป็นพืชที่ปลูกง่าย แต่เราก็ต้องเตรียมดินให้เหมาะสมจะได้โตเร็ว “ ครูไพลินบอกกับนักเรียน
“ก่อนปลูกเราควรนำปุ๋ยหมักหรือมูลสัตว์มารองที่ก้นหลุมแล้วก็นำฟางหรือใบไม้แห้งมาผสมให้เข้ากันแล้วค่อยนำต้นกล้ามาปลูก “ ………………………………………
ส้มมองดูหลุมขนาดกว้างหนึ่งฟุต ยาวหนึ่งฟุต ลึกหนึ่งฟุตที่ตัวเองเตรียมไว้อย่างมีความคาดหวังว่าไม่นานต้นมะละกอของตนและเพื่อน ๆ ก็จะโตเต็มพื้นที่
“ถ้ามะละกอออกผลเราก็จะมีมะละกอไว้ทำอาหาร วิชาการงานแล้วนะ”ส้มคุยกับกานต์
“ใช่ เราจะเอามะละกอมาแกะสลักเป็นรูปกระเช้าดอกไม้เหมือนที่คุณครูสอน”กานต์บอก
“แม่เราเคยแกงส้มมะละกอไว้ขายตอนเช้าด้วยนะ” เกมส์เข้ามาร่วมสนทนาอีกคน
…………………………….
“ดีแล้วค่ะ ต่อไป เราจะได้ช่วยแบ่งเบาภาระของพ่อแม่ ไม่ต้องซื้อจากที่อื่นมาเรียน คุณครูคิดว่าเราควรจะขายให้ร้านค้าไว้ทำอาหารกลางวันด้วยดีมั้ยจะได้มีรายได้”ครูไพลินเสริม
“ใครที่เสร็จแล้วก็เก็บอุปกรณ์ให้เรียบร้อยนะ แล้วอย่าลืมรดน้ำทุกวันหละ เดี๋ยวจะฝันสลายกันหมด”คุณครูพูดพลางหัวเราะ นักเรียนทุกคนพลอยหัวเราะกับคุณครูด้วย……
ไม่นาน มะละกอของส้มและเพื่อน ๆ ที่ปลูกไว้ก็ออกดอกออกผลสมกับความตั้งใจของทุกคน
ส้ม มีมะละกอไว้ทำกับข้าวในวิชาการงาน
กานต์ มีมะละกอไว้ทำงานประดิษฐ์
เกมส์ มีมะละกอไปให้แม่แกงส้มมะละกอขาย
คุณครูไพลิน นำผลมะละกอที่เหลือขายให้กับชาวบ้านและร้านค้าที่ต้องการ
ทุกคนภาคภูมิใจและมีความสุขกับความมานะพยายามของตนเอง…………….จบ……
มะละกอชายครัว คนบ้านนอกมีมะกอปลูกไว้กินกันทุกบ้าน นึกอะไรไม่ออกหาอะไรไม่ ใช้มะกอเป็นอาหาร
มีสำนวนเปรียบเปรย คนที่ไม่เห็นคุณค่าคนอยู่ไกล้ๆว่า "อย่าลืมลอกอชายครัว" (สำนวนใต้)
น้องอยู่อีสานก็ทานมะละกอเป็นอาหารหลักเหมือนกันครับ ขอบคุณท่กรุณามาเยี่ยมเยือน