โครงงานบูรณาการโรงเรียนเทพศิรินทร์

   

ความเป็นมา                                                                                  

         โรงเรียนเทพศิรินทร์ได้ดำเนินการจัดกิจกรรมโครงงานบูรณาการเป็นครั้งแรกในปี พ.ศ.2546เพื่อไม่ให้เกิดความสับสนและความยุ่งยากในปีนี้โรงเรียนได้กำหนดหัวข้อ“ชุมชนโรงเรียนเทพศิรินทร์” โดยให้ทุกห้องเรียนได้เลือกหัวเรื่องที่สนใจเกี่ยวกับชุมชนโรงเรียนเทพศิรินทร์ต่อมาในปี พ.ศ. 2547เป็นปีที่โรงเรียนเทพศิรินทร์มีอายุครบ 120 ปีทางโรงเรียนจึงได้กำหนดหัวข้อ “120 ปีเทพศิรินทร์” เพื่อให้นักเรียนทุกห้องเรียนได้เลือกประเด็นศึกษาภายใต้หัวข้อที่กำหนดให้และยังเป็นการส่งเสริมให้นักเรียนได้ตระหนักและภาคภูมิใจในสถาบันของตนเอง ตลอดจนโรงเรียนยังมีผลงานของนักเรียนที่เกี่ยวข้องกับโรงเรียนอีกด้วย ตั้งแต่ ปีพ.ศ.2548 เป็นต้นมาโรงเรียนได้เปิดโอกาสให้นักเรียนเลือกศึกษาได้อย่างอิสระตามความถนัดและตามความสนใจ ตลอดเวลาที่โรงเรียนได้จัดโครงงานบูรณาการนักเรียนได้มีโอกาสได้พัฒนาทักษะกระบวนการคิดวิเคราะห์โดยมีความเชื่อมโยงกับความรู้ที่ได้จากชั้นเรียนมาประยุกต์ใช้หรือนำมาใช้เป็นเครื่องมือในการค้นหาคำตอบในโครงงานบูรณาการที่ได้เลือกศึกษาได้เป็นอย่างดี 

         การจัดการเรียนรู้ด้วยโครงงานบูรณาการตั้งแต่ ปีพุทธศักราช 2546เป็นไปด้วยความราบรื่นจนกลายเป็น“วัฒนธรรมด้านการเรียนของนักเรียนโรงเรียนเทพศิรินทร์”ที่ต้องการจะให้โรงเรียนได้ดำเนินการโครงงานบูรณาการต่อไปดังนั้นโรงเรียนเทพศิรินทร์มั่นใจว่าการจัดการเรียนรู้ด้วยโครงงานบูรณาการเป็นแนวทางที่มีประสิทธิภาพที่ทำให้ผู้เรียนพัฒนาการเต็มศักยภาพในทุกๆด้านประกอบกับสามารถประเมินผลคุณลักษณะอันพึงประสงค์ได้อย่างรอบด้าน นอกจากนั้นโรงเรียนเทพศิรินทร์ยังได้รับรางวัลวิธีปฏิบัติที่เป็นเลิศ(BestPractices)ด้านโครงงานบูรณาการตามแนวทางเกณฑ์คุณภาพการบริหารการจัดการภาครัฐ (Public Sector Management Quality Award)จากกระทรวงศึกษาธิการสิ่งสำคัญที่มิอาจจะละเลยได้คือการได้รับความร่วมมือและการสนับสนุนทางด้านการระดมทรัพยากรการช่วยเหลือด้วยแรงกาย ตลอดจนกำลังใจอันเป็นส่วนสำคัญในการจัดการเรียนรู้โครงงานบูรณาการจากผู้ปกครองและหน่วยงานต่างๆ ของภาครัฐและภาคเอกชนที่ได้ให้ความอนุเคราะห์ทั้งทางด้านสถานที่และบุคคลากรที่ช่วยกันผลักดันการจัดการศึกษาให้กับโรงเรียนเทพศิรินทร์ตลอดมา   

         ด้วยเหตุนี้เพื่อเป็นการกำหนดทิศทางและขอบเขตของการจัดการเรียนรู้ด้วยโครงงานบูรณาการทางโรงเรียนเทพศิรินทร์ โดยความรับผิดชอบของงานวิจัยและพัฒนาผู้เรียนกลุ่มงานบริหารวิชาการ จึงจัดทำหนังสือโครงงานบูรณาการของโรงเรียนเทพศิรินทร์ เพื่อเป็นแนวทางให้กับครูนักเรียนและบุคคลทั่วไปที่สนใจที่จะเรียนรู้เกี่ยวกับการจัดการเรียนการสอนด้วยโครงงานบูรณาการของโรงเรียนเทพศิรินทร์ 


ความหมายของโครงานบูรณาการ
          

         “โครงงาน”  (project instruction) คือหมายถึงการจัดการเรียนรู้ที่ฝึกให้ผู้เรียนเรียนรู้และสร้างองค์ความรู้ด้วยตนเองโดยการลงมือปฏิบัติเพื่อสามารถนำความรู้ที่ได้รับจากการทำโครงงานไปประยุกต์ใช้ในชีวิตจริงได้ เพราะในการทำโครงงานนักเรียนจะนำความรู้จากวิชาต่าง ๆมาประยุกต์ใช้วางแผนและดำเนินการศึกษาค้นคว้าในเรื่องที่สนใจอย่างเป็นระบบจากแหล่งความรู้ที่หลากหลายและมีครูทำหน้าที่เป็นที่ปรึกษาคอยให้คำแนะนำช่วยเหลือในทุกขั้นตอนของการทำงาน

          “บูรณาการ”(integrated instruction)จึงหมายถึงการจัดการศึกษาแบบเชื่อมโยงและความสัมพันธ์ของเนื้อหาที่เหมือนกันหรือเรื่องเดียวกันมาศึกษาร่วมกันเพื่อให้ผู้เรียนเกิดความรู้ที่เป็นองค์รวมที่ได้มาจากส่วนย่อยต่างๆของเรื่องนั้นและสามารถพัฒนานักเรียนได้อย่างรอบด้านไม่ว่าจะเป็นด้านความรู้ด้านทักษะปฏิบัติ และพฤติกรรมเพื่อนนักเรียนสามารถนำไปใช้ในชีวิตจริงได้

       ร.ร.เทพศิรินทร์จึงได้บัญญัติคำขึ้นมาเพื่อใช้เป็นแนวทางในการจัดการเรียนการสอนหรือการวัดและประเมินผลในการเรียนรู้โครงงานบูรณาการ ตั้งแต่ปีการศึกษา2546 จากความหมายและการเรียนการสอนของ “โครงงาน” และ “บูรณาการ”ก็สามารถทำให้เห็นแนวทางของคำว่า “โครงงานบูรณาการ”ว่าหมายถึง 

 การจัดการเรียนรู้ที่เปิดโอกาสให้ผู้เรียนได้เลือกศึกษาหรือทำโครงงานตามความสนใจ และความถนัด โดยที่ผู้เรียนสามารถนำความรู้จากกลุ่มสาระการเรียนรู้ต่างๆในเรื่องเดียวกันมาใช้ในการศึกษาจนเกิดเป็นความรู้ใหม่ที่เป็น   “องค์รวม” ผ่านกระบวนการที่เป็นวิทยาศาสตร์ หรือมีความชื่อถือได้โดยมีผู้สอนเป็นผู้ให้คำปรึกษารวมทั้งผลของการศึกษาต้องเป็นข้อค้นพบใหม่ และมีการเผยแพร่ความรู้นั้นต่อสาธารณะผู้เรียนสามารถนำความรู้และประสบการณ์ไปประยุกต์ใช้ในชีวิตประจำวันได้จริง

 

โครงงานกับการบูรณาการของโรงเรียนเทพศิรินทร์ 
      

            การบูรณาการมีหลากหลายรูปแบบสำหรับโรงเรียนเทพศิรินทร์เลือกการบูรณาการระหว่างกลุ่มสาระการเรียนรู้คือการศึกษาที่นำสาระการเรียนรู้หลายกลุ่มมาเชื่อมโยงภายใต้หัวเรื่องเดียวกัน(theme)  เช่นต้องการศึกษาเรื่องการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมวิชาภาษาไทย สามารถแต่งกลอนที่เกี่ยวกับการอนุรักษ์สิ่งแวดล้อมวิชาดนตรี สามารถแต่งเพลงอนุรักษ์สิ่งแวดล้อม เป็นต้น
  
          การบูรณาการระหว่างกลุ่มสาระการเรียนรู้เป็นลักษณะการจัดกิจกรรมการเรียนรู้ที่นำเอาสาระการเรียนรู้จากหลายหลากกลุ่มสาระการเรียนรู้มาเชื่อมโยงเพื่อจัดการเรียนรู้ภายใต้หัวข้อเรื่องหรือประเด็นการศึกษา(Theme)เดียวกันโดยผู้เรียนก็ต้องศึกษาความเชื่อมโยงผ่านกลุ่มสาระการเรียนรู้ต่างๆซึ่งมีทั้งหมด8กลุ่มสาระการเรียนรู้ คือ ภาษาไทยสังคมศึกษาศาสนาและวัฒนธรรม วิทยาศาสตร์ คณิตศาสตร์ ศิลปศึกษาพลานามัย การงานอาชีพแลเทคโนโลยีและภาษาต่างประเทศ  ดังมโนทัศน์ ต่อไปนี้ 

 

 

           เพื่อให้เห็นถึงความเชื่อมโยงหรือการบูรณาการระหว่างกลุ่มสาระการเรียนรู้อย่างเป้นรูปธรรมมากยิ่งขึ้นจึงขอยกตัวอย่างโครงงานบูรณาการของนักเรียนชั้นมัธยมศึกษาปีที่ 4 ห้อง3 ปีการศึกษา 2549 โรงเรียนเทพศิรินทร์ โดยมีอาจารย์นพมาตร พวงสุวรรณและอาจารย์ชูชาติ เพ็งอาทิตย์ เป็นอาจารย์ที่ปรึกษาโครงงานโดยนักเรียนได้ศึกษาเรื่อง ถอดรหัส...แนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง สู่การปรับใช้ในปัจจุบัน เป็นหัวข้อเรื่อง (Theme)ซึ่งนักเรียนได้กำหนดหัวข้อโครงงานตามกลุ่มสาระการเรียนรู้ ดังนี้

           1.วิชาภาษาไทย     การศึกษาแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงในบทพระราชนิพนธ์

                                      พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวภูมิพลอดุลยเดช

           2.วิชาสังคมศึกษา    การใช้แนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงของชุมชนคอยรุตตั๊กวา

           3.วิชาวิทยาศาสตร์  การประดิษฐ์อุปกรณ์ยืดอายุผลผลผลิตทางการเกษตร

                                      ตามแนวทาง เศรษฐกิจพอเพียง

            4.วิชาคณิตศาสตร์   การหาค่าเฉลี่ยค่าใช้จ่ายของนักเรียนชั้นม.4/3 ที่ทำ

                                      บัญชีรายรับ-รายจ่ายตามแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียง

           5.วิชาพลานามัย     การดูแลรักษาสุขภาพส่วนบุคคลและชุมชนในทิศทาง

                                      เศรษฐกิจพอเพียงของชุมชนคอยรุตตั๊กวา

            6.วิชาศิลปศึกษา     การใช้แนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงในผลงานศิลปะจากการจัดแสดงผลงาน ณ       

                                      ม.เทคโนโลยีราชมงคลวิทยาเขตเพาะช่างและ ม.ศิลปากร วังท่าพระ

            7.วิชาการงานอาชีพฯการนำเสนอผลงานโครงงานบูรณาการ

                                       เรื่องถอดรหัสแนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงสู่การปรับ

                                       ใช้ในปัจจุบันของ ม. 4/3โดยใช้โปรแกรมPowerPoint 

            8.วิชาภาษาอังกฤษ  THE CONCEPTS OF KING’S SUFFICIENCY

                                       ECONOMY REFLECTING IN KING’S THE

                                       STORY OF TONGDEANG

        จากโครงงานบูรณาการเรื่อง ถอดรหัส...แนวคิดเศรษฐกิจพอเพียงสู่การปรับใช้ในปัจจุบันจะเห็นได้ว่าหัวข้อโครงงานตามกลุ่มสาระการเรียนรู้ทั้ง 8กลุ่มนั้นจะเชื่อมโยงไปหัวข้อเรื่อง(Theme)โดยสังเกตว่าทุกสาระการเรียนรู้นั้นจะมีเนื้อหาที่ครอบคลุมภายใต้หัวข้อเรื่อง“เศรษฐกิจพอเพียง”ทั้งหมด

                                                     ………………………………………………………