ผู้นำและภาวะผู้นำของผู้บริหารสถานศึกษา

           ผู้นำเป็นหน้าที่หนึ่งของผู้บริหาร  ผู้บริหารเป็นตำแหน่งที่กำหนดขึ้นในองค์การ  มีอำนาจโดยตำแหน่งแต่ผู้นำจะไม่ได้รับมอบอำนาจทางสายงานแต่มีอำนาจโดยวิธีอื่น ผู้บริหารจะได้รับความคาดหวังในหน้าที่เฉพาะเจาะจง  จะมุ่งเน้นที่การควบคุม  การตัดสินใจ  สนับสนุน  ส่งเสริมและผู้บริหารจะต้องมีลักษณะของผู้นำ (Leadership) ไม่ว่าจะอยู่ในระดับใดก็ตาม  ผู้นำจะมีบทบาทที่กว้างกว่าบทบาทผู้บริหารและบ่อยครั้งที่ไม่ได้มีส่วนในองค์การอย่างมีรูปแบบ  ผู้นำจะเน้นที่กระบวนการกลุ่ม  การรวบรวมข้อมูลข่าวสาร  การให้ข้อมูลย้อนกลับ  และการใช้อำนาจกับบุคคลอื่น  ดังนั้นภาวะผู้นำจึงเป็นปัจจัยสำคัญต่อการบริหารหรือต่อตัวผู้บริหาร เพราะภาวะผู้นำจะเป็นเครื่องชี้ให้เห็นความสำเร็จของหน่วยงาน  งานจะดำเนินไปด้วยดีและบรรลุวัตถุประสงค์ย่อมขึ้นอยู่กับทักษะและศิลปในการบริหารงานของผู้นำ  

 ความหมายของผู้นำ 

                เป็นความสามารถที่มีอิทธิพลต่อบุคคลหรือกลุ่มบุคคลพยายามปฏิบัติงาน  ให้บรรลุจุดประสงค์ที่ตั้งไว้    

               ผู้นำจึงต้องมีทักษะ (Skill)   เป็นความชำนาญของบุคคลในการทำกิจกรรมต่างๆ ได้แก่

1.  ความสามารถพื้นฐานเกี่ยวกับ ความรู้ ทัศนคติ และทักษะเฉพาะพฤติกรรม เพื่อสามารถนำไปใช้ในสถานการณ์ที่ผู้นำต้องเผชิญ การรู้จักตนและการประเมินตนเอง  ได้แก่ความกระตือรือร้น  การไม่หยุดนิ่ง  การมีทิศทางของตนเอง  วิสัยทัศน์  ความยืดหยุ่น  การคิดสร้างสรรค์และความรับผิดชอบในงานของตนเอง  การพูดและการสื่อสาร  พฤติกรรมการแสดงออกที่เหมาะสม และเทคนิคการบริหารเวลา

2.  ความสามารถในการประยุกต์ความสามารถส่วนบุคคลในการเกี่ยวข้องกับบุคคลอื่น ได้แก่

  2.1    การบริหารจัดการ

         - การวางแผน 

         - การจัดองค์การ และการจัดการในหน่วย

         - การบริหารงานบุคคล

         - การอำนวยการ

         - การร่วมมือ

         - การรายงาน

         - การจัดการการเงิน

2.2  การจัดการทรัพยากรมนุษย์  ได้แก่ การจูงใจ การแก้ไขความขัดแย้ง  การจัดการความเครียด  การใช้อำนาจและการให้อำนาจ  การให้อิสระและการสั่งงาน  การพัฒนาการศึกษา การฝึกอบรม และการติชม

  3.   การประสานความร่วมมือ

  4.   การใช้กระบวนการวิจัย

  5.   การเผยแพร่ข้อมูล

  6.   การแก้ปัญหาและการตัดสินใจ

  7.   การเปลี่ยนแปลง

  8.   การเป็นตัวแทน

  9.   การเป็นแบบอย่าง