การบริหารงานคณะกรรมการนักเรียนให้ประสบผลสำเร็จ
องค์ประกอบและประโยชน์ของการเรียนรู้โดยการกระทำ
การเรียนรู้ประสบการณ์ทางสังคมโดยการกระทำนั้น จะเป็นตัวเชื่อมโยงระหว่างบทเรียนที่ผู้เรียนได้ในชั้นเรียน กับโลกที่เป็นจริงนอกชั้นเรียน การจัดขอบข่ายการเรียนรู้ดังกล่าว จึงควรมีองค์ประกอบดังนี้
1) ต้องสามารถเชื่อมโยงระหว่างข้อเท็จจริงและความคิดเห็นในสิ่งที่ผู้เรียนได้รับในโรงเรียนกับสภาพสังคมที่เป็นจริงได้
2) ต้องให้การศึกษาในสิ่งที่เป็นรูปธรรม สามารถสัมผัสหรือจับจ้องได้มากกว่าสิ่งที่เป็นนามธรรม และยังอยู่ห่างไกลผู้เรียน อย่างเช่น ในการสอนบทเรียนเกี่ยวกับการปกครองแบบประชาธิปไตย
ก็ควรให้ผู้เรียนได้เข้ามามีส่วนร่วมจริง ๆ กับปัญหาและแนวทางแก้ไขที่ผู้นำรัฐกำลังประสบอยู่มากกว่าจะให้
ผู้เรียนรู้แต่เพียงว่า ในอดีตเขาได้ทำอย่างไรเท่านั้น
3) ต้องให้ผู้เรียนเป็นผู้กระทำอย่างแข็งขัน โดยใช้เทคนิคการแข่งขัน อันจะช่วยให้ผู้เรียน
ได้รับการกระตุ้นและสร้างสรรค์พัฒนาการด้านสติปัญญาให้เต็มที่
องค์ประกอบทั้งสาม คือ การเชื่อมโยงสิ่งที่อยู่ในชั้นเรียนและในชุมชน การเรียนรู้ในเชิงรูปธรรมและการเรียนรู้ด้วยการแข่งขัน จึงเป็นสิ่งที่ควรคำนึงถึงในสภาพแวดล้อมของการเรียนรู้โดยการกระทำของผู้เรียนเอง นอกจากจะเป็นประโยชน์ที่ผู้เรียนจะได้รับการเรียนรู้ในลักษณะดังกล่าว อาจแยกเป็นข้อ ๆ (Duley;1982) ได้ดังนี้
1) นำทฤษฎีไปสู่การปฏิบัติหรือช่วยพัฒนาทักษะด้านสติปัญญามากขึ้น กล่าวคือ ได้เกิดการเรียนรู้ว่าจะประยุกต์ ผสมผสาน และประเมินความรู้หรือวิธีการจากวิชาที่เรียนได้อย่างไร
2) ได้รับความรู้ด้วยการเข้าไปร่วมวิจัยและวิเคราะห์การจัดโครงสร้างทางองค์การของธุรกิจหรือหน่วยงาน
3) ได้รับการพัฒนาทักษะพิเศษบางอย่าง เช่น ทักษะการแก้ปัญหาด้วยตนเอง
4) ทำให้เกิดความก้าวหน้าในการพัฒนาส่วนบุคคล อันได้แก่การตัดสินค่านิยม และมีความเข้าใจตนเองมากขึ้น มีความเชื่อมั่นในตัวเองและพึ่งตนเองได้
5) ได้ศึกษาและเรียนรู้อย่างมีอิสระ โดยการพัฒนาความสามารถในการใช้ทฤษฎีการเรียนรู้ ด้วยการจับต้อง ทดลอง หรือเข้าไปมีส่วนในการเรียนรู้วัฒนธรรมอื่น
6) ได้สำรวจอาชีพที่เริ่มด้วยการพัฒนาความรู้ความเข้าใจ มีทักษะและใช้ทักษะในการสำรวจอาชีพที่เหมาะกับตนเอง
7) กลายเป็นพลเมืองที่มีความรับผิดชอบ อันเกิดจากการพัฒนาความเข้าใจและมีทักษะในการกระทำทางสังคมและการเมืองที่จำเป็นแก่การเป็นพลเมืองที่มีประสิทธิภาพ
กิจกรรมส่งเสริมประชาธิปไตยในโรงเรียน เป็นกิจกรรมที่จัดขึ้นเพื่อสร้างบรรยากาศการเรียนรู้ให้นักเรียนได้มีเวทีแสดงออกซึ่งความรู้ความสามารถ กล้าแสดงออก มีอิสระทางความคิด ได้ความรู้สึกถึงอุดมการณ์ทางประชาธิปไตย ซึ่งสอดคล้องกับ ซีมัวร์ พาร์เพิร์ท ที่กล่าวว่า การศึกษาที่ดีไม่ได้มาจากการ
หาวิธีการเรียนรู้ที่ดีให้ผู้สอน แต่มาจากการให้โอกาสที่ดี ผู้เรียนจะได้สร้างองค์ความรู้การเรียนรู้ที่จะเกิดขึ้นได้
ถ้าหากผู้เรียนได้มีส่วนร่วมในการสร้างสิ่งที่มีความหมายสอดคล้องกับแนวคิดของ แพ เพอร์ธ ที่เชื่อว่าผู้เรียนสามารถสร้างสรรค์ความรู้ได้ หากมีการจัดการเรียนรู้ที่เอื้ออำนวยในบรรยากาศและสิ่งแวดล้อม ที่กระตุ้นให้
ผู้เรียนคิดและสร้างสรรค์ด้วยตนเอง กิจกรรมส่งเสริมประชาธิปไตยในโรงเรียน จึงเป็นเวทีที่เปิดกว้างให้
นักเรียน ได้แสดงออกซึ่งความสามารถและอุดมการณ์ทางประชาธิปไตย เป็นกิจกรรมของนักเรียน
โดยนักเรียน เพื่อนักเรียน โดยครูเป็นที่ปรึกษากิจกรรม
วิธีการทำงานของคณะกรรมการนักเรียน
ในยุคปฏิรูประบบการบริหารราชการปัจจุบัน ได้มีการนำหลักธรรมาภิบาลมาใช้เป็นหลักการบริหารจัดการบ้านเมืองและสังคม เพื่อให้เกิดความเป็นประชาธิปไตย มีความโปร่งใส ตรวจสอบได้
ซึ่งหลักธรรมาภิบาล ประกอบด้วยหลักการพื้นฐานอย่างน้อย 6 ประการ
1. หลักนิติธรรม ได้แก่ ตรากฎหมาย กฎ ข้อบังคับต่าง ๆ ให้ทันสมัยและเป็นธรรม เป็นที่
ยอมรับของสังคม และสังคมยินยอมพร้อมใจปฏิบัติตามกฎหมาย
2. หลักคุณธรรม ได้แก่ การยึดมั่นในความถูกต้อง ดีงาม ซื่อสัตย์ จริงใจ ขยัน อดทน มีระเบียบวินัย ประกอบอาชีพสุจริตจนเป็นนิสัยประจำชาติ
3. หลักความโปร่งใส มีการเปิดเผยข้อมูลข่าวสารที่เป็นประโยชน์อย่างตรงไปตรงมา ด้วยภาษาที่เข้าใจง่าย ประชาชนเข้าถึงข้อมูลข่าวสารได้สะดวก และมีกระบวนการให้ประชาชนตรวจสอบความถูกต้องชัดเจน สร้างความไว้วางใจซึ่งกันและกันของคนในชาติ
4. หลักการมีส่วนร่วม ได้แก่ เปิดโอกาสให้ประชาชนมีส่วนรับรู้และเสนอความเห็นในการตัดสินปัญหาสำคัญของประเทศ ไม่ว่าด้วยการแจ้งความคิดเห็น การไต่สาธารณะ การประชาพิจารณ์
การแสดงประชามติ หรืออื่น ๆ
5. หลักความรับผิดชอบ ได้แก่ ตระหนักในสิทธิหน้าที่ ความสำนึกในความรับผิดชอบต่อสังคม การใส่ใจสาธารณะของบ้านเมือง และกระตือรือร้นในการแก้ปัญหา ตลอดจนการเคารพในความคิดเห็นที่แตกต่าง
6. หลักความคุ้มค่า ได้แก่ การบริหารจัดการและใช้ทรัพยากรที่จำกัด เพื่อให้เกิดประโยชน์
แก่ส่วนรวม ใช้ของอย่างคุ้มค่า สร้างสรรค์สินค้าและบริการที่มีคุณภาพ สามารถแข่งขันได้ในเวทีโลกและ
รักษาพัฒนาธรรมชาติให้สมบูรณ์ยั่งยืน
ภาระหน้าที่ของคณะกรรมการนักเรียน
คณะกรรมการนักเรียน จะต้องมีบทบาทหน้าที่ความรับผิดชอบ และมีขั้นตอนการทำงาน
อย่างเป็นระบบ ตามวิธีการทางวิทยาศาสตร์และสอดคล้องกับขั้นตอนการบริหารงานตามวงจรเดมมิ่ง ดังนี้
|
หน้าที่ของคณะกรรมการนักเรียน |
การบริหารงานตามวงจรเดมมิ่ง |
|
1. ศึกษาสภาพปัญหาและความต้องการของเพื่อนักเรียน 2. เสนอแผนหรือโครงการ เพื่อเป็นแนวทางแก้ปัญหา 3. ดำเนินการแก้ปัญหา โดยเน้นการมีส่วนร่วมของสมาชิกและ ใช้วิธีทำงานตามหลักธรรมาภิบาล 4. มีการติดตาม ตรวจสอบการประเมินผล ขณะที่มีการปฏิบัติ กิจกรรม หรือดำเนินกิจกรรม 5. การสรุปผล การรายงาน การเผยแพร่ และการปรีบปรุง การปฏิบัติกิจกรรมอย่างต่อเนื่อง |
P = Plan หรือ การวางแผน
D = Do หรือ การนำแผนไปปฏิบัติ
C = Check หรือ การตรวจสอบ
A = Action หรือ การปฏิบัติงาน ตามที่ปรับปรุงแล้ว และนำไปสู่ การวางแผนงานต่อไป |
ลักษณะโครงการที่คณะกรรมการนักเรียนสามารถนำไปปฏิบัติมีดังนี้
1. สำรวจปัญหาและความต้องการของนักเรียน
2. จัดกิจกรรมรณรงค์ สร้างระเบียบวินัย / รักษาสิ่งแวดล้อม / ต้านยาเสพติด / รณรงค์การเลือกตั้ง
3. กิจกรรมส่งเสริมสิทธิเสรีภาพและคุณภาพชีวิตของนักเรียน
4. กิจกรรมพัฒนาโรงเรียนและชุมชน
5. กิจกรรมสืบสานวัฒนธรรม ประเพณี ศาสนา ภูมิปัญญาท้องถิ่น
6. กิจกรรมส่งเสริมให้เพื่อนนักเรียนปลอดอบายมุข
7. กิจกรรมการมีส่วนร่วมกับชุมชนหรือสังคม
8. กิจกรรมส่งเสริมสุขภาพอนามัย กีฬา ดนตรี ศิลปะ
9. กิจกรรมบำเพ็ญประโยชน์
บทบาทหน้าที่ของคณะกรรมการนักเรียน
ประธานกรรมการนักเรียน
1. กำกับการทำงานของคณะกรรมการนักเรียน ให้สอดคล้องกับนโยบายต่าง ๆ ของโรงเรียน
2. กำกับ ดูแล ตรวจสอบ การทำงานของคณะกรรมการนักเรียนให้เป็นไปตามขั้นตอน
3. เป็นผู้ประสานงานที่ดีกับเพื่อนนักเรียน ครู และชุมชน
4. เป็นผู้นำในการวางแผนในกิจกรรมด้านต่าง ๆ ของโรงเรียน
5. สร้างความเข้าใจ และให้ความสำคัญต่อผู้ร่วมงาน
6. คิดพัฒนา สร้างสรรค์ และเสนอแนะงานต่าง ๆ ต่อที่ประชุมตามวิถีทางของประชาธิปไตย
7. แก้ไขข้อขัดแย้งระหว่างสมาชิกในคณะกรรมการนักเรียน
8. เป็นตัวอย่างที่ดีในด้านต่าง ๆ แก่เพื่อนนักเรียน
9. งานอื่น ๆ ที่ได้รับมอบหมาย
รองประธานกรรมการนักเรียน
1. ทำหน้าที่แทนประธานกรรมการนักเรียน เมื่อประธานกรรมการนักเรียนไม่สามารถมาปฏิบัติหน้าที่ได้
2. รับผิดชอบช่วยเหลือประธานกรรมการนักเรียน ให้เกิดความร่วมมือที่ดีของสมาชิก
3. งานอื่น ๆ ที่ได้รับมอบหมาย
กรรมการนักเรียน
1. ให้ความร่วมมือกับประธานคณะกรรมการนักเรียน ในกิจกรรมต่าง ๆ ที่ได้รับมอบหมาย
2. งานอื่น ๆ ที่ได้รับมอบหมาย
ที่มา : หนังสือ CEO เยาวชนผู้บริหาร โดย คณะกรรมการนักเรียน
โรงเรียนสุรธรรมพิทักษ์ ปี 2551
ข้อมูลที่คุ้นเคยพวกนี้ นานๆทีจะได้ออกมาพูดเนอะ น่าเสียดายเวลาทำกิจกรรมของพวกเรา อยากให้มันมากกว่านี้
แต่มันก็ยังไม่หมดโอกาสเสียทีเดียว เรามาเคาะฝุ่น จับมือกันใหม่ ใช้จิตวิญญาณทั้งรูปแบบดั้งเดิมเฉพาะตัวพวกเรา
และพลังแบบใหม่ๆที่แต่ละคนไปประสบและเรียนรู้มา แล้วค่อยเจอกัน
นี่แหละคือผู้นำที่แท้จริง..เป็นภาพประทับใจของครูเลยนะคะ.