โครงการจัดทำหนังสือ ระบบอาจารย์ที่ปรึกษา และการให้คำปรึกษา
โกมล บุญแก้ว ผู้เขียนและผู้รวบรวมข้อมูล
เกร็ดเล็กเกร็ดน้อยสำหรับอาจารย์ที่ปรึกษาที่ดี
คำนำ
ข้าพเจ้ายอมรับว่าประสบการณ์การสอน และเป็นที่ปรึกษาของข้าพเจ้าอาจจะยังไม่มาก แต่ว่าเท่าที่พอจะจำได้ก็ตอนเด็ก ๆ สมัยประถมศึกษา ข้าพเจ้าก็เรียกเด็ก ๆ ข้างบ้านมาสอนหนังสือ จำไม่ได้ว่าสอนอะไร แต่น่าจะเป็นความรู้ที่ได้เรียนมา และใช้ประตูบ้านเป็นกระดานดำ ประตูบ้านที่เป็นไม้สีน้ำตาลตอนนั้นก็เป็นสีน้ำตาลอ่อนเพราะว่ามีสีชอล์คมาแซมถึงแม้ว่าจะใช้ผ้าชุบน้ำเช็ดออกแล้ว ตอนมัธยมข้าพเจ้าก็ประทับใจอาจารย์ที่สอนชีววิทยาเป็นอย่างมากที่สอนจนข้าพเจ้าอยากเป็นแพทย์เพราะว่าอยากต่อยอดวิชาชีววิทยาต่อ เพราะเรื่องส่วนใหญ่ก็เป็นเรื่องระบบภายในร่างกายมนุษย์ ส่วนตอนมหาวิทยาลัยมีวิชาที่ต้องฝึกประสบการวิชาชีพ พบว่าการที่ได้ทำอะไรตามกรอบเวลาเป็นเรื่องที่เราทำได้ แล้วดำเนินชีวิตอย่างสนุก เช่น การต้องเข้าทำงานก่อน 8.00 น. การเลิกงาน 16.30 น.การสอน การตรวจงาน ในขณะที่เพื่อนอีกหลาย ๆ คนไม่มีความสุขในการอยู่ในกรอบแบบนี้ก็ออกไปทำอาชีพอื่น พอเข้าฝึกสอนก็ได้ใช้ความรู้มาก และที่สำคัญเรื่องของการให้คำปรึกษา เพราะว่า นักเรียนมาขอคำปรึกษาเยอะมาก เนื่องจากข้าพเจ้า จบเอกสุขศึกษา จึงต้องดูแลห้องพยาบาลด้วย เรื่องที่นักเรียนมาปรึกษานอกจากจะเป็นเรื่องการเรียนแล้วยังเป็นเรื่องของสุขภาพของนักเรียนด้วย ตอนที่ข้าพเจ้าจบการศึกษาแล้วก็ได้ใช้ความรู้ในเรื่องการให้คำปรึกษามาก แม้กระทั่งปัจจุบันที่สอนอยู่ที่วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนีนครพนม มหาวิทยาลัยนครพนม ก็ได้เป็นอาจารย์ที่ปรึกษาของนักศึกษาจำนวนหนึ่ง ก็พบปัญหาของนักศึกษา และนักศึกษาก็ได้เข้ามาปรึกษาคล้าย ๆ กัน และที่ข้าพเจ้าได้พบเรื่องราวต่าง ๆ ก็แสดงให้เห็นว่า ทุกคนมีปัญหา และปัญหาก็จะคล้ายกันในระดับการศึกษาและอายุ
สุดท้ายนี้ขอขอบคุณพ่อแม่ที่ให้อิสระในเรื่องการเรียน ตามที่ชอบ และเป็นที่ปรึกษาได้ ขอขอบคุณอาจารย์ทุกท่านที่ให้คำปรึกษาทุกคน และอาจารย์ที่วิทยาลัยพยาบาลบรมราชชนนีนครพนม มหาวิทยาลัยนครพนม ที่เป็นที่ปรึกษา และให้โอกาสให้ได้ไปรับการอบรมเพิ่มเติม เรื่องอาจารย์ที่ปรึกษา จนมาถึงวันนี้
โกมล บุญแก้ว
สารบัญ
หน้า
บทนำ 1
ส่วนที่ 1 การอธิบายรายละเอียด แหล่งที่มาของข้อมูล 2
ส่วนที่ 2 เรื่อง อาจารย์ที่ปรึกษา 3
ส่วนที่ 3 เรื่อง ระบบอาจารย์ที่ปรึกษา 5
ส่วนที่ 4 เรื่อง การให้คำปรึกษา 8
เกร็ดเล็กเกล็ดน้อย 10
เอกสารอ้างอิง 11
ประวัติผู้แปลและผู้รวบรวม 12
หน้า 1
บทนำ
การเขียนและการจัดทำหนังสือ “เกร็ดเล็กเกร็ดน้อยสำหรับอาจารย์ที่ปรึกษาที่ดี” เล่มนี้เกิดขึ้นได้ เนื่องจากการที่ข้าพเจ้าได้ไปอบรมเชิงปฎิบัติการเรื่อง“การพัฒนาระบบอาจารย์ที่ปรึกษา”วันที่ 31 กรกฎาคม – 1 สิงหาคม 2551 ณ ห้องจันท์กะพ้อ ศูนย์ฝึกประสบการณ์วิชาชีพอุดรราชภัฏ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี ซึ่งหลังจากจบการอบรมทางผู้จัดได้ให้จัดทำโครงการเพื่อพัฒนาระบบอาจารย์ที่ปรึกษาในสถาบันของตนเอง โดยให้ทุนสนับสนุนการทำโครงการจำนวน 5,000 บาท ซึ่งเป็นโครงการที่ผู้ได้อบรมสามารถคิด เพื่อเสนอโครงการได้หลากหลายแบบในสิ่งที่ตนถนัด ซึ่งประกอบกับข้าพเจ้าก็อยากทำหนังสือ จึงถือโอกาสนี้รวบรวมข้อมูล ความรู้ที่ได้อบรมมาและจัดทำรูปเล่ม ดังที่ท่านถืออยู่ในมือเล่มนี้ เนื้อหาในหนังสือเล่มนี้ประกอบด้วย 4 ส่วน คือ ส่วนที่ 1 การอธิบายรายละเอียด แหล่งที่มาของข้อมูล, ส่วนที่ 2 เรื่อง อาจารย์ที่ปรึกษา, ส่วนที่ 3 เรื่อง ระบบอาจารย์ที่ปรึกษา, ส่วนที่ 4 เรื่อง การให้คำปรึกษา
ข้าพเจ้าขอขอบพระคุณผศ.ศุภลัคน์ จารุรัตน์จามร ผศ.เพ็ญศิริ สิมารักษ์ และรศ.คมเพชร ฉัตรศุภกุล ที่ได้มาอบรมและให้ความรู้กับข้าพเจ้าจนข้าพเจ้านำความรู้ที่ได้รับนำมารวบรวมความคิดและนำมาสรุป จนเป็นหนังสือ รวมทั้งทางกองพัฒนานักศึกษา มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี เป็นอย่างสูงที่ได้ให้มีโอกาสจัดทำหนังสือเป็นครั้งแรกของชีวิตและขอรับรองว่าจะนำความรู้ที่ได้ไปใช้ประโยชน์อย่างน้อยก็กับตัวเองในเรื่องการเป็นอาจารย์ที่ปรึกษาของตนเอง และหวังว่าการจัดทำหนังสือเล่มนี้จะเป็นก้าวแรกในการจัดทำหนังสือของข้าพเจ้า และคงจะมีเล่มต่อ ๆ ไป
ท้ายสุดนี้ถ้ามีข้อผิดพลาดประการใด อันเกิดจากข้อมูล หรือภาษา และการจัดทำ หลาย ๆ อย่างที่เกิดผลกระทบต่อผู้อื่น โดยไม่ตั้งใจ ข้าพเจ้ากราบขออภัยไว้ ณ ที่นี้ด้วย
หน้า 2
ส่วนที่ 1 การอธิบายรายละเอียด แหล่งที่มาของข้อมูล
การเขียนและการจัดทำหนังสือ “เกร็ดเล็กเกร็ดน้อยสำหรับอาจารย์ที่ปรึกษาที่ดี” เล่มนี้ แบ่งเนื้อหาออกเป็น 4 ส่วน ซึ่งขออธิบายแหล่งที่มาของข้อมูลดังนี้
ส่วนที่ 2 เรื่อง อาจารย์ที่ปรึกษา ข้าพเจ้าเขียนโดยได้รับข้อมูลจากการเข้าอบรมเชิงปฎิบัติการเรื่อง“การพัฒนาระบบอาจารย์ที่ปรึกษา” ซึ่งได้จากเอกสารประกอบ โครงการสัมมนาเชิงปฏิบัติการเรื่อง “การพัฒนาระบบอาจารย์ที่ปรึกษา” วันที่ 31 กรกฎาคม – 1 สิงหาคม 2551 ณ ห้องจันท์กะพ้อ ศูนย์ฝึกประสบการณ์วิชาชีพอุดรราชภัฏ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี ในส่วนของผศ.ศุภลัคน์ จารุรัตน์จามร ผศ.เพ็ญศิริ สิมารักษ์ และข้าพเจ้าได้นำมาเขียนในลักษณะเป็นแบบของข้าพเจ้าเอง เหมือนเป็นสิ่งที่ประมวลจากความเข้าใจของข้าพเจ้าจากความรู้ที่ได้ไปอบรมมา
ส่วนที่ 3 เรื่อง ระบบอาจารย์ที่ปรึกษา ข้าพเจ้าเขียนโดยได้รับข้อมูลจากการเข้าอบรมเชิงปฎิบัติการเรื่อง“การพัฒนาระบบอาจารย์ที่ปรึกษา” ซึ่งได้จากเอกสารประกอบ โครงการสัมมนาเชิงปฏิบัติการเรื่อง “การพัฒนาระบบอาจารย์ที่ปรึกษา” วันที่ 31 กรกฎาคม – 1 สิงหาคม 2551 ณ ห้องจันท์กะพ้อ ศูนย์ฝึกประสบการณ์วิชาชีพอุดรราชภัฏ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี ในส่วนของผศ.ศุภลัคน์ จารุรัตน์จามร ผศ.เพ็ญศิริ สิมารักษ์ จากคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยขอนแก่น และข้าพเจ้าได้นำมาเขียนในลักษณะเป็นแบบของข้าพเจ้าเอง เหมือนเป็นสิ่งที่ประมวลจากความเข้าใจของข้าพเจ้าจากความรู้ที่ได้ไปอบรมมา
ส่วนที่ 4 เรื่อง การให้คำปรึกษา ข้าพเจ้าเขียนโดยได้รับข้อมูลจากการเข้าอบรมเชิงปฎิบัติการเรื่อง“การพัฒนาระบบอาจารย์ที่ปรึกษา” ซึ่งได้จากเอกสารประกอบ โครงการสัมมนาเชิงปฏิบัติการเรื่อง “การพัฒนาระบบอาจารย์ที่ปรึกษา” วันที่ 31 กรกฎาคม – 1 สิงหาคม 2551 ณ ห้องจันท์กะพ้อ ศูนย์ฝึกประสบการณ์วิชาชีพอุดรราชภัฏ มหาวิทยาลัยราชภัฏอุดรธานี ในส่วนของรศ.คมเพชร ฉัตรศุภกุล จากคณะศึกษาศาสตร์ มหาวิทยาลัยศรีนครินทรวิโรฒ และข้าพเจ้าได้นำมาเขียนในลักษณะเป็นแบบย่อ หรือสรุปจากเอกสารประกอบการสัมมนาที่ได้รับ
หน้า 3
ส่วนที่ 2 อาจารย์ที่ปรึกษา
อาจารย์ที่ปรึกษา หมายถึง บุคคลที่ได้รับมอบหมายและแต่งตั้งจากผู้บริหาร ให้ทำหน้าที่เป็นผู้ดูแลนิสิต นักศึกษาจำนวนหนึ่ง ในด้านการเรียน ด้านส่วนตัว ด้านสังคม และด้านอื่น ๆ ตลอดจนให้ความช่วยเหลือนิสิตนักศึกษาในการแก้ปัญหา และอุปสรรคต่าง ๆ ที่อาจจะเป็นสาเหตุทำให้ไม่ประสบความสำเร็จด้านการศึกษาและด้านการปรับตัว ตลอดจนการดำเนินชีวิตในสถาบันการศึกษา ทั้งนี้เพื่อให้นิสิตนักศึกษาได้รับโอกาสต่าง ๆ ที่ดีในขณะที่กำลังศึกษาอยู่ในสถาบันการศึกษา (คมเพชร ฉัตรศุภกุล, 2551)
อาจารย์ที่ปรึกษา
1.คุณลักษณะ
1.1 มีจรรยาบรรณสูงในการปฏิบัติหน้าที่ในการเป็นอาจารย์ที่ปรึกษา
1.2 รักษาความลับของข้อมูลนักศึกษา เป็นอย่างดี แต่สามารถนำข้อมูลนักศึกษาที่มีปัญหาเฉพาะทาง ส่งต่อหรือรับคำปรึกษากับผู้มีคุณวุฒิ และต้องไม่ให้ข้อมูลของนักศึกษารั่วไหล ซึ่งถ้านักศึกษาทราบ จะเกิดความไม่ไว้วางใจอาจารย์ที่ปรึกษา
1.3 รู้หลักจิตวิทยา และสามารถนำมาใช้ในการให้คำปรึกษากับนักศึกษาได้เป็นอย่างดี
1.4 มีความรัก เมตตา ชอบช่วยเหลือผู้อื่น มีความอดทนต่อสภาวะกดดันได้ดี
2.หน้าที่
2.1 เข้าพบนักศึกษาอย่างน้อยสัปดาห์ละ 1 ชั่วโมง ถ้าไม่ได้กำหนดเวลาตามตารางที่แน่นอนก็ควรจะนัดเจอสัปดาห์ละอย่างน้อย 1 ครั้ง
2.2 ต้องทราบข้อมูลของมหาวิทยาลัยเพื่อจะได้แนะนำนักศึกษาได้ เช่น การลงทะเบียนเรียน หลักสูตรการเรียน ข้อมูลทุนการศึกษา กองทุนเงินกู้ยืมเพื่อการศึกษา (กยศ.) และกองทุนเงินกู้ยืมที่ผูกกับรายได้ในอนาคต (กรอ.) เป็นต้น
2.3 สถานที่ที่สำคัญที่นักศึกษาควรรู้ เช่น การใช้หอประชุม การใช้ศูนย์กีฬาหรือฟิตเนส การใช้ห้องสมุด เป็นต้น
2.4 คู่มือนักศึกษา และระเบียบข้อบังคับต่าง ๆ ของมหาวิทยาลัย เช่น การแต่งกายของนักศึกษา เวลาการเข้า-ออก หอพักนักศึกษา
3. การให้คำปรึกษา
3.1 การให้คำปรึกษาด้านวิชาการ เช่น การลงทะเบียนเรียน การเรียนให้ได้เกรดที่ดี การเรียนในมหาวิทยาลัยซึ่งไม่เหมือนในระบบมัธยม (สำหรับนักศึกษาชั้นปีที่ 1) ตารางการเรียน ปฏิทินการศึกษา การศึกษาเพิ่มเติม หรือการศึกษาต่อในระดับที่สูงขึ้น เป็นต้น
หน้า 4
3.2 การให้คำปรึกษาเรื่องสังคม เนื่องจากระบบสังคมในมหาวิทยาลัยเป็นระบบสังคมใหญ่ และเป็นระบบสังคมเปิดกว้างมีความอิสระมากกว่าในระบบมัธยมที่นักศึกษาได้เรียน จึงมีสิ่งที่นักศึกษาอาจเกิดความไม่เข้าใจได้ และอาจนำนักศึกษาเดินทางผิดได้ เช่น เนื่องจากระบบรุ่นพี่รุ่นน้อง การรับน้อง ถ้าทำกิจกรรมมากไป อาจส่งผลต่อการศึกษาได้ เป็นต้น
3.3 การให้คำปรึกษาเรื่องส่วนตัว เช่น เรื่องทางเพศ การคบเพื่อนต่างเพศ ซึ่งถ้ามีการดำเนินชีวิตไม่ถูกต้องอาจเกิดปัญหาเรื่องการตั้งครรภ์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ได้ ปัญหาการคบเพื่อนของนักศึกษาที่อาจจะเข้ากับเพื่อนไม่ได้ ปัญหาการปรับตัวกับคนอื่น ปัญหาชีวิตครอบครัว เป็นต้น
3.4 การให้คำปรึกษาเรื่องอื่น ๆ เช่น เรื่องทุนการศึกษา กองทุนเงินให้กู้ยืมเพื่อการศึกษา เรื่องการหางานทำของนักศึกษา เป็นต้น (ต่อภาค2)
