อาจารย์คะ หนูอยากทราบว่า ถ้าเป็นคนสัญชาติไทยแล้วไปแต่งงานกับคนต่างประเทศ ซึ่งการแต่งงานนี้ไม่ได้แต่งแล้วได้สัญชาติของประเทศนั้นแต่เป็นการที่ต้องไปขอสัญชาติประเทศนั้นมา เมื่อได้สัญชาติประเทศนั้นแล้ว เรายังสามารถถือสัญชาติได้อยู่หรือเปล่าคะ ถือสองสัญชาติได้ไหมคะขอขอบคุณในความกรุณานะคะอาจารย์

---------

คำตอบ

---------

การเสียสัญชาติไทยอาจเกิดขึ้นได้ใน ๒ สถานการณ์ใหญ่ๆ กล่าวคือ (๑) การเสียสัญชาติไทยโดยเจตนาของเอกชน และ (๒) การเสียสัญชาติไทยโดยเจตนาของรัฐ

ขอให้ตระหนักในประการแรกว่า การสมรสตามกฎหมายกับคนต่างด้าวอาจนำมาซึ่งสิทธิในการสละสัญชาติไทย

ขอให้ตระหนักในประการที่สองว่า การสมรสตามกฎหมายกับคนต่างด้าวมิใช่เหตุแห่งการเสียสัญชาติไทยโดยเจตนาของรัฐ

ดังนั้น หากสัญชาติของคู่สมรสต่างด้าวที่ได้มาเป็นสัญชาติโดยการสมรส ก็จะไม่เสียสัญชาติไทย แต่หากสัญชาติของคู่สมรสต่างด้าวที่ได้มาเป็นสัญชาติโดยการแปลงสัญชาติ ก็จะเสียสัญชาติไทย ทั้งนี้ ก็เพราะ มาตรา ๒๒ แห่ง พ.ร.บ.สัญชาติ พ.ศ.๒๕๐๘ บัญญัติว่า “ผู้ซึ่งมีสัญชาติไทยและได้แปลงสัญชาติเป็นคนต่างด้าว หรือสละสัญชาติไทย หรือถูกถอนสัญชาติไทย ย่อมเสียสัญชาติไทย”

แต่โดยผลของมาตรา ๕ แห่ง พ.ร.บ.สัญชาติ พ.ศ.๒๕๐๘ การเสียสัญชาติไทยของบุคคลใดบุคคลหนึ่ง เพราะการแปลงสัญชาติเป็นคนต่างด้าว จะมีผลนับแต่เมื่อได้มีการประกาศการเสียสัญชาติไทยของบุคคลนั้นในราชกิจจานุเบกษา และการเสียสัญชาติไทยจะมีผลเพียงเฉพาะตัวของผู้แปลงสัญชาติเป็นคนต่างด้าวเท่านั้น

เราพบว่า มีคนสัญชาติไทยที่ไปแปลงสัญชาติเป็นต่างด้าวมาก แต่ไม่มีการประกาศการเสียสัญชาติไทยในราชกิจจานุเบกษา ซึ่งกระบวนการตามมาตรา ๕ ก็ไม่เสร็จสิ้น คณะกรรมการกฤษฎีกาตีความว่า คนสัญชาติไทยดังกล่าวก็ยังไม่เสียสัญชาติไทย จนกระทั่งรัฐมนตรีว่าการกระทรวงมหาดไทยประกาศการเสียสัญชาติไทยในราชกิจจานุเบกษาเท่านั้นที่สิทธิในสัญชาติไทยจะสิ้นสุดลง

จะเห็นว่า ไมว่ากรณีจะเป็นการได้มาซึ่งสัญชาติโดยการสมรสหรือสัญชาติโดยการแปลงสัญชาติ การเป็นคนสองสัญชาติก็จะเกิดขึ้นได้ค่ะ