สอนอย่างไรให้ผู้ใหญ่เรียนรู้อย่างมีความสุข

สอนอย่างไรให้ผู้ใหญ่เรียนรู้อย่างมีความสุข

                                           ประชุม โพธิกุล

วัตถุประสงค์ของบทความนี้เขียนขึ้นเพื่อให้ผู้เข้ารับการฝึกอบรมการเป็นวิทยากรได้เข้าใจ เรียนรู้ จิตวิทยาการเร่ียนรู้ของผู้ใหญ่ เพื่อพวกท่านจะได้นำไปจัดกิจกรรมการเรียนการสอนผู้ใหญ่เวลาท่านไปเป็นวิทยากร เพื่อสนองตอบความต้องการของผู้ใหญ่ที่ท่านจะได้พบกับเขา ขอบเขตของเรื่องคือผู้ใหญ่เรียนรู้อย่างไร

       1.เรียนรู้จากการกระทำหรือการปฏิบัติงาน สอดคล้องกับหลักการที่ว่า Learning by doing หรือเรียนรู้จากการปฏิบัติถ้าผู้ใหญ่ได้ลงมือทำเขาจะเรียนรู้ได้ดี จำได้แม่นยำ นำไปปฏิบัติได้ เช่นการอบรมวิทยากรก็ต้องปฏิบัติจริง สอนขับรถก็ต้องขับรถจริง

        2.จำเป็นจึงจะรับ ผู้ใหญ่จะเรียนรู้จากสิ่งที่จำเป็นต่อชีวิตของเขาเช่นการเรียนรู้การดำรงชีวิต

         3.จับปัญหามาให้แก้ผู้ใหญ่ถ้าเขาประสบปัญหาแล้วเขาจะใช้ประสบการณ์เดิมมาแก้ปัญหา เขาจะหาวิธีแก้ปัญหาด้วยตัวของเขาเอง เขาจะเรียนรู้ได้ดี เช่นชาวสมุทรสาครปลูกพืชแล้วโดนนำ้เค็มเข้าท่วม พืชผลเสียหาย เขาก็ใช้ปัญญาแก้ปัญหากันเอง

         4.ผู้ใหญ่ต้องใช้วิธีการสอนหลายๆวิธี เช่นบางคนเป็นนักกิจกรรม ต้องให้ลงมือทำ

บางคนเป็นนักคิด ต้องมีโจทย์ให้เขาคิด บางคนเป็นนักทฤษฎี ใช้เหตุใช้ผล บอกหลักการให้เขาก็พอ เขาไปแก้ปัญหาเขาได้ นักปฏิบัติ วิธีการสอนผู้ใหญ่ถ้าเป็นเรื่องเกี่ยวกับทักษะใช้วิธีการสาธิต(บอก แสดง ลงมือทำ)ถ้าเป็นความรู้ก็ใช้วิธีบรรยายหรือเล่าเรื่องถ้าเป็นเรื่องเจตคติก็ต้องให้มีการอภิปรายแลกเปลี่ยนหรือทำให้เป็นแบบอย่างเช่นการสอนคุณธรรม เป็นต้น

         5.มีข้อมูลป้อนกลับ การเรียนเป็นเรื่องการเปลี่ยนแปลงพฤติกรรมที่ถาวร คนเรียนถึงจะรู้ได้ด้วยตนเองว่าตนเองเกิดการเรียนรู้แล้วหรือยัง วิทยากรต้องให้ข้อมูลป้อนกลับว่าสิ่งที่เขาได้ทำ ถูกหรือผิดเข้าใจหรือไม่เข้าใจ

         6.จับให้ตรงค่านิยมผูุ้ใหญ่เรียนในสิ่งที่ตนเองชอบ ถ้าเขาชอบการเลี้ยงสัตว์ก็สอนให้เขาเรียนรู้เรื่องสัตว์ ชอบต้นไม้ก็สอนให้เขาปลูกต้นไม้ เป็นต้น

          7.ผสมความรู้เดิม วิทยากรต้องทราบภูมิหลังว่าผู้เรียนมีภูมิหลังอะไร ประสบการณ์เดิมของชีวิตเป็นอย่างไร ประสบการการทำงาน วิทยากรต้องให้ผู้เรียนเป็นแหล่งเรียนรู้ ให้ผู้เรียนแลกเปลี่ยนประสบการณ์กันโดยการให้เขาเล่าเรื่องที่เขารู้มาแบ่งปันกัน วิทยากรอาจคอยสรุปหรือเพิ่มเติมสิ่งที่เขาไม่รู้ให้เขา แสดงการยอมรับเขาหรือชมเชยเขา

         8.ไม่เริ่มต้นที่ศูนย์ ผู้เข้ารับการฝึกอบรมมิใช่ผ้าขาว แต่ละคน มีความรู้ประสบการณ์มากมาย วิทยากรเป็นเพียงออกแบบกิจกรรมให้เขาได้ แลกเปลี่ยนประสบการณ์กัน ดึงความรู้ของแต่ละคนมาแลกกัน

          9.พร้อมเพื่มพูนสิ่งใหม่ วิทยากรมีหน้าที่เติมเต็มสิ่งพร่องหรือนำสิ่งใหม่มานำเสนอ แลกเปลี่ยนกับผูุ้เข้ารับการอบรบ

          10.นำไปใช้ประโยชน์นาน ความรู้ที่ได้สามารถนำไปใช้ประโยชน์ในการแก้ปัญหาตามสถานการณ์ได้

           สรุปจิตวิทยาการเรียนรู้ 

 

 

              เรียนรู้ด้วยการกระทำ

          จำเป็นจึงจะรับ

            จับปัญหามาให้แก้

              ที่แน่ๆต้องหลายวิธี

                 มีข้อมูลป้อนกลับ

                   จับให้ตรงค่านิยม

                     ผสมความรู้เดิม

                       ไม่เริ่มต้นที่ศูนย์

                          พร้อมเพิ่มพูนสิ่งใหม่

                            นำไปใช้ประโยชน์นาน