ลุ่มน้ำแหงแห้ง@แก้วิกฤตด้วยปัญญาและทุนทางสังคม_ความร่วมมือที่ต่อเนื่อง

สัปดาห์ที่แล้วมีการประชุมคณะกรรมการ ทสม.จ.น่าน ได้ทราบจากผู้แทน อ.นาน้อยว่ามีปัญหาพี่น้องชนเผ่าม้งไม่พอใจ  ยกคณะมาที่ว่าการอำเภอเพื่อขอเจรจาและกดดัน เวลาไม่นานนัก ผอ.ทสจ.น่าน ได้รับโทรจาก ผวจ.น่าน  รับมอบนโยบายท่านรีบเข้าพื้นที่ อ.นาน้อยเพื่อร่วมดูแลแก้ไขสถานการณ์ มีการเผยแพร่ข้อมูลข่าวสารในสื่อมวลชนหลายแขนง 

ทราบต่อมาว่าวันที่ 7 เมษายน 2553่ ช่วงบ่าย ผอ.ทสจ.น่าน เสร็จจากการประชุมที่ อ.ท่าวังผา รีบเดินทางไปร่วมประชุมที่ อ.นาน้อย เป็นครั้งที่ 2 เป็นกรณีที่เกี่ยวกับปัญหาการบุกรุกทำลายโดยเป็นผลสืบเนื่องจากสัปดาห์ที่ผ่านมา

วันที่ 8 เมษายน 2553 ช่วงบ่าย นายอำเภอนาน้ัอย หัวหน้าส่วน กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน ผู้แทนสภาองค์กรชุมชน ผู้แทนจาก พอช.สำนักงานทรัพยากรน้ำภาค 9 ร่วมประชุมรับรู้ปัญหาลุ่มน้ำแหง นายอำเภอฯ มอบนโยบายให้จัดทำสื่อเผยแพร่ภายใน 3 วัน เพื่อที่จะได้มีการประชุมใหญ่ในการร่วมดูแลแก้ไขปัญหาลุ่มน้ำแหง

วันที่ 9 เมษายน 2553  ที่ศูนย์แผนที่ อบจ.น่าน คุณฑิฆัมพร กองสอน จากสภาองค์กรชุมชน ต.บัวใหญ่ ได้บอกเล่าความก้าวหน้าจากพื้นที่  และรับมอบนโยบายนายอำเภอมาทำสื่อ  ได้ประสานงานกับ สวท.น่านในนามคณะกรรมการลุ่มน้ำน่าน จ.น่าน โดยขอความอนุเคราะห์ สวท.น่านวันที่ 10 เมษายน 2553 เวลา 13.30 น. เพื่อสนับสนุนการบันทึกเสียงเผยแพร่ในหมู่บ้าน/ตำบลผู้ใช้น้ำลุ่มน้ำแหงให้ร่วมรับรู้ดูแลแก้ไขปัญหาเร่งด่วนร่วมกันต่อไป

คงจะได้ประสานงานกับคุณศรายุทธ โนติ๊บ เว็ปมาสเตอร์น่านทูเดย์ และคุณณรงค์ พุฒพวกดี บก.นสพ.นครน่าน รวมทั้งคุณแตน มินตรา ศิลปินน้องรักเยาวชน ฯลฯ ในฐานะที่เป็นชาว อ.นาน้อย เป็นคนลุ่มน้ำแหง เพื่อให้คำปรึกษาและร่วมสนับสนุนการขับเคลื่อนโดยหวังว่าจะได้รับความเอาใจใส่จากทุกท่าน ทุกส่วน ทุกฝ่ายให้การแก้ไขปัญหามีประสิทธิภาพ ประสิทธิผลมากที่สุดเท่าที่จะทำได้ต่อไป

วันที่ 10 เมษายน 2553 ที่ สวท.น่าน คุณฑิฆัมพร กองสอน ได้เตรียมข้อมูลมาเพื่อบันทึกเสียงที่ สวท.น่าน ได้รับความร่วมมือจากคุณเกรียงศักดิ์ เจดีย์แปง ผอ.สวท.น่านและเจ้าหน้าที่ผู้เกี่ยวข้องเป็นอย่างดี  คุณประสารฯ  พูดว่าเป็นคณะแรกที่นัด 13.30 น แล้วมาถึง สวท.น่านก่อนเวลาครึ่งชั่วโมง ทราบว่าการนัดหมาย สวท.บ่อยครั้งที่ผู้ต้องการให้ สวท.น่านสนับสนุนไม่ค่อยตรงเวลา  เรื่องการนัดหมาย เนื้อหาการทำงานสำคัญอย่างยิ่ง

วันที่ 11 เมษายน 2553  พระครูสุจิณนันทกิจ ประธานเครือข่าย ทสม.น่าน หารือเรื่องจะนำกรณีลุ่มน้ำแหง เสนอที่ประชุมสมัชชาสุขภาพ จ.น่าน ที่ ห้องประชุมจามจุรี  ได้ตอบข้อหารือไปด้วยเห็นด้วยอย่างยิ่งเพราะนายอำเภอ หัวหน้าส่วน กำนัน นายก อบจ.ผู้ใหญ่บ้าน สภาองค์กรชุมชน ฯลฯ ในพื้นที่ถือว่ามีทุนทางปัญญา ทุนทางสังคมค่อนข้างพร้อม   หากได้แรงหนุนเสริมจาก สช.เชื่อว่าจะเกิดผลดีเพราะ  โอกาสประสบความสำเร็จจากทุนความร่วมมือ ฯลฯ มีอยู่อย่างมากนอกจากนี้ ทราบว่า นพ.พงษ์เทพ วงศ์วัชรไพบูลย์ หน.ฝ่ายเวชกรรมสังคม รพ.น่านเคยเป็นผอ.รพ.นาน้อย ร่วม 4 ปี คุณศิริลักษณ์ คำชมภู  ภรรยา นอภ.นาน้อยเป็นพยาบาลอยู่ รพ.นาน้อย  มีโครงการขยายผลโครงการหลวงอยู่ ๒ หมู่บ้านพื้นที่ ต.สันทะ  ลุ่มน้ำแหงที่ครอบคลุม 5 ตำบล 32 หมู่บ้าน จะขับเคลื่อนได้หรือไม่อย่างไรอยู่ที่ทุกท่าน ทุกองค์กรร่วมมือกัน ขอนำคำกลาวของ นอภ.สมัย คำชมพู ที่ได้กล่าวทิ้งท้ายไว้เมื่อวันที่ 8 เม.ย.2553 ว่า  “....ช่วยชาวเขา ช่วยชาวเรา ช่วยชาวโลก.....” ทุกปัญหามีทางออก มีทางแก้ไข หากได้ร่วมมือกันอย่างจริงจังตั้งแต่วันนี้เป็นต้นไป  ( 12 เม.ย.2553 ) ความสำเร็จอยู่ที่พวกเราทุกคนทั้งในพื้นที่และต่างพื้นที่มาร่วมลงมือทำงานยิ่งใหญ่ โดยอาศัยความรู้ ความเข้าใจ การมีส่วนร่วม การทำงานต่อเนื่อง

 

[เขียนเมื่อ 9 เม.ย. 2553 19:54 น. 9 เม.ย. 2553]

ร่วมเติมเต็ม

http://www.nan2day.com/forum/index.php?topic=5038.0

[Mr. ธนู ผลบุญ]

เมื่อครู่ได้โทรนำเรียนคุณสมัยฯ นอภ.นาน้อย ว่า ประธานเครือข่าย ทสม.จ.น่าน จะนำเสนอประเด็นลุ่มน้ำแหง เพื่อเป็นอีกช่วงทางหนึ่งในการสนับสนุนการขับเคลื่อนงานพื้นที่ อ.นาน้อย ร่วมกับท่านนายอำเภอและพี่น้องประชาชนลุ่มน้ำแหง ๕ ตำบล ๓๙ หมู่บ้าน ประโยคสุดท้ายในบทความท้ายนี้โดนใจครับ  “ช่วยชาวเขา ช่วยชาวเรา ช่วยชาวโลก”

http://www.codi.or.th/web_codi/index.php?option=com_content&task=view&id=3074&Itemid=2

 “ช่วยชาวเขา ช่วยชาวเรา ช่วยชาวโลก”

ชาวนาน้อยเดินหน้าอนุรักษ์ฟื้นฟูป่าต้นน้ำ แก้ลำน้ำแหงที่แห้งเหือด

Friday, 09 April 2010

กว่า ๑๐๐ ปีที่ลำน้ำแหงได้หล่อเลี้ยงประชากรใน อ.นาน้อย จ.น่าน ลำน้ำสายใหญ่ที่ไหลไกลสุดลูกหูลูกตา มาบัดนี้แห้งขอดแทบจะไม่เหลือความยิ่งใหญ่ของสายน้ำในอดีตที่เคยหล่อเลี้ยงผู้คน เกิดอะไรขึ้นกับลำน้ำสายนี้ หรือจะเป็บบทที่ธรรมชาติทดสอบมนุษย์ หรือเกิดจากน้ำมือของมนุษย์ที่เป็นเพื่อนกับธรรมชาติมานานแสนนาน      วิถีชีวิตของชาวอ.นาน้อยผูกพันธ์กับลำน้ำแหงมากว่า ๑ ศตวรรษ ตั้งแต่การทำเกษตรกรรม ประมงพื้นบ้าน ประปาหมู่บ้าน ประชากรได้อาศัยลำน้ำสายนี้กว่า๑.๐๐๐ ครัวเรือน นับตั้งแต่ปี ๒๔๙๘ ลำน้ำแหงเคยแห้งมาแล้ว ๑ ครั้ง ชาวบ้านในอ.นาน้อยจึงได้ร่วมใจกันสร้างอ่างเก็บน้ำ เพื่อกักเก็บน้ำไว้ใช้ในหน้าแล้ง นับตั้งแต่นั้นลำน้ำแหงก็ยังมิเคยแห้งอีกเลย       จากจำนวนประชากรของอ.นาน้อยที่เพิ่มขึ้น การทำไร่เลื่อนลอยในพื้นที่ต้นน้ำ การตัดไม้ทำลายป่า การบุกรุกพื้นที่ป่าเพื่อทำการเกษตร ดินตะกอนทับถม การใช้ยาฆ่าแมลงในพื้นที่เกษตรกรรมทำให้ยาฆ่าแมลงไหลลงลำน้ำสาธารณะ ฝนไม่ตกต้องตามฤดูกาล ปัญหาเหล่านี้ได้ถูกสำรวจโดยสภาองค์กรชุมชนตำบลบัวใหญ่อีกครั้งหนึ่ง      โดยเมื่อสภาองค์กรชุมชนตำบลบัวใหญ่ทราบถึงปัญหาจึงได้ร่วมกับกลุ่มองค์กรในพื้นที่พยายามทำการอนุรักษ์พื้นที่แหล่งต้นน้ำร่วมและลำน้ำ โดยการปลูกป่าต้นน้ำทำให้พื้นที่ชุ่มน้ำกลับมา การให้ความรู้และสร้างแนวร่วมเยาวชนในการอนุรักษ์แหล่งน้ำ เพื่อขยายแนวร่วมไปสู่ระดับอำเภอ      แต่การทำงานดังกล่าวที่เกือบจะสายไป สำหรับการอนุรักษ์ลำน้ำแหง นับตั้งแต่ปี ๒๕๕๑ ถึงปัจจุบันลำน้ำแหงแห้งขอดลงไปมากกลายเป็นพื้นที่แล้งซ้ำซาก จนประชากรไม่สามารถดำรงวิถีชีวิตตามแบบเดิมได้ เกิดปัญหาการแย่งชิงทรัพยากรน้ำโดยคนนาน้อยแบ่งทรัพยากรน้ำกันไม่ลงตัว ต้องให้นายอำเภอมาไกล่เกลี่ยถึง ๓ ครั้ง ซึ่งทุกคนยากที่จะยอมรับว่าเป็นปัญหาของตนเอง      ผู้นำในชุมชนหลายคนพูดว่า “เราไม่สามารถบอกได้เต็มปากว่าวิกฤติของลำน้ำแหงในครั้งนี้เกิดจากภาวะภัยธรรมชาติ หรือฝนแล้ง แต่เราลืมเหลียวมองกลับมาว่าภัยธรรมชาติส่วนหนึ่งนั้นนั้นเกิดจากอะไร ถ้าไม่ใช่ฝีมือมนุษย์ที่ยังไม่หยุดทำลายธรรมชาติ “             ดังนั้นเมื่อวันที่ ๘ เมษายน ๒๕๕๓ ว่าที่ร้อยตรีสมัย คำชมพู นายอำเภอนาน้อยร่วมกับสภาองค์กรชุมชนต.บัวใหญ่จึง จัดประชุมการอนุรักษ์ฟื้นฟูป่าต้นน้ำและลำน้ำแหง ณ ที่ว่าการอำเภอ โดยมีผู้แทนจากสำนักบริหารอนุรักษ์อุทยานที่ ๑๓ ผู้แทนสำนักงานทรัพยากรน้ำภาค ๙  เครือข่ายอาสาสมัครพิทักษ์ทรัพยากรธรรมชาติและสิ่งแวดล้อม กำนัน ผู้ใหญ่บ้าน และประชาชนผู้เกี่ยวข้อง กว่า ๕๐ คน       นายอำเภอนาน้อยกล่าวว่าการอนุรักษ์นั้นต้องไม่ใช่ปัญหาของคนใดคนหนึ่งแต่เป็นปัญหาของทุกคน และต้องร่วมมือที่จะฟื้นฟูที่ครบวงจร อย่างตั้งใจและจริงจัง   โดยผู้เข้าร่วมประชุมได้สรุปแนวทางในการฟื้นฟูอนุรักษ์ป่าต้นน้ำและลำน้ำแหงร่วมกันดังนี้ ๑.สร้างความเข้าใจในทุกหมู่บ้านที่ใช้ทรัพยากรลุ่มน้ำแหงให้ตระหนักถึงปัญหาและเสนอแนวทางการแก้วิกฤติครั้งนี้ ๒.จัดทำยุทธศาสตร์อำเภอนาน้อยในเรื่องของการฟื้นฟูทรัพยากรสิ่งแวดล้อม  โดยการฟื้นฟูพื้นที่ทำกินของชาวบ้านให้เป็นผืนป่าเศรษฐกิจ ๓. ออกเอกสารสิทธิ์ให้กับพื้นที่ทำกินบริเวณเขตต้นน้ำให้ชัดเจน โดยอาจออกเป็นโฉนดชุมชนเพื่อหยุดยั้งการบุกรุกพื้นที่ต้นน้ำ ๔.จัดตั้งโครงสร้างคณะกรรมการแก้ไขปัญหาลุ่มน้ำแหง โดยนายอำเภอกล่าวทิ้งท้ายว่า “ช่วยชาวเขา ช่วยชาวเรา ช่วยชาวโลก”

 

 

 

[เขียนเมื่อ 22 พ.ค. 2553 08:32 น.22 พ.ค. 2553]

ได้รับข้อมูลจากคุณฑิหัมพร กองสอน ขอนำมาแบ่งปันทุกท่านที่นี้ครับ

เวที ฟื้นฟูอนุรักษ์ป่าต้นน้ำ  ลุ่มน้ำแหง  อำเภอนาน้อย จังหวัดน่าน 

                                              ณ  ห้องประชุมโรงเรียนมัธยม  อำเภอนาน้อย  จังหวัดน่าน

                                                            วันศุกร์ที่  14   พฤษภาคม   2553

 

****************************************************************************กำหนดการ

 

08.30 - 09.00 น.                  -  ลงทะเบียน พร้อมรับเอกสารการประชุมครั้งที่ผ่านมา(ทีมงานกองเลขา)  

                                            สภาองค์กรชุมชนตำบลบัวใหญ่

 09.00- 09.20 น.                  -  กล่าวต้อนรับผู้เข้าร่วมงานพร้อมชี้แจงวัตถุประสงค์ของการประชุม

                                                  โดย  กำนันเกษตร   ยศบุญเรือง

09.20-10.00                          -  กล่าวเปิดการประชุม  โดยนายอำเภอนาน้อย ว่าที่ รต.สมัย  คำชมภู

10.10 - 10..30 น.                 - สรุปการประชุมครั้งที่ผ่านมา(วันที่ 8 เมษายน 53) พร้อมนำเสนอ 

                                           ภาพรวมลุ่มน้ำ

    โดย   นางฑิฆัมพร   กองสอน

 10.30 – 10.45 น.                –   พักรับประทานอาหารว่าง     

10.45 – 12.00 น.                      -   แนวทางการแก้ไขปัญหา น้ำแห้ง   แผนงานกิจกรรมเชิงรูปธรรมกลุ่มต้นน้ำ –   กลุ่มปลายน้ำ   

                                               โดย นายอำเภอนาน้อย

 

พื้นที่เป้าหมาย   5  ตำบล  32  หมู่บ้าน 

กลุ่มเป้าหมาย  หมู่บ้าน  ๆ ละ  5  คน  จำนวน  160  คน

หน่วยงานภาคีภาครัฐและเอกชน  จำนวน  10  หน่วยงาน  กลุ่มฮักนาน้อย  สจ. พช.  กศน.

กลุ่มเป้าหมาย  แบ่งดังนี้ 

1. กลุ่มแกนนำระดับหมู่บ้าน  แบ่งเป็น  2  ช่วง  คือกลุ่มคนต้นน้ำ (คือตั้งแต่เหนืออ่างเก็บน้ำขึ้นไป)  กลุ่มคนใต้น้ำ (คือตั้งแต่ใต้อ่างเก็บน้ำไป)
2. กลุ่มหน่วยงานภาคีภาครัฐและเอกชน (หน่วยงานราชการทุก / อบต. /องค์กรเครือข่ายชุมชน)

 

 

 

 

นายเกษตร  ยศบุญเรือง

กล่าวต้อนรับชี้แจง วัตถุประสงค์การประชุมครั้งนี้

1. เพื่อให้คนที่ได้ใช้ประโยชน์ลุ่มน้ำแหง 3 ระดับ ต้นน้ำ  กลางน้ำ  ปลายน้ำ  ได้พบปะ แลกเปลี่ยน สะท้อนปัญหา หาแนวทางแก้ไขปัญหาลุ่มน้ำแหงร่วมกัน
2. เพื่อให้เป็นเวทีสาธารณะการแก้ไขปัญหาเรื่องทรัพยากรธรรมชาติเป็นวาระของอำเภอ
3. เพื่อให้เกิดโครงสร้างการทำงานของการแก้ไขปัญหาลุ่มน้ำแหง

ว่าที่ ร.ต. สมัย  คำชมภู  นายอำเภอนาน้อย

วิกฤติน้ำแหงแห้ง เป็นปัญหาของชาวอำเภอนาน้อย (ปัญหาของพวกเรา) จุดสนใจเป็นเรื่องน้ำ เรื่องป่า จุดประสงค์ของการแก้ไขปัญหาคือ  2  เรื่อง 1.  อยู่ดี-กินดี  2.  ทรัพยากรสิ่งแวดล้อม

1. ทำอย่างไรให้ชาวนาน้อย อยู่ดี-กินดี  
2. รักษาทรัพยากรดิน น้ำ ป่า ให้อยู่กับคนอย่างยั่งยืน ชาวบ้านมีความสุข อยู่ดี – กินดี   ความต้องการของชาวบ้าน  การทำการเกษตราวชาวบ้านต้องการทำกินอยู่ในบริเวณที่ไม่มากแต่มีรายได้เยอะ ๆ

และให้ถูกการจัดการ  อย่างเป็นรูปธรรม  จากลำห้วยสาขา  มีจำนวน  23  ลำห้วย ทำอย่างไรนำไปสู่การจัดการให้เกิดการกินดีอยู่ อยู่เย็นเป็นสุข “ความจนและสิ่งแวดล้อม” ในปัจจุบันเรามีโอกาสเนื่องด้วยมีโครงการของ ยูเอ็นดีพี ลงมาใช้พื้นที่จังหวัดน่านเป็นพื้นที่นำร่อง มีจุดแข็งคือความร่วมมือของประชาชนเป็นเมืองสงบ ไม่มีปัญหาการเมือง  ภัยคุกคาม พื้นอยู่ในเขตป่าสงวน อุทยาน  พื้นที่ป่าถูกทำลาย  ลำน้ำแหงตื้นเขิน  จุดอ่อน การบรูณาการไม่ชัดเจนตระหนักในปัญหามีน้อย 

จุดยืนของนายอำเภอคือความอยู่ดี-กินดี ความอยู่เย็นเป็นสุข โครงการ/กิจกรรมต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในอำเภอนาน้อยเช่น โครงการหลวง  การจัดทำโฉนดชุมชน มีเป้าหมายคือการแก้ไขปัญหาเพื่อให้ชาวบ้านอยู่ดี กินดี

เป้าหมายวันนี้  สิ่งที่ต้องการคือกิจกรรมที่ต้องทำได้เลย  เร่งด่วน สำคัญ เอากิจกรรมที่ง่าย ๆ ลงมือทำเลย  ไม่จำเป็นต้องให้คนอื่นทำให้  จัดลำดับเป็น 3  ระยะ  เร่งด่วน (ระยะสั้น)  ระยะปานกลาง  ระยะยาว

 

 

 

 

 

 

 

 

สรุปเวที ลุ่มน้ำแหง  วันที่  14 พฤษภาคม 2553

นายอำเภอ เปิดการประชุม

ได้กล่าวถึงวัตถุประสงค์การประชุม  ดังนี้        โดยวิเคราห์จุดแข็ง ความร่วมมือของประชาชน         จุดอ่อน    ปนิฐานนายอำเภอ ให้เกิดความอยู่ดีกินดีของประชาชน การพึ่งตนเองได้  การจัดการ  การพัฒนา ความเสมอภาคเป็นธรรม   ผลลัพธ์กิจกรรมที่ควรมีในแต่ละกล่ม  กิจกรรมที่ทำได้เอง  เร่งด่วน  สำคัญ  ทำได้เอง  น่าทำ  ไม่ยาก 

 ชุมชนเสนอ

การเสนอจากอุทยานในเรื่องการประกาศเขตอุทยานเพิ่มขึ้น  ในเขตพื้นที่ ป่าชุมชนบ้านทัพม่าน  และพื้นที่ทำกิน บริเวณบ้านขุนสถาน ในระวางที่ 62 59 784 786 838  

เสนอแนะ

ให้ทำหนังสือ/ขอขยายเขตพื้นที่ทำกินและป่าชุมชนของชาวบ้าน ถึงอุทยานแห่งชาติขุนสถานและให้ใช้แนวเขตเดิมที่มีการสำรวจและวาดขอบเขตแปลง

โจทย์   แบ่งกลุ่มย่อย  (เป้าหมาย   ตำบลเชียงของ นาน้อย บัวใหญ่ สันทะ ศรีษะเกษ  อำเภอนาน้อย)

1  สิ่งที่เป็นข้อดี และเป็นปัญหา ด้าน ทรัพยากร ป่าไม้ ที่ดิน น้ำ ในหม่บ้าน/ตำบลของท่าน

2   มีแนวทางในการแก้ไข อย่างไร ท่านจะร่วมแก้ไขได้อย่างไร ในช่วงระยะสั้น 1 ปี ระยะปานกลาง 3 ปี และในระยะยาว 5-10 ปี

3    มีแผนงานกิจกรรมโครงการอะไรบ้าง ที่จะแก้ไขปัญหาด้านทรัพยากร ดิน น้ำ ป่า และแต่ละแผนงานจะทำเอง ทำร่วมประสานงานหน่วยงานภาครัฐ เอกชน ภาคีอื่นๆ  มาร่วมอย่างไร

4   ข้อเสนอแนะ  อื่นๆ

จะทำอย่างไรที่จะช่วยกันให้ลำน้ำแหงให้มีความอุดมสมบูรณ์

 

ผลการนำเสนอกลุ่มย่อย

 ตำบลเชียงของ

ข้อดี

-          เกษตรกรมีน้ำใช้ในด้านการเกษตรอย่างพอเพียง

-          เกษตรกรได้ผลผลิตดีพอให้

-          กลุ่มผู้ใช้น้ำเข้มแข็งและมีกติกาการใช้น้ำ

แนวทางแก้ไข

-   ปลูกพืช ไม้เศรษฐกิจ ยางพารา ไม้สัก ลำไย ลิ้นจี่

-   มีการประสานงานกันระหว่างเกษตรกร

ข้อเสีย

-   ใช้น้ำอย่างฟุ่มเฟือย  น้ำไม่เพียงพอ

-    ไม่มีการประสานงานกัน 

ข้อเสนอ

• จัดตั้งคณะกรรมการ ตามกฎ กติกา
• ให้เกษตรกรมีส่วนร่วมในการบริหารนัดการน้ำ
• ลดการใช้น้ำอย่างฟุ่มเฟือย
• ลดการปลูกพืชเชิงเดี่ยว
• เพื่อพื้นที่การปลูกพืช ไม้ยืนต้น

 

ตำบลบนาน้อย

ปัญหา

• การตัดไม้ทำลาย เพื่อประกอบอาชีพ  ทำให้ป่าดูดซับน้ำ 
• ดินพังทลายจากการทำลายป่า และการใช้สารเคมี ทำให้น้ำในอ่างตื้นเขิน เกิดตระกอนทับถม  เก็บน้ำได้น้อย  และแห้งเร็ว

แก้ปัญหา

• สร้างฝายกั้นน้ำไว้ต้นน้ำและซ่อมแซมฝายน้ำล้น  มีฝายเก่า 3 ฝาย
• การขุดลอก หนอง บึง ลำห้วย  ทำแก้มลิง
• ส่งเสริมการปลูกต้นไม้เศรษฐกิจ
• ส่งเสริมการปลูกต้นไม้ หัวไร่ ปลายนา เป็นขอบเขตไร่ อย่างน้อย 20 ต้น ต่อไร่
• ขอพันธุ์ไม้จากหน่วยงานรัฐ นำมาปลูก หัวไร่ ปลายนา

ระยะสั้น

• สร้างความร่วมมือจากทุกภาคส่วน

ระยะยาว

• ของบประมาณจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้องมาพัฒนาลำน้ำแหง

ข้อเสนอ

• การซ่อมแซมฝาย
•  การขุดลอก ห้วยหนอง ครอง บึง
• ส่งเสริมการปลูกไม้ผล ไม้ยืนต้น
•  

 

 

 

ตำบลบัวใหญ่

แนวทางการปฎิบัติ

• ขึ้นทะเบียนต้นไม้
• สร้างจิตสำนึก(สร้างศาลให้กับชุมชน สืบชะตาป่า      เพื่อย้ำเตือนชุมชน)
• ปลูกยางพาราตามลำห้วย(น้ำแหง)
• สร้างอ่างเก็บน้ำ
• ปลูกต้นไม้ถวายในหลวง(ไม้ยืนต้นต่างๆในวันสำคัญ)
• ขอความร่วมมือหน่วยงานราชการในเขตพื้นที่รับผิดชอบ
• แต่งตั้งคณะกรรมการประจำลำห้วยเพื่อดูแล อนุรัษ์สิ่งแวดล้อม
• แบ่งเขตรับผิดชอบลำห้วยแต่ละหมู่บ้าน 

ระยะยาว

• ตั้งคณะกรรมการ  ออกกฎระเบียบดูแลลำห้วย
• ห้วยแต,ห้วยต๋าง,ห้วยผา,ห้วยค่า,ห้วยหมี,น้ำแหง
• ผู้ใหญ่บ้าน 8 หมู่บ้าน,ผู้ช วย,อบต. ทุกคน
• คณะกรรมการหมู่บ้าน บ้านละ 5 คน
• ครู นักเรียน นักศึกษา เยาวชน พระภิกษุสงฆ์
• ภูมิปัญญาชาวบ้าน
• ปลูกป่าไม้ยืนต้นให้เต็มพื้นที่
• สร้างอ่างกักเก็บน้ำ

 

ข้อเสนอ

• สำรวจลำห้วย ลำน้ำ  ความยาวของลำน้ำ
• สำรวจพื้นที่ทำกิน
• การประชุม ปรึกษาหารือ แนวทางแก้ไข   เวทีพบปะแกนน้ำ/ชาวบ้าน
• สำรวจป่า ปลูกป่า บวชป่า  การทำแนวกันไฟ  ป้องกันไฟป่า 
• การทำฝายแม้ว

ตำบลสันทะ         บ้านขุนสถาน  บ้านแสนสุข 

                ข้อดี 

• อากาศดี 
• ปลูกไม้เมืองหนาว แหล่งท่องเที่ยว
• แหล่งอนุรักษ์วัฒนธรรม ชนเผ่าที่เป็นเอกลักษณ์

                ข้อเสีย  

• ป่าถูกทำลาย  
• ราษฎรไม่มีที่ทำกินที่ถูกต้องตามกฎหมาย /
•  ขาดการบริหารจัดการทรัพยารกรสิ่งแวดล้อม

                แนวทางแก้ไข

• มีลำน้ำน้ำสาขา 29 สาย  ไหลลงสู่อ่างเก็บน้ำแหง ให้ทำการเกษตรสองข้างลำน้ำ ห่างจากลำน้ำ  10 เมตร   
• กุมภาพันธ์หลังเดือนกุมภาพันธ์ ห้ามเอาน้ำมาใช้ในการเกษตร ปลูกข้าวโพด ทำไร่กระหล่ำ
• ของบประมาณจากหน่วยราชการ ทำฝายน้ำล้นหรือฝายแม้ว   500  ลูก   เพื่อแก้ไขปัญหาน้ำแห้ง
  • ส่งเสริมการปลูกไม้ผล ไม้ยืนต้น
• โครงสร้าง  ตั้งคณะกรรมการลุ่มน้ำแหงเพื่อแก้ไขปัญหาหมู่บ้าน ละ 2 คน

ปัญหา

• การประกาศเขตอุทยาน ห้ามขยาย ใช้แนวเขตเดิมของอุทยาน
• ปัญหาที่ดินทำกิน  มีความชัดเจนในแนวเขต( การทำโฉนดชุมชน)

ข้อเสนอ

• เสนอให้มีคณะกรรมการ
• ให้มีกฎ ระเบียบในการใช้น้ำจากลำน้ำแหง
• ให้ทำฝายชะลอน้ำ
• ส่งเสริมการจัดการทรัพยากร  การปลูกไม้ผล  ไม้ยืนต้น

 

ตำบลศรีษะเกษ

 ข้อดี

• มีการน้ำใช้อย่างเพียงพอ
• ร่วมมือกันกั้นลำน้ำแหง โดยใช้กระสอบทรายกั้น
• แหล่งอนุรักษ์ เลี้ยงปลา
• มีกฎ กติกา นายเมือง นายฝาย
• มีการอนุรักษ์ของเดิม  เหมืองดิน มีการลอกฝาย

ข้อเสีย

• ลำน้ำตื้นเขิน
• ไม่มีการประสานงานกัน ต้นน้ำ ปลายน้ำ
• น้ำไม่เพียงพอ ไม่พอใช้  น้ำแห้ง
• ใช้สารเคมี มีสารเคมีปนเปื้อนน้ำ

ระยะสั้น

• กำหนด กฎ กติกา มานั่งปรึกษากัน
• จัดเวที ต้นน้ำ ปลายน้ำ
• การปลูกต้นไม้เพื่อดูดซับน้ำ
• มีโครงสร้างคณะกรรมการ
• ขอสนับสนุนงบประมาณจากหน่วยงานท้องถิ่น

ระยะปากลาง

• มีแนวเขตที่ดินชัดเจน
• มีการทำฝายชะลอน้ำ
• ปลูกจิตสำนึกให้กับชุมชนร่วมกับองค์กรอื่น

ระยะยาว

• การขุดลอกหน้าฝาย
• ส่งเสริมการปลูกไม้ยืนต้น
• ลดการปลูกพืชเชิงเดี่ยว
• มีแผนงานการจัดการแก้ไขปัญหาระยะสั้น ระยะยาว

ข้อเสนอ

• มี กฎระเบียบ
• มีเวที ระดับตำบล/
• โครงสร้างคณะกรรมการ
• การประสานงานหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
• การสร้างที่อยู่อาศัย
• หาหน่วยงานที่เกี่ยวข้องรับผิดชอบ
• มีเวทีระดับ อำเภอ
• ประสานงานหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง รัฐ/เอกชน
• ส่งเสริม หนุนเสริม การปลูกป่า ระดับตำบล อำเภอ
• สร้างอ่างเก็บน้ำ

 

สรุป        “ฟื้นคืนชีวิตลุ่มน้ำแหง ด้วยมือเรา”

ต้นน้ำ  ทำได้เร่งด่วน

• ฟื้นคืนป่า  ปลูกกล้วยป่า ยางนา ไทร มะค่า มะไฟ   ฟื้นคืนลำน้ำแหง
• ไม้เศรษฐกิจ  ลองกอง  
• ปลูกไม้สองข้างลำน้ำห่าง  2 เมตร
• จัดทำฝายแม้ว  ฝายชะลอน้ำ
• จัดตั้งคณะกรรมการลำห้วย ลำห้วยสาขา
• ต้นน้ำ ปลายน้ำ  มีการประสานงาน มีส่วนร่วมในการบริหารจัดการ
• ห้ามปลูกพืชในฤดูแล้ง  มีนาคม – เมษายน
• สำรวจพันธุ์ไม้ที่มีอยู่ในลำน้ำแหง และลำน้ำสาขา
• ปลูกต้นไม้ เริ่ม 28 พค.53

ระยะยาว

• สร้างอ่างเก็บน้ำ
• ประกาศเขตอุทยานให้ชัดเจน
• ปลูกพืชยืนต้น ไม้ผล
• ทำโครงการของบประมาณจากหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง
• ขุดลอก

ปลายน้ำ

• จัดตั้งคณะกรรมการดูแลการใช้น้ำตามกติกา
• เกษตรกรมีส่วนร่วม มีจิตสำนึกในการใช้น้ำให้เกิดประโยชน์สูงสุด
• ลดการใช้น้ำอย่างฟุ่มเฟือย
• ปลูกพืชชนิดเดียวกัน ไม้ยืนต้น
• ลดการปลูกพืชเชิงเดี่ยว
• กลุ่มปลายน้ำ มีส่วนร่วมในการจัดการทรัพยากรต้นน้ำ ลำน้ำ
• ขอรับการสนับสนุนงบประมาณการขุดลอก
• ประชาสัมพันธุ์เพื่อสร้างจิตสำนึกการอนุรักษ์น้ำ ป่า
• ลดการปลูกพืชระยะสั้น
• การทำแนวเขตที่ดินอย่างชัดเจน

กำนันเกษตร

• เสนอการจัดตั้งโครงสร้างคณะกรรมการระดับอำเภอ
• การเซ็นสัญญาทำ MOU

นายอำเภอ

• ประสานหน่วยงานที่เกี่ยวข้อง  เช่น ป่าไม้ อุทยาน หน่วยต้นน้ำ  องค์กรเอกชน เช่น เครือข่ายป่า ข่ายทรัพยากร
• การลงมือปฏิบัติจริง   
• การมีส่วนร่วม ต้นน้ำ ปลายน้ำ  เช่น การปลูกป่า ในวันที่ 28 พค.
• จัดเวทีเสวนาระดับ อำเภอ   ประสานแกนนำ  ผู้นำชุมชน  หน่วยงานที่เกี่ยวข้อง สส.  สจ. สว.
• มีมาตรการ กับหมู่บ้านที่ไม่มาร่วมประชุม  กำนันช่วยดำเนินการต่อหมู่บ้านที่ไม่ให้ความร่วมมือ
• ร่วมมือกัน ระหว่างรัฐและชุมชน  เพื่อ ชุมชนอยู่เย็นเป็นสุข

 

นัดเจอกัน  2 เดือน/1 ครั้ง ครั้งต่อไป ต้นเดือนสิงหาคม 2553

 

ฑิฆัมพร  กองสอน

ผู้บันทึก

[เขียนเมื่อ 29 พ.ค. 2553 17:17 น.29 พ.ค. 2553]

 

ข่าวรอบเมืองเหนือ โดย : สวท.น่าน สำนักประชาสัมพันธ์เขต 3		วันที่ : 29 พฤษภาคม 2553 เวลา : 10:02:45
ชาวจังหวัดน่านและแพร่ร่วมใจปลูกป่าตามโครงการฟื้นฟูป่าเนื่องในวันต้นไม้ประจำปีของชาติ ประจำปี 2553
ชาวจังหวัดน่านและแพร่ร่วมใจปลูกป่าตามโครงการฟื้นฟูป่าเนื่องในวันต้นไม้ประจำปีของชาติ ประจำปี 2553 สนองพระราชดำริพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้าฯพระบรมราชินีนาถ ณ อุทยานแห่งชาติขุนสถาน อำเภอนาน้อย จังหวัดน่าน ป่ารอยต่อจังหวัดน่านและจังหวัดแพร่
ประชาชาชนชาวจังหวัดน่านและจังหวัดแพร่ ประกอบด้วยพลังมวลชนทุกหมู่เหล่า นักเรียน นักศึกษา ข้าราชการ กว่า 500 คน ร่วมใจกันปลูกต้นไม้ ตามโครงการฟื้นฟูป่าเนื่องในวันต้นไม้ประจำปีของชาติ ประจำปี 2553 เพื่อสนองพระราชดำริ พระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวและสมเด็จพระนางเจ้าฯพระบรมราชินีนาถ ณ อุทยานแห่งชาติขุนสถาน อำเภอนาน้อย จังหวัดน่าน ป่ารอยต่อจังหวัดน่านและจังหวัดแพร่ โดยมีนายสุวิทย์ รัตนมณี รองอธิบดีกรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช เป็นประธาน ทั้งนี้สืบเนื่องจากมติคณะรัฐมนตรีเมื่อวันที่ 31 มกราคม 2532 กำหนดให้วันวิสาขบูชา ของทุกปี เป็นวันต้นไม้ประจำปีของชาติ ทั้งนี้เพื่อสนองพระราชดำริของพระบาทสมเด็จพระเจ้าอยู่หัวฯ และสมเด็จพระนางเจ้าฯพระบรมราชินีนาถ ในด้านป่าไม้และสิ่งแวดล้อม เป็นการส่งเสริมและกระตุ้นให้คนไทย ตระหนักและหวงแหนทรัพยากรป่าไม้ อันจะเป็นหนทางนำไปสู่การอนุรักษ์และรู้จักการใช้ประโยชน์จากทรัพยากรธรรมชาติอย่างคุ้มค่า เพื่อเก็บรักษาไว้ให้ลูกหลานต่อไป ในอนาคต กรมอุทยานแห่งชาติ สัตว์ป่า และพันธุ์พืช ในฐานะเป็นหน่วยงานหลักที่มีภารกิจด้านการอนุรักษ์ สงวนคุ้มครอง ฟื้นฟู ดูแลรักษา ส่งเสริมและ ทำนุบำรุงทรัพยากรป่าไม้ สัตว์ป่า และพืชพรรณ จึงได้จัดทำโครงการฟื้นฟูป่าเนื่องในวันต้นไม้ประจำปีของชาติ พ.ศ. 2553 ขึ้น โดยการเชิญชวนประชาชนทุกหมู่เหล่าร่วมกันปลูกต้นไม้ พร้อมทั้งได้กำหนดให้สำนักบริหารพื้นที่อนุรักษ์ที่ 1-16 ปลูกต้นไม้ สำนักละ 90 ไร่ ปลูกหญ้าแฝก สำนักละ 9 ไร่ และจัดทำฝายต้นน้ำแบบผสมผสาน สำนักละ 9 ฝาย โดยมีวัตถุประสงค์เพื่อให้ประชาชนได้ตระหนักถึงความสำคัญของวันต้นไม้ประจำปีของชาติ เป็นการฟื้นฟูสภาพป่าและเพิ่มพื้นที่ป่าอนุรักษ์ให้เกิดความรักและหวงแหนทรัพยากรป่าไม้ของชาติ และเพื่อฟื้นฟูป่าต้นน้ำลำธารให้อุดมสมบูรณ์ต่อไป.
ผู้สื่อข่าว : ปาริฉัตร์ / ข่าว สวท.น่าน - บรรลือ / ภาพ		close/ปิดหน้าต่างนี้ From 4 Sep 07 -->

[เขียนเมื่อ 1 ก.ค. 2553 15:17 น. 1 ก.ค. 2553]

ดีใจ๋ครับตี่หันคนนาน้อยออกมาดูแลลำน้ำแหงสมัยผมเป็นละอ่อนอยู่นาน้อยบ่อมีตี่แอ่วหลอกครับมีแค่อ่างเก็บน้ำน้ำแหงแค่นั้นแหละตี่ไปแอ่วกั๋น แต่เดี๋ยวนี้มีตี่แอ่วหลายตี่ ดอยเสมอดาว เสาดินนาน้อย ขุนสถานดอกซากุระเมืองไทย ตี่คนทั่วประเทศฮู้จักกั๋นตาง internet เลยลืมอ่างเก็บน้ำน้ำแหงกั๋นหมดเลย แหมบ่อเมินก็จะได้ไปอยู่นาน้อยแล้วละแต่ตอนนี้ทำงานก่อน แล้วเจอกันนาน้อยน่าน สำนึกรักบ้านเกิดเหมือนกันแหละ