บทที่ 1
บทนำ
ความเป็นมาและความสำคัญของปัญหา
พระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ.2546 และกฎกระทรวงแบ่งส่วนราชการมาตรา 37 กำหนดหลักเกณฑ์การแบ่งส่วนราชการภายใน สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา พ.ศ.2546 โดยให้แนวทางการแบ่งส่วนราชการในเขตพื้นที่การศึกษา ดังนี้(กระทรวงศึกษาธิการ, 2546: 120-121) ดังนี้
1.กำหนดให้สอดคล้องกับภารกิจหลัก และรองรับการกระจายอำนาจการบริหาร และการจัดการศึกษาจากกระทรวงศึกษาธิการ
2.ให้มีความเป็นเอกภาพในทางการบริหารจัดการ มีความยืดหยุ่น และพร้อมต่อการปรับเปลี่ยน
3.มุ่งสัมฤทธิ์ผลตามภารกิจ ความคุ้มค่า ลดขั้นตอนการบริหาร เพิ่มประสิทธิ-ภาพ และประสิทธิผลของการ บริหารจัดการ
4. คำนึงถึงระดับ ประเภท ปริมาณและคุณภาพของสถานศึกษา ผู้รับบริการและความเหมาะสมด้านอื่น
นอกจากนี้ กฎกระทรวงกำหนดหลักเกณฑ์การแบ่งส่วนราชการภายในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา พ.ศ. 2546 ได้กำหนดให้สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา มีส่วนราชการ 5 กลุ่ม ได้แก่ (1) กลุ่มอำนวยการ, (2) กลุ่มบริหารงาน บุคคล, (3) กลุ่มนโยบาย และแผน, (4 ) กลุ่มส่งเสริมการจัดการศึกษา, และ ( 5 ) กลุ่มนิเทศ ติดตามและประเมินผลการจัดการศึกษา นอกจากส่วนราชการตาม (1) ถึง (5) แล้ว ในระยะเริ่มแรก สำนักงานเขตอาจจัดตั้งกลุ่มส่งเสริมประสิทธิภาพการจัดการศึกษา เพื่อทำหน้าที่ส่งเสริมประสิทธิภาพการจัดการศึกษา โดยให้ยุบเลิกภายในสามปีนับตั้งแต่มีการจัดตั้งส่วนราชการดังกล่าวด้วยก็ได้ ต่อมาได้มีประกาศกระทรวงศึกษาธิการ เรื่องการแบ่งส่วนราชการสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษา ลงวันที่ 13 สิงหาคม พ.ศ.2546 ได้แบ่งส่วนราชการสำนักงานเขตเพิ่มเติม เป็น (1) กลุ่มอำนวยการ, (2) กลุ่มบริหารงานบุคคล,(3) กลุ่มนโยบาย และแผน, (4) กลุ่มส่งเสริมการจัดการศึกษา, (5 ) กลุ่มนิเทศ ติดตาม และประเมินผลการจัดการศึกษา (6 ) กลุ่มส่งเสริมประสิทธิภาพ และ (7) กลุ่มส่งเสริมสถานศึกษาเอกชน
ผู้บริหารตามความในมาตรา 30(ข) แห่งพระราชบัญญัติระเบียบข้าราชการครู พ.ศ. 2523 เป็นบุคคล ที่สำคัญยิ่ง และมีหน้าที่รับผิดชอบทำการบริหารโรงเรียนให้เป็นไปตามจุดหมายที่ได้กำหนดไว้
ความพึงพอใจในงานของผู้บริหารโรงเรียน เป็นตัวบ่งชี้ความสำเร็จของงานบริหาร ดังที่ วิชิต บุญชะลอ ( 2541 , หน้า 2 ) สรุปว่า ความพึงพอใจในการปฎิบัติงาน หมายถึง ความรู้สึกที่ดีที่เกิดขึ้นจากปัจจัยต่าง ๆ ที่ผู้บริหารโรงเรียน ได้พยายามสร้างเสริมขึ้น เพื่อให้เกิดประสิทธิภาพในงานที่รับผิดชอบ ดังนั้น ความพึงพอใจในงานของผู้บริหารโรงเรียนจึงเป็นสภาพความรู้สึกที่เกิดขึ้นกับบุคคลระหว่างความสำเร็จของงานที่มีประสิทธิภาพและความสุขใจต่อสัมฤทธิ์ผลของงานแต่ละด้าน
-2-
สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเชียงใหม่ เขต 4 มีคำสั่งสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเชียงใหม่ เขต 4 ที่ 193/2551 ลงวันที่ 18 มิถุนายน 2551 เรื่องการมอบหมายหน้าที่ความรับผิดชอบการปฏิบัติงานในสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเชียงใหม่ เขต 4 แบ่งส่วนราชการภายในเป็น 6 กลุ่ม 1 งาน ดังนี้
1.กลุ่มอำนวยการ ประกอบด้วยกลุ่มงานบริหารทั่วไป กลุ่มงานประชาสัมพันธ์ กลุ่มงานประสานงาน กลุ่มงาน บริหารการเงิน และสินทรัพย์
2.กลุ่มบริหารงานบุคคล ประกอบด้วย งานธุรการ กลุ่มงานวางแผนอัตรากำลังและกำหนดตำแหน่ง กลุ่มงาน สรรหา และบรรจุแต่งตั้ง กลุ่มงานบำเหน็จความชอบ และทะเบียนประวัติ กลุ่มงาน พัฒนาบุคลากร กลุ่มงาน วินัย และ นิติการ และกลุ่มงาน เลขานุการ อ.ก.ค.ศ.เขตพื้นที่การศึกษา
3.กลุ่มนโยบาย และแผน ประกอบด้วย งานธุรการ กลุ่มงานข้อมูลสารสนเทศ กลุ่มงานนโยบายและแผน กลุ่มงานวิเคราะห์งบประมาณ กลุ่มงานติดตามประเมินผล และรายงานผล กลุ่มงานเลขานุการคณะกรรมการเขตพื้นที่การศึกษา
4.กลุ่มส่งเสริมการจัดการศึกษา ประกอบด้วย งานธุรการ กลุ่มงานส่งเสริมคุณภาพการจัดการศึกษา กลุ่มงานส่งเสริมกิจการนักเรียน กลุ่มงานส่งเสริมสวัสดิการ สวัสดิภาพ และกองทุนเพื่อการศึกษา กลุ่มงานส่งเสริมกิจการพิเศษ
5.กลุ่มนิเทศ ติดตาม และประเมินผลการจัดการศึกษา ประกอบด้วย งานธุรการ กลุ่มงานพัฒนาหลักสูตรการ ศึกษาขั้นพื้นฐาน และกระบวนการเรียนรู้ กลุ่มงานวัดและประเมินผลการศึกษา กลุ่มงานส่งเสริม และพัฒนาสื่อ นวัตกรรมเทคโนโลยีทางการศึกษา กลุ่มงานนิเทศ ติดตามและประเมินผลระบบบริหาร และการจัดการศึกษา กลุ่มงานส่งเสริมพัฒนาระบบการประกันคุณภาพการศึกษา กลุ่มงานเลขานุการคณะ-กรรมการติดตาม ตรวจสอบ ประเมินผล และนิเทศการศึกษา
6.กลุ่มส่งเสริมส่งเสริมการศึกษาเอกชน
7.งานตรวจสอบภายใน
สำหรับกลุ่มส่งเสริมการจัดการศึกษา เป็นกลุ่มที่สนับสนุนและส่งเสริมให้สถานศึกษาในสังกัด เขตพื้นที่การศึกษา สามารถจัดการศึกษาขั้นพื้นฐานได้อย่างมีประสิทธิภาพ โดยเน้นการ บูรณาการการจัดการศึกษาทั้งการศึกษา ในระบบ นอกระบบ และตามอัธยาศัย ไปสู่การศึกษาตลอดชีวิต นำแหล่งเรียนรู้และ ภูมิปัญญาท้องถิ่นใช้ประกอบการเรียนการสอน ส่งเสริมสุขภาพกายและสุขภาพจิตให้สมบูรณ์ จัดสวัสดิการ สวัสดิภาพ และกองทุนเพื่อการศึกษาที่จะ เป็นการช่วยเหลือผู้เรียนปกติ ด้อยโอกาส พิการ และมีความสามารถพิเศษ อีกทั้งส่งเสริมให้บุคคล ครอบครัว ชุมชน สถาบันทางศาสนา สถานประกอบการ องค์กรปกครอง ส่วนท้องถิ่น และเอกชน ร่วมจัดการศึกษาที่จะส่งผลต่อคุณภาพชีวิตของผู้เรียน
-3-
กลุ่มส่งเสริมการจัดการศึกษามีขอบข่ายภารกิจ รวม 5 กลุ่ม/งาน ได้แก่
1. งานธุรการ
2. กลุ่มงานส่งเสริมคุณภาพการจัดการศึกษา
3. กลุ่มงานส่งเสริมกิจการนักเรียน
4. กลุ่มงานส่งเสริมสวัสดิการ สวัสดิภาพและกองทุนเพื่อการศึกษา
5. กลุ่มงานส่งเสริมกิจการพิเศษ
ในการปฏิบัติงานตามขอบข่ายและภารกิจทั้ง 5 กลุ่มงานดังกล่าวนั้น ล้วนแล้วแต่เป็นงานที่ต้องให้บริการ ส่งเสริม สนับสนุน และอำนวยความสะดวกให้แก่สถานศึกษาในสังกัด โดยมีวัตถุประสงค์ เพื่อส่งเสริมคุณภาพการ จัดการศึกษาทั้งในระบบ นอกระบบ และตามอัธยาศัย ให้เป็นการศึกษาตลอดชีวิต ทุกรูปแบบให้มีคุณภาพตามมาตรฐาน ส่งเสริมสุขภาพกายและสุขภาพจิต ผู้รับบริการทางการศึกษา ส่งเสริม ให้มีจริยธรรม คุณธรรม วินัย โดยเน้นกีฬา นันทนาการ ลูกเสือ-ยุวกาชาดและการปฏิบัติตนตามระบอบประชาธิปไตยอันมีพระมหากษัตริย์เป็นประมุข ส่งเสริมและสนับสนุนการจัดสวัสดิการแก่ครู บุคลากรทางการศึกษา และผู้รับบริการด้วยการระดมทรัพยากรจากทุกฝ่าย และส่งเสริมกิจการพิเศษ ที่เป็นการสร้างความมั่นคงและประสานเครือข่ายทุกระดับไปสู่การจัดการศึกษาขั้นพื้นฐาน โดยเฉพาะกลุ่มส่งเสริมการจัดการศึกษา ซึ่งต้องปฏิบัติงานส่งเสริม สนับสนุนการจัดการศึกษา การจัดกิจกรรมในส่วนที่เป็นทั้งของครู ผู้บริหารสถานศึกษาและนักเรียน ซึ่งมีโรงเรียนในสังกัดและในการกำกับดูแลรวมทั้งสิ้น 150 โรงเรียน จำนวนนักเรียนรวมทั้งสิ้น 28,828 คน ข้าราชการครู จำนวน 2,328 คน ดังนั้นการสำรวจความพึงพอใจของผู้บริหารสถานศึกษาในสังกัด จะทำให้ทราบถึงความต้องการ ความพึงพอใจ และแนวคิดของผู้บริหารซึ่งเป็นผู้มีส่วนได้ส่วนเสียโดยตรง ซึ่งสามารถนำไปพัฒนาการปฏิบัติหน้าที่ของบุคลากรในกลุ่มส่งเสริมการจัดการศึกษา ให้สามารถดำเนินงานได้บรรลุวัตถุประสงค์ของกลุ่มส่งเสริมการจัดการศึกษา
4.วัตถุประสงค์ เพื่อศึกษาความพึงพอใจของผู้บริหารโรงเรียนเกี่ยวกับการปฏิบัติงานของข้าราชการกลุ่มส่งเสริมการจัดการศึกษาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเชียงใหม่ เขต 4
5.ขอบเขตของการวิจัย
5.1 ขอบเขตประชากร
-ประชากร ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเชียงใหม่ เขต 4 จำนวน 5 อำเภอที่ปฎิบัติงานในปีการศึกษา 2553 ทั้งหมด จำนวน 122 คน จำแนกเป็นเพศชาย จำนวน 121 คน เพศหญิง จำนวน 1 คน
-4-
-กลุ่มตัวอย่าง ได้จากการสุ่มจากประชากร โดยการสุ่มแบบตารางสำเร็จรูป โดยกำหนดขนาดกลุ่มตัวอย่างตามตารางของเฮนเดล (ระเบียบวิธีวิจัย ,เกียรติสุดา ศรีสุข ,78) ได้แก่ ผู้บริหารสถานศึกษาในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเชียงใหม่ เขต 4 ทั้ง 5 อำเภอที่ปฎิบัติงานในปีการศึกษา 2553 จำนวน 91 คน
ขอบเขตเนื้อหา
มุ่งศึกษาความพึงพอใจของผู้บริหารสถานศึกษาที่มีต่อการปฏิบัติงานของข้าราชการกลุ่มส่งเสริมการจัดการศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเชียงใหม่ เขต 4 ตามลักษณะงาน 5 งาน ดังนี้
1.งานธุรการ 4.งานส่งเสริมกิจการพิเศษ
2.งานส่งเสริมคุณภาพ 5.งานส่งเสริมกิจการนักเรียน
3.งานส่งเสริมสวัสดิการ สวัสดิภาพและกองทุนเพื่อการศึกษา
สมมุติฐาน ผู้บริหารการศึกษามีความพึงพอใจการปฏิบัติงานของข้าราชการ กลุ่มส่งเสริม การจัดการศึกษาสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเชียงใหม่ เขต 4 อยู่ในระดับสูง
นิยามคำศัพท์
1.ความพึงพอใจ หมายถึง ความรู้สึกที่ดี ของผู้บริหารโรงเรียนเกี่ยวกับการปฏิบัติงานของข้าราชการ กลุ่มส่งเสริมการจัดการศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเชียงใหม่ เขต 4 ในด้านงานธุรการ งานส่งเสริมคุณภาพการจัดการศึกษา งานส่งเสริมกิจการนักเรียน งานส่งเสริมสวัสดิการ สวัสดิภาพและกองทุน เพื่อการศึกษา และงานส่งเสริมกิจการพิเศษ มีความสุขต่อผลสำเร็จของงานด้านต่าง ๆ มากน้อยตามระดับที่เกิดความรู้สึกและมีความพึงพอใจ
2. ผู้บริหารโรงเรียน หมายถึง ผู้ที่ได้รับคำสั่งแต่งตั้งให้รับผิดชอบในการบริหารงานสถานศึกษา ในสังกัดสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเชียงใหม่ เขต 4 ซึ่งได้แก่ ผู้อำนวยการโรงเรียน
3. ประสบการณ์ในตำแหน่ง หมายถึง อายุงานในการดำรงตำแหน่งผู้บริหารสถานศึกษา
4. เขตพื้นที่การศึกษาเชียงใหม่ เขต 4 หมายถึง การแบ่งส่วนราชการ ตามมาตรา 34 ของพระราชบัญญัติระเบียบบริหารราชการกระทรวงศึกษาธิการ พ.ศ.2546 มีหน้าที่ในการกำกับ ดูแล จัดตั้ง ยุบ รวมหรือเลิกสถานศึกษาขั้นพื้นฐาน ในเขตพื้นที่การศึกษา ประสาน ส่งเสริม และสนับสนุนสถานศึกษาเอกชนในเขตพื้นที่การศึกษา ประสานและส่งเสริมองค์กรปกครองส่วนท้องถิ่น ให้สามารถจัดการศึกษาสอดคล้องกับนโยบาย และมาตรฐานการศึกษา ซึ่งการปฏิบัติงาน ของเขตพื้นที่การศึกษาเชียงใหม่ เขต 4 ครอบคลุมสถานศึกษาใน5อำเภอของจังหวัดเชียงใหม่ ได้แก่ อำเภอสันป่าตอง อำเภอหางดง อำเภอสารภี อำเภอแม่วาง และกิ่งอำเภอดอยหล่อ
-5-
5.กลุ่มภารกิจ หมายถึง กลุ่มบุคลากรที่ปฏิบัติงานตามภารกิจที่ได้รับมอบหมายจากสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเชียงใหม่ เขต 4 ตามคำสั่งสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเชียงใหม่ เขต 4 ที่ 193/2551 เป็นกลุ่มที่มีกลุ่มงานต่าง ๆ เป็นส่วนประกอบย่อย
6.กลุ่มงาน หมายถึง กลุ่มบุคลากรที่ปฏิบัติงาน เป็นกลุ่มงานย่อย ตามภารกิจที่ได้รับมอบหมายจากสำนักงาน เขตพื้นที่การศึกษาเชียงใหม่ เขต 4
7.กลุ่มส่งเสริมการจัดการศึกษา หมายถึง กลุ่มงานที่สนับสนุนและส่งเสริมให้สถานศึกษาในสังกัด เขตพื้นที่การศึกษาเชียงใหม่ เขต 4 ตามคำสั่งสำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเชียงใหม่ เขต 4 ที่ 193/2551
ประโยชน์ที่จะได้รับ
1.เพื่อทราบผลการศึกษา เรื่องความพึงพอใจของผู้บริหารสถานศึกษาที่มีต่อการปฏิบัติงานของข้าราชการ กลุ่มส่งเสริมการจัดการศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเชียงใหม่ เขต 4
2.นำผลการศึกษาไปเป็นแนวทางในการพัฒนาและปรับปรุงประสิทธิภาพในการปฏิบัติงานของข้าราชการกลุ่มส่งเสริมการจัดการศึกษา สำนักงานเขตพื้นที่การศึกษาเชียงใหม่ เขต 4
ขอบคุณมากค่ะ