เทคโนโลยีสารสนเทศสู่อุดมการณ์การศึกษาตลอดชีวิต
บทบาทของเทคโนโลยีในการช่วยให้การจัดการศึกษาบรรลุอุดมการณ์การศึกษาตลอดชีวิต
อุดมการณ์การศึกษาตลอดชีวิตนั้นมาจากมาตราที่ 8 ของพระราชบัญญัติการศึกษาแห่งชาติ พ.ศ. 2542 ซึ่งได้บัญญัติหลักการจัดการศึกษาไว้ ดังนี้
(1) เป็นการศึกษาตลอดชีวิตสำหรับประชาชน (2)ให้สังคมมีส่วนร่วมในการจัดการศึกษา(3) การพัฒนาการเรียนรู้และกลุ่มสาระให้เป็นไปอย่างต่อเนื่อง
และได้บัญญัติรูปแบบการจัดการศึกษาไว้ 3 รูปแบบ คือ การศึกษาในระบบ การศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัย
ดังนั้นเพื่อให้การจัดการศึกษาทั้ง 3 รูปแบบ ประสบความสำเร็จตามอุดมการณ์ได้ จึงได้นำเทคโนโลยีสมัยใหม่มาช่วยในการจัดการศึกษา ดังนี้
เทคโนโลยีโทรคมนาคมสมัยใหม่
1. การสื่อสารผ่านดาวเทียม (satellite-based communication) การสื่อสารโดยผ่านดาวเทียมจะทำโดยการส่งสัญญาณสื่อสารจากสถานีภาคพื้นดินแห่งหนึ่งขึ้นไปยังดาวเทียม เมื่อดาวเทียมรับก็จะส่งกลับมายังสถานีภาคพื้นดินอีกแห่งหนึ่งหรือหลายแห่ง เราจึงใช้ดาวเทียมเพื่อแพร่ภาพสัญญาณโทรทัศน์ได้
2. การสื่อสารด้วยเส้นใยนำแสง (fiber optic) เส้นใยนำแสงมีลักษณะเป็นท่อแก้วที่อ่อนตัวอยู่ในสายที่หุ้มด้วยพลาสติก ลักษณะของท่อแก้วหุ้มด้วยสารพิเศษที่ทำให้เกิดการหักเหของแสงอยู่ในภายท่อแก้ว
3. โครงข่ายบริการสื่อสารร่วมระบบจิทัล (Integrated Service Digital Network : ISDN) ลักษณะเครือข่ายนี้เป็นการขยายการบริการจากระบบโทรศัพท์เดิมให้เป็นระบบดิจิทัล คือ ส่งสัญญาณข้อมูลตัวเลขแทนเสียง ภาพ ข้อมูล
4. ระบบเครือข่ายสวิตชิง (switching technology) ด้วยเทคโนโลยีเอทีเอ็มสวิตชิงที่มีความเร็วสูงทำให้การสื่อสารผ่านเส้นใยนำแสงในการส่งผ่านข้อมูลจากต้นทางไปยังปลายทางได้
5. ระบบสื่อสารเคลื่อนที่ (mobile phone system) หรือที่เรียกว่าระบบเซลลูลาร์โฟน (cellular phone system) ที่ใช้กับโทรศัพท์ ทำให้มีโทรศัพท์ติดรถยนต์ โทรศัพท์เคลื่อนที่ ปัจจุบันการสื่อสารระบบนี้เป็นที่แพร่หลายและนิยมใช้กันมาก
6. ระบบสื่อสารไร้สาย (wireless communication) เป็นเทคโนโลยีที่พัฒนาขึ้นเพื่อสร้างความสะดวกในการเชื่อมต่ออุปกรณ์ต่างๆ เข้าสู่เครือข่าย เช่น ระบบแลนไร้สาย (wireless LAN) และ ระบบบลูทูธ (bluetooth)
เทคโนโลยีสื่อสารมวลชน
สื่อ เป็นคำที่คลุมถึงเรื่องทั้งหมดของระบบการสื่อสารสมัยใหม่ ยกตัวอย่าง เช่น ภาพยนตร์ โทรทัศน์ หนังสือพิมพ์ การโฆษณา นอกจากนี้เรายังสามารถรวมเอาเรื่องของวิดีโอเกมส์ คอมพิวเตอร์ โทรศัพท์มือถือ อินเตอร์เน็ต และ virtual reality เข้ามารวมไว้ด้วยได้
อัตลักษณ์ต่างๆของสื่อ (Media Characteristics)
- สื่อ คือ ระบบการสื่อสารต่างๆของมนุษย์
- สื่อ ใช้กระบวนการต่างๆทางเทคโนโลยีอุตสาหกรรมเพื่อผลิตสารต่างๆ(messages)ขึ้นมา
- สื่อ มีจุดมุ่งหมายที่จะยอมให้มีการสื่อสารข้ามระยะทาง(และข้ามเวลา)ระหว่างผู้คน
- สื่อได้รับการเรียกขานว่า"สื่อ" เพราะโดยแท้จริงแล้ว พวกมันอยู่ในระหว่างกลางนั่นเอง
- พัฒนาการของสื่อได้รับผลกระทบโดยผลประโยชน์ทางการพาณิชย์ที่ยอมรับว่า สื่อโดยศักยภาพแล้ว เป็นอุตสาหกรรมที่ให้ผลกำไรสูง
บทบาทของเทคโนโลยีสื่อสารมวลชน เทคโนโลยีโทรคมนาคมและเทคโนโลยีสารสนเทศกับการศึกษา
การนำเทคโนโลยีสื่อสารมวลชน เทคโนโลยีโทรคมนาคมและเทคโนโลยีสารสนเทศมาใช้กับการศึกษา จะช่วยให้ทุกกลุ่มเป้าหมายได้รับรู้ข้อมูลข่าวสาร เนื่องจากมีช่องทางให้เข้าถึงสื่อมากมายโดยอาศัยความก้าวหน้าทางเทคโนโลยีดาวเทียม เป็นตัวถ่ายทอดโยงใยข้อมูลไปทั่วโลก แต่ทั้งนี้เทคโนโลยีสื่อสารมวลชน เทคโนโลยีโทรคมนาคมและเทคโนโลยีสารสนเทศ จะต้องเกี่ยวพันและดำเนินไปด้วยกัน การที่จะนำเทคโนโลยีดังกล่าวมาใช้กับการศึกษาเพื่อให้บรรลุอุดมการณ์การศึกษาตลอดชีวิต จะต้องอาศัยยุทธศาสตร์ ดังต่อไปนี้
1. การจำแนกกลุ่มเป้าหมายให้ชัดเจน และการจัดกิจกรรมที่หลากหลายให้เหมาะสมและสอดคล้องกับความต้องการของกลุ่มเป้าหมาย
2. การจัดการความรู้และแหล่งเรียนรู้เพื่อให้ผู้เรียนมีโอกาสและสามารถเข้าถึงแหล่งเรียนรู้ที่มีอยู่เป็นจำนวนมาก จึงจำเป็นต้องมีการจัดการที่มีประสิทธิภาพในการเชื่อมโยงองค์ความรู้และแหล่งเรียนรู้ต่าง ๆ โดยต้องอาศัยเทคโนโลยีสารสนเทศมาจัดการ คือ
3. การส่งเสริมให้ชุมชนเป็นศูนย์กลางของการเรียนรู้ตลอดชีวิตโดยกำหนดนโยบายให้ชุมชนเป็นจุดเริ่มต้นของการศึกษาและเร่งรัด ปรับปรุง พัฒนาโครงสร้างพื้นฐานสำหรับการเรียนรู้ตลอดชีวิตของประชาชน
4. การบริหารจัดการที่มุ่งเน้นการส่งเสริม ประสานงาน และอำนวยความสะดวก ปรับบทบาทของ กศน. โดยลดบทบาทด้านการจัดการศึกษาเอง และเพิ่มบทบาทด้านต่อไปนี้
1) ส่งเสริมและประสานงานให้ทุกภาคส่วนในสังคมมีบทบาทในการดำเนินการเกี่ยวกับการศึกษานอกระบบและการศึกษาตามอัธยาศัยเพื่อส่งเสริมการเรียนรู้ตลอดชีวิตอย่างเข้มแข็ง
2) การบริหารจัดการ การจัดการความรู้ เป็นต้น
.................................................................................................................................................................
เอกสารอ้างอิง
