Fact คือข้อเท็จจริง  ซึ่งมีอยู่จริง เช่น โต๊ะตัวนี้, มะม่วงผลนี้, ปลาทูตัวนั้น, เสียงแตรรถยนต์คันนั้น, รถยนต์สองคันชนกันที่ตรงโน้น ฯลฯ 

     แต่ ผี, ม้านิลมังกร, สุดสาคร, รามสูร,ไม่ใช่ข้อเท็จจริง  เพราะว่ามันไม่มีอยู่จริง

     ที่ว่ามีอยู่จริงเพราะว่า  เมื่อเราหลับไป  โต๊ะตัวนั้นยังอยู่  มะม่วงผลนี้ยังอยู่(ถ้าไม่มีใครมาเคลื่อนย้ายไปไหน)  เมื่อเราตื่นขึ้นมา  เราก็เห็นมันอีก  ใครๆก็เห็นมันได้

     แต่ม้านิลมังกรนั้นเกิดจากความคิดของเรา  เมื่อเราหลับไปมันก็หายไปจากความคิดของเรา  เมื่อเราตื่นขึ้นมา  ถ้าเราลืมมันหรือไม่ได้ระลึกถึงมัน มันก็ไม่มี  เพราะมันไม่มีอยู่จริง

     มันมีอยู่เพราะเราคิดว่ามันมี

     การมีหรือไม่มีของมันขึ้นอยู่กับความคิดของเรา  การมีอยู่ของมันไม่ได้ขึ้นอยู่กับตัวมันเอง  มันขึ้นอยู่กับความคิด(จิต)ของเรา มันไม่มีอิสระจากความคิดของเรา  ถ้าคนทั้งโลกตายไปหมด ม้านิลมังกรก็หามีไม่

     แต่โต๊ะตัวนี้, มะม่วงผลนี้, แม้เราตายไปในทันใด  มันทั้งสองก็ยังอยู่ คนอื่นๆ ก็ยังเห็นมันได้  เพราะมันมีอยู่จริง  การมีอยู่ของมันไม่ได้ขึ้นอยู่กับจิตของเรา  มันเป็นอิสระจากจิตของเรา

     Data หรือ ข้อมูล เป็นภาษาทางสถิติ  เช่น โต๊ะ ๑ ตัว, มะม่วง ๑ ผล,ฯลฯ  ในพจนานุกรมทั่วไปมักนิยามว่า  Data คือ Fact แต่เป็นปริมาณของ Fact

     Image เป็นจินตภาพ  เมื่อเราสัมผัสโต๊ะทางตา  จะปราฏภาพโต๊ะหัวกลับที่หลังลูกตา  แต่ไปเกิดการรู้สึกเห็นมันที่สมองแดนการเห็น คือที่เปลือกสมองที่เรียกว่าคอร์เทกซ์ด้านท้ายทอย โดยเห็นเป็นภาพหัวตั้ง  ภาพที่กล่าวนี้คือ จินตภาพ 

     จินตภาพนี้เป็นก็อปปี้ของโต๊ะจริงตัวนั้น

     และที่นักวิจัยบันทึกข้อมูลลงไปว่า  โต๊ะ ๑ ตัว  ซึ่งเป็น Data นั้น ก็เป็นบันทึก จินตภาพ ของโต๊ะ  ไม่ใช่โต๊จริงๆ !!  แต่เพราะว่ามันเป็นก็อปปี้ของโต๊ะตัวจริงนั้น  จึงใช้แทนทีกันได้

     คราวนี้ลองมาคิดดูว่า  ถ้าผู้จดบันทึกคนนั้นเป็นคนตาบอดสี  คือเห็นโต๊ะสีเหลืองเป็นโต๊ะสีขาว  แล้วจดบันทึกว่า  โต๊ะสีขาว ๑ ตัว  เป็น Data ของการวิจัยในครั้งนั้น  แล้วผลจะเป็นอย่างไร ?!!

     เรื่องของ Fact, Image, Data, จึงมึความสำคัญต่อการวิจัยอย่างยิ่ง

     ในการสอบวิทยานิพนธ์ระดับปริญญาเอกที่เสนองานวิจัยเพื่อขอรับปริญญา โดยเฉพาะปริญญาที่เป็น  Ph.D ก็ควรที่จะตรวจสอบเรื่องนี้ให้ชัดเจนก่อน ๆที่จะให้ปริญญาไป (แต่ไม่ต้องห่วงนะครับ  สถาบันผู้ผลิตทั่วไปก็กวดขันเรื่องนี้กันอยู่แล้ว)