การพัฒนาศักยภาพทางความคิดโดยการเน้นผู้เรียนเป็นสำคัญ
ปรัชญาในการจัดการการศึกษา
มุ่งมั่นพัฒนาให้ผู้เรียน คิดเป็น ทำเป็น แก้ปัญหาเป็น เด่นเรื่องคุณธรรม
ความต้องการของฝ่ายทรัพยากรมนุษย์
คุณลักษณะของพนักงานที่พึงประสงค์ “เก่งงาน เก่งคน เก่งคิด เก่งพิชิตปัญหา เก่งพัฒนาปรับปรุงต่อเนื่อง เก่งเรื่องคุณธรรม”
ความต้องการของฝ่ายบริหารในการพิจารณาแต่งตั้งผู้บังคับบัญชา / หัวหน้างาน
“พนักงานที่มีวิสัยทัศน์กว้างไกล คม ชัด ลึก มีศักยภาพในการคิดแก้ปัญหาอย่างสร้างสรรค์”
นโยบายคุณภาพ
“เราพัฒนาคนให้คิดเป็น ทำเป็น แก้ปัญหาเป็น ก่อนที่จะคิดผลิตและพัฒนาชิ้นงาน” จากที่ได้นำเสนอข้อคิดมุมมองดังกล่าวข้างต้นคงจะเห็นว่า การคิดเป็นเรื่องที่สำคัญ แต่ทำไมการจัดการศึกษา การฝึกอบรมและพัฒนาทรัพยากรมนุษย์ จึงไม่เกิดสัมฤทธิผลเท่าที่ควร ? ? ? ? ?
“การคิด” เป็นความสามารถของมนุษย์ในการแปลงข้อมูลที่ได้รับผ่านสมอง กลั่นกรอง(เหนือกว่า CPU ของคอมพิวเตอร์) ออกมาในรูปของผลผลิตความคิดเชิงระบบ ความคิดเชิงสร้างสรรค์ สิ่งประดิษฐ์คิดค้นต่าง ๆ ดังนั้นเองวิธีการที่ครู / วิทยากร ใช้ตนเองเป็นจุดศูนย์กลาง ถ่ายทอด ยัดเยียดความคิดให้ผู้เรียน / ผู้เข้ารับการฝึกอบรม แต่เพียงฝ่ายเดียว แน่นอนที่สุด ผู้เรียนก็จะคิดไม่เป็น แก้ปัญหาไม่เป็น
แต่แนวทางที่ถูกต้องควรเป็นการเน้นศูนย์กลางการเรียนรู้ที่ผู้เรียน (Child Centered)
แนวความคิดเดิมในการพัฒนาความคิดของมนุษย์ เน้น Teacher Centered
-ระบบ NATO = Never Action Talk Only ไม่เคยปฏิบัติ พูดอย่างเดียว
-ระบบเผด็จการ ครูเป็นใหญ่ ต้องฟังฉัน เชื่อฉัน อย่าเถียง เดินตามผู้ใหญ่หมาไม่กัด
-ใช้คู่มือตำราของตนเองเป็นหลัก ไม่มีการสืบค้นข้อมูลด้วย ICT
-อุปกรณ์การสอนเก่า ล้าสมัย ขาด Audio Visual Aids ที่ผู้เรียน เรียนรู้ได้ด้วยตนเอง
-ขาดการวิจัยและพัฒนา โดยเฉพาะ Action Research หรือ การวิจัยชั้นเรียน
-ขาดครูอาชีพ มีแต่คนอาชีพครู สักแต่ว่าสอนหนังสือ ไม่ใช่สอนคนให้เป็นมนุษย์
แนวความคิดใหม่ในการพัฒนาความคิดของมนุษย์ เน้น Child Centered
-เน้น Action Research เพื่อรู้ปัญหา สาเหตุ และกำหนดวิธีแก้ที่ตรงประเด็นเหมาะสม สอดคล้อง
-PDCA (Plan Do Check Act) วางแผน ลงมือปฏิบัติ ตรวจสอบ ปรับปรุงแก้ไข
-OLE (Objective Learning Evaluation) วัตถุประสงค์ การเรียนรู้ การประเมินผล
-CCPE Model
Context อธิบายภาพรวม
Chunks ซอยย่อยเนื้อหาเป็นขั้น ๆ
Evaluation การประเมินผล
CIPP Model + RLBR Model
C = Context ประเมินบริบท
I = Input ประเมินปัจจัยนำเข้า ทรัพยากรต่าง ๆ
P = Process ประเมินกระบวนการเรียนรู้
P = Product ประเมินผลผลิต อันประกอบด้วย
R = Reaction ปฏิกิริยา
L = Learning การเรียนรู้
B = Behavior พฤติกรรม
R = Result ผลลัพธ์ (ที่นับได้ในเชิงปริมาณ)
แนวความคิดใหม่ เน้น Child Centered (ต่อ)
- เสริมสร้างนวัตกรรมใหม่ ๆ (Innovation = Positive Thinking + Creative Thinking)
- เน้นกิจกรรมและเกม (ละลายพฤติกรรม + การเรียนรู้ + นันทนาการ) เพื่อเสริมสร้างบรรยากาศการเรียนรู้ ก่อให้เกิดการเรียนดี มีสุข เก่งงาน เก่งคน เก่งคิด เก่งพิชิตปัญหา เก่งพัฒนาลูกน้อง เก่งคอยจ้องจับถูก ปลูกฝังค่านิยม ชื่นชมจูงใจ ให้ความยุติธรรม เป็นผู้นำการเปลี่ยนแปลง สำแดงวิสัยทัศน์ เด่นชัดกลยุทธ์ เก่งที่สุด คือ “เก่งคุณธรรม” เก่งเป็นผู้นำปรัชญาเศรษฐกิจพอเพียง
-บริหารจัดการองค์ความรู้ (Knowledge Management : KM) เพื่อสร้างองค์การแห่งการเรียนรู้ (Learning Organization : LO)
-ส่งเสริมความเป็นเลิศด้าน ICT : Information and Communication Technology
จากการศึกษาบทความต่าง ๆ เกี่ยวกับ Child Centered แล้ว ขอสรุปเป็นแนวคิดในการเสริมสร้างและพัฒนา Child Centered โดยใช้การคิดแบบกระจาย (Divergent Thinking) ดังนี้คือ.-
C = Constructivism ส่งเสริมให้สร้างความรู้ด้วยตนเอง
H = Human Relation การมีมนุษย์สัมพันธ์กับผู้อื่น
I = Integrity มีความซื่อสัตย์ มีบูรณภาพ
L = Love of Wisdom รักในความรอบรู้
D = Dedication for Social อุทิศตนเพื่อสังคม มีจิตสาธารณะ
C = Creative Thinking พัฒนาให้มีความคิดสร้างสรรค์
E = Empowerment เสริมพลังอำนาจ กระจายอำนาจ พร้อมให้คำแนะนำช่วยเหลือ
N = Need for Achievement เสริมสร้างแรงจูงใจใฝ่สัมฤทธิ์
T = Team Work เน้นการทำงานเป็นทีม
E = Ethics ส่งเสริมให้มีคุณธรรม
R = Responsibility ปลูกจิตสำนึกให้มีความรับผิดชอบ
E = Experiential Learning การเรียนรู้จากประสบการณ์ตรง
D = Doing ต้องลงมือปฏิบัติจริง เน้น Learning by doing
Created by Dr. Thanong Thongtem
(081) 936-7548, E-mail : [email protected]