การจัดการความรู้

การจัดการความรู้

การจัดการความรู้หมายถึงกระบวนการที่ช่วยให้องค์การสามารถค้นหาคัดเลือกจัดระบบ

แพร่หลายและถ่ายโอนสารสนเทศและความชำนาญเพื่อสร้างขุมความรู้และภูมิปัญญาที่จำเป็นในการปฏิบัติงานสู่เป้าหมาย

นักการศึกษาได้เสนอแนวคิดและทฤษฎีเกี่ยวกับการจัดการความรู้ไว้หลายรูปแบบที่น่าสนใจได้แก่โมเดลการจัดการความรู้ของสคส. (KMI Model) เป็นโมเดลการจัดการความรู้ของนักปฏิบัติและโมเดลการสร้างความรู้ของนักจัดการความรู้ที่เรียกว่าวงจรเซกิ(SECI) ของอิคุจิโร่โนนากะ(IkujiroNonaka) ศาสตราจารย์มหาวิทยาลัยฮิโตสุบาชิ(Hitosubashi University) ผู้มีบทบาทสำคัญต่อแนวคิดด้านการจัดการความรู้ในประเทศญี่ปุ่นและโมเดลปลาทู(Tuna) แนวคิดของดร.ประพนธ์ผาสุขยืดแนวคิดการจัดการความรู้ตามโมเดลของสถาบันส่งเสริมการจัดการความรู้เพื่อสังคม(สคส.)มุ่งเน้นให้นักปฏิบัติจัดการความรู้มีหน้าที่ที่ต้องทำให้วงจรทั้งสามคือวงจรการเรียนรู้วงจรองค์ความรู้และวงจรแหล่งความรู้ภายนอกดำเนินไปอย่างต่อเนื่องและพัฒนาไปจนได้ผลลัพธ์เป็นองค์ความรู้ที่เพิ่มทวีคูณอย่างไม่มีที่สิ้นสุดแนวทางเริ่มต้นการจัดการความรู้ต้องเริ่มที่การสร้างภาวะผู้นำให้เกิดขึ้นภายในองค์กรด้วยการสร้างความมุ่งมั่นและกำหนดหลักการสำคัญไว้เพื่อเปน็แนวทางดำเนินงานร่วมกันรวมทั้งการปรับมุมมองหรือกรอบแนวความคิดขององค์กรให้อยู่ภายใต้ฐานความคิดที่ตรงกันแนวความคิดการจัดการความรู้ของโนนากะกล่าวถึงวิธีการจัดการความรู้สามารถทำได้โดย

(๑) ส่งเสริมให้มีการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ทั้งแบบตัวต่อตัวและแบบเป็นกลุ่มเพื่อให้เกิดการสร้างความรู้

(๒) ส่งเสริมให้มีการสืบทอดความรู้ด้วยการเปลี่ยนความรู้ที่ฝังลึกในตัวบุคคลไปเป็นความรู้ที่ชัดแจ้งสามารถเข้าถึงได้

(๓) ส่งเสริมให้เกิดการยกระดับความรู้ด้วยการควบรวมหรือผนวกความรู้ทั้งความรู้ที่มีอยู่ในตัวบุคคลเข้ากับความรู้ที่ชัดแจ้งในสื่อต่างๆและความรู้ในท้องถิ่นเข้ากับความรู้สากลนำมาสังเคราะห์บันทึกเผยแพร่เพื่อยกระดับคุณภาพความรู้

(๔) ส่งเสริมให้เกิดการหมุนเกลียวความรู้ด้วยการนำความรู้ที่ได้จากการแลกเปลี่ยนเรียนรู้มาใช้ปรับปรุงการทำงานให้มีคุณภาพมาตรฐานสูงขึ้นโมเดลปลาทู(Tuna Model) นี้เป็นแนวคิดของดร.ประพนธ์ผาสุขยืด(๒๕๔๙: ๑๙-๒๖)สำหรับใช้ทำความเข้าใจ๓ส่วนหลักของการจัดการความรู้ที่สัมพันธ์กับบุคคล๓กลุ่มในการจัดการความรู้

๑) ส่วนหัวและส่วนตาหมายถึงเป้าหมายหลักของการจัดการความรู้สะท้อนวิสัยทัศน์ความรู้

(Knowledge Vision) หรือหัวใจของความรู้เพื่อการบรรจุวิสัยทัศน์ขององค์กรบุคคลที่มีความสำคัญในการส่งเสริมให้เกิดหัวปลาชัดเจนคือระบบ(Chief Knowledge Officer)

๒) ส่วนกลางลำตัวหมายถึงการแลกเปลี่ยนเรียนรู้หรือแบ่งปันความรู้(Knowledge Sharing)ถือเป็นกิจกรรมหลักหรือหัวใจของการจัดการเรียนรู้ในหลายองค์กรกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้นี้เป็นการสร้างสรรค์ที่มีความลึกซึ้งเลยความคิดหรือการใช้เหตุผลลึกเข้าไปในระดับความเชื่อคุณค่าและอารมณ์และสูงขึ้นเลยปัญญาในระดับสติปัญญาขึ้นไปในระดับญาณปัญญาหรือปัญญาหยั่งรู้ที่เหนือระดับความคิดแบบใช้เหตุผล

๓) ส่วนหางหมายถึงขุมความรู้(Knowledge Assets) ซึ่งได้มาจากการปฏิบัติงานและการแลกเปลี่ยนเรียนรู้สังคมไทยมีการจัดการความรู้ที่ทำกันอยู่ตามธรรมชาติโดยไม่รู้ตัวอยู่ไม่น้อยกล่าวคือมีตัวปลาหรือการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ในการทำงานร่วมกันแต่มักจะละเลยหางปลาคือการจดบันทึกความรู้ปฏิบัติสำหรับไว้ใช้งานและยกระดับความรู้อย่างต่อเนื่อง