"ผมวาดเองจริงๆ ครับ"

ด. เด็ก ช. ช้าง : หนังสั้นสะท้อนการเรียนรู้

หนังสั้นเรื่อง “ด. เด็ก ช. ช้าง” สะท้อนให้เห็นถึงแง่มุมเกี่ยวกับการเรียนรู้ในเรื่อง ชุดความคิด หรือ
กรอบความคิด (Mental Model) ซึ่งเป็นแบบแผนทางความคิด ความเชื่อ ทัศนคติ แสดงถึงวุฒิภาวะที่ได้จากการสั่งสมประสบการณ์กลายเป็นกรอบความคิดที่มีอิทธิพลโดยอัตโนมัติต่อค่านิยม ความเข้าใจ การวินิจฉัยสถานการณ์ต่าง ๆ อันจะส่งผลไปถึงการตัดสินใจ การตีความ การด่วนสรุป รวมถึงการกระทำของเราโดยไม่รู้ตัว  

หากเราปล่อยให้ชุดความคิดของเราทำงานโดยที่เราไม่รู้ตัวอยู่เสมอ ชุดความคิดนี้ก็จะกลายเป็นตัวปิดกั้นการเรียนรู้ เป็นสิ่งกีดขวางการทำงานอย่างมีประสิทธิภาพ รวมไปถึงเป็นอุปสรรคในการพัฒนาตนเองอีกด้วย

อย่างไรก็ตาม หากเราต้องการแก้ไขชุดความคิดที่เป็นจุดอ่อนนี้ ก็สามารถทำได้โดยการฝึกฝนให้เข้าใจและแยกแยะสิ่งที่เราเชื่อกับสิ่งที่เราปฏิบัติ สืบค้นความคิดและความเชื่อของเราอย่างสม่ำเสมอและยืดหยุ่น ซึ่งจะสามารถปรับขยายขอบเขตความคิดและความเชื่อของเรา ทำให้เราเข้าใจมุมมองและความคิดของผู้อื่นได้มากขึ้นเพื่อที่จะแสดงออกได้ในเชิงบวกแม้ในสถานการณ์ที่เปลี่ยนไป  

ทักษะที่เราสามารถใช้ในการปรับขยายขอบเขตความคิดและความเชื่อมีหลายวิธี วิธีการที่เห็นได้ชัดเจนอย่างหนึ่งคือ การฝึกฝนผ่านหลักการสุนทรียสนทนา นั่นคือทักษะการฟัง การคิดไตร่ตรอง (Reflection Skills) และการซักถาม (Inquiry) กล่าวคือให้เราฟังอย่างเปิดใจ แตะเบรกความคิดและทอดเวลาการคิดให้ยาวขึ้น และซักถามอย่างสร้างสรรค์เพื่อช่วยให้เราเข้าใจชุดความคิดของผู้อื่นมากขึ้น

อาจกล่าวโดยสรุปว่า เมื่อเราสามารถ “วาง” ชุดความคิดของตนเองพร้อมกับได้ฝึกฝนการฟัง การไตร่ตรองความคิด และการซักถามอย่างสร้างสรรค์แล้วนั้น ก็จะทำให้เราไม่ด่วนสรุป ตัดสินผู้อื่น หรือปกป้องตนเอง ก่อให้เกิดบรรยากาศแห่งความเข้าอกเข้าใจภายในทีม มีความพร้อมที่จะเปิดเผย พูดความจริงต่อกัน แลกเปลี่ยนเรียนรู้จากกันและกัน นั่นคือ บุคคลได้เรียนรู้ ทีมก็ได้เรียนรู้ และองค์การได้เรียนรู้

            นอกจากนี้ เรายังควรที่จะศึกษา เรียนรู้สภาพแวดล้อมรอบตัวอยู่เสมอเพื่อคาดคะเนและเตรียมรับมือกับสิ่งที่จะมีอิทธิพลต่อเรา มีแง่มุมการมองโลกในเชิงบวกและเปิดใจต่อการเปลี่ยนแปลงต่าง ๆ อยู่เสมอ รวมทั้งเปิดโอกาสตนเองและผู้อื่นให้เข้าสู่กิจกรรมการแบ่งปันความรู้ ความคิดเห็นและมุมมองร่วมกันอยู่เสมอ ซึ่งสิ่งเหล่านี้ยิ่งจะทำให้เกิดพลังทางการเรียนรู้และนำพาองค์การไปสู่การเป็นองค์การแห่งการเรียนรู้ในที่สุด