ทาสในภาคอีสาน

คลาสเรียนวันนี้ ขอเสนอในท้องเรื่อง "ทาสในภาคอีสาน" (5 ม.ค. 2553) เชิญรับชมและรับฟังได้เลยพี่น้อง หย่าววววววววววว.................

 

 

1. กระบวนการเข้าสู่ระบบทาส

    - ผู้ที่ต้องการขายตัวเอง ภรรยาหรือลูกพร้อมนายเงินไปพบนายอำเภอหรือกรมการเมือง จะให้เสมียนบันทึกชื่อผู้ที่จะเป็นทาส จำนวนค่าตัว ชื่อนายเงิน วันเดือนปีที่ขาย แล้วประทับตราขุนนางที่นั่งเป็นประะาน โดยนายเงินต้องจ่ายค่าธรรมเนียมให้ผู้เป็นประธาน ทางจะต้องทำงานให้นายเงินเป็นค่าดอกเบี้ย (ทางจึงต้องไปขัดดอก) จนกว่าจะหาเงินมาถ่ตัวเท่าเงินต้นที่เป็นหนี้ จึงจะพ้นความเป็นทาส

    - ตั้งแต่ พ.ศ. 2421 มีแบบฟอร์มการซื้อขายทาสที่ทางการพิมพ์ไว้

 

2. ประเภทของทาส

    1. ทาส ที่ถูกนายเงินขายต่อให้นายเงินคนอื่นหรือทาสต้องการเปลี่ยนนายเงิน ทาสที่มีลูกกับนายทาส ลูกจะเป็นสมบัติของนายเงิน (ในปีแรกนายทาสจะข่มขืนทาสไม่ได้ หลังจากนั้นตามสบาย) ถ้าทาสของนายเงินสองคนมีลูก ต้องแบ่งครึ่ง เช่น ลูกคนที่ 1,3,5 ให้นายทาสฝ่ายหญิง แต่ถ้ามีลูกคนเียวให้ตกเป็นของนายทาสฝ่ายหญิง

    2. ไพร่ พ่อแม่ขายลูกไ้ด้ สามีขายภรรยาได้ หัวหน้าครัวเรือนสามารถขายทุกคนในครัวเรือน รวมทั้งทรัพย์สินทั้งหมดได้ ร้อยละ 63.9 เป็นการซื้อขายทาสมากกว่า 1 คน มีเพียงร้อยละ 36.1 ที่ขายเีพียงสัญญาละ 1 คน

        ... นายเงินรายย่อยมักซื้อทีละคน คิดเป็น 65%

        ... นายเงินรายใหญ่มักซื้อมากกว่า 1 คน / ครัว คิดเป็น 75%

    3. ขุนนาง มีน้อยมากที่ขายตัวเป็นทาส อาจจะมีย้างที่เป็นทาสการพนันหรือทำธุรกิจเจ๊ง ต้องขายเป็นทาสใช้หนี้เจ้าหนี้ (พบ 1 ใน 72 สัญญา หลวงศักดิสงครามและภริยาขายตัวเป็นทาส)

 

3. การไถ่ตัว

    - ยากมาก เพราะในระหว่างเป็นทาส ผลผลิตที่ได้ทั้งหมที่เกิดจากหยาดเหงื่อของทาสเป็นของนายทาสทั้งหมด ทาสไม่สามารถเอาไปขาย หรือหักเป็นค่าแรงได้ ทาสส่วนมากจนตายและลูกหลานสืบความเป็นทาสต่อไป

    - ในระหว่างเป็นทาส หากทำทรัพย์สินของนายเงินเสียหาย ต้องบวกค่าเสียหายเข้าไปในค่าตัวทาส เช่น เอาสัตว์ไปเลี้ยง นอนหลับ สัตว์เลี้ยงหาย

    - บางรายที่สามารถไถ่ตัวได้ เช่น จีนจุด (ชาวจีนชื่อจุด) ขายทั้งครอบครัวพร้อมตึกและที่ดิน 32 ชั่ง (32 x 80 = ......... บาทสมัยนั้น) ใน พ.ศ. 2414 กว่าจะได้ค่าตัวครบทุกคนใช้เวลา 14 ปี

 

4. การเลิกทาส

    - พ.ศ. 2417 รัชกาลที่ 5 ตรา พรบ. เลิกทาสฉบับแรก กำหนดให้ลดค่าตัวลูกทาสจนครบอายุ 21 ปี ให้ทาสเป็นอิสระ

    - พ.ศ. 2488 ตรา พรบ. เลิกทาสฉบับสุดท้ายให้เลิกทาสทั่วประเทศ

 

                     ***พระปิยมหาราช = กษัตรย์ผู้เป็นที่รักยิ่งของปวงชน***

 

Credit: รศ. สุวิทย์ ธีรศาศวัต