การสอบสวนข้อเท็จจริง
การสอบสวน (Inquiry) เป็นกระบวนการการค้นหาความจริงอย่างหนึ่ง
ที่บุคคลหรือคณะ
บุคคลที่ต้องการแสวงหาความจริงชนิดนี้
โดยส่วนมากจะใช้วิธีสอบสวนหรือการถามจากผู้รู้ซึ่งผู้รู้
หรือผู้ที่จะทำให้เรารับรู้ว่าความจริงคืออะไร
มีความหมายเป็นมาอย่างไร มีใครเกี่ยวข้องและผู้เกี่ยว
อยู่ในฐานะอะไร
เป็นต้น
เมื่อเกิดปัญหาขึ้นในสังคมหรือกับบุคคลจะมีผู้รู้เห็นที่จะต้องไปแสดงหรือ
ให้ความจริงอยู่ 3 ฝ่าย
ถึงแม้วิธีการสอบสวนนี้จะเป็นการแรกแต่ก็เป็นกระบวนการที่เกิดขึ้นภาย
หลังจากเหตุการณ์ต่าง ๆ
ได้ดำเนินการไปจนจบสิ้นแล้ว ดังนั้นจึงเป็นหน้าที่ของผู้สอบสวนที่จะ
ดำเนินการให้ทุกฝ่ายที่เกี่ยวข้องสามารถทำการแสดงข้อเท็จจริงที่เกิดขึ้นโดยไม่ปิดบังอำพรางต่อ
กระบวนการการสอบสวน
และต้องให้ผู้ถูกกล่าวหาได้มีโอกาสชี้แจงแสดงหลักฐานต่างๆเพื่อแสดง
ความบริสุทธิ์ของตนเองซึ่งวิธีการสอบสวนนี้ถือว่าเป็นวิธีการอย่างหนึ่งที่จะช่วยสร้างความเป็น
ธรรมต่อคู่กรณีมากที่สุดตามหลักฐานที่มีอยู่
และการสอบสวนนี้ได้มีผู้ให้ความหมายไว้ดังนี้
พจนานุกรมฉบับราชบัณฑิตยสถาน พ.ศ. 2542(2544 :
1148)ได้ให้ความหมายการ
สอบสวนไว้ว่า " การสอบสวน คือ
การรวบรวมพยานหลักฐานและดำเนินการอย่างอื่น ซึ่งพนัก
งานสอบสวนได้ทำไปเกี่ยวกับความผิดที่กล่าวหา
เพื่อทราบข้อเท็จจริงหรือพิสูจน์ความผิด และ
เพื่อที่จะเอาตัวผู้กระทำความผิดมาฟ้องลงโทษ"
ประมวลกฎหมายวิธีพิจารณาความอาญา มาตรา 2 (11) ได้ให้ความว่า
"การสอบสวน
หมายถึง
การรวบรวมพยานหลักฐานและการดำเนินการทั้งหลายอื่นตามบทบัญญัติแห่งประมวล
กฎหมายนี้
ซึ่งพนักงานสอบสวนได้นำไปเกี่ยวกับความผิดที่กล่าวหา
เพื่อที่จะทราบข้อเท็จจริง
หรือพิสูจน์ความผิดและเพื่อที่จะเอาตัวผู้กระทำความผิดมาฟ้องโทษ"