กิจกรรมวิชาการ "การพัฒนาการดูแลผู้บาดเจ็บ" คือ Trauma Care Conference จัดโดย คณะกรรมการการแพทย์อุบัติเหตุ และโดยมี รศ.นพ.วัชพงศ์พุทธิสวัสดิ์ เป็นประธาน และ พนอ เตชะอธิก: APN of trauma เป็นผู้ช่วยเลขาฯ หน้าที่จัดกระบวนการแลกเปลี่ยนเรียนรู้ร่วมกับทีมสหสาชาวิชาชีพและเป็นพี่เลี้ยงให้กับพยาบาล
19 พฤศจิกายน 2552 หน่วยบริการการแพทย์ฉุกเฉิน โดย คุณกัญญา วังศรี ผู้จัดการหน่วยฯ มอบหมายให้ คุณอรัญญา โคตรหลง เป็นผู้นำเสนอ ข้อมูลบริการของผู้ป่วย กรณี บาดเจ็บที่ตับ (Liver injury)
ข้อมูล เหตุการณ์อุบัติเหตุกลุ่ม ผู้ป่วยเพศหญิงนั่งในรถบัส รถเสียหลักลงข้างทาง ผู้ป่วยเดินได้ คัดแยกเป็นประเภทสีเขียว(Non urgent =ไม่รีบเร่ง) มาตรวจที่โรงพยาบาล เป็นผู้ป่วยรู้สติ สัญญานชีพ ค่าปกติ ตรวจอัลตราซาวน์ช่องท้อง ผลปกติ มีบาดแผลถลอก ทำแผล สั่งยาคลายกล้ามเนื้อ และยาแก้ปวด ให้กลับไปรับประทานที่บ้าน พยาบาลให้ข้อมูลอาการผิดปกติที่ต้องมาโรงพยาบาล
ขณะรอกลับบ้าน ผู้ป่วยหน้ามืด พยาบาลวัดความดันของผู้ป่วย พบว่า ค่าต่ำ หมายถึงว่า มีโอกาสตกเลือดภายใน พยาบาลรายงานแพทย์ และแพทย์ ทำการตรวจอัลตราซาวน์ซ้ำ พบว่า มีเลือดออกภายใน วินิจฉัยว่า มีบาดเจ็บที่ตับ จึงรับไว้รักษาในโรงพยาบาล
ผู้ป่วยรายนี้ ปลอดภัย โดยไม่ต้องผ่าตัด รักษาโดยให้นอนบนเตียงลดการเคลื่อนไหว/รับประทานยา เฝ้าระวังสัญญาณชีพ อยู่ประมาณ 4-5 วัน ผู้ป่วยกลับบ้านได้
ข้อสรุป/คำแนะนำในครั้งต่อไป
1.การตรวจอัลตราซาวน์ช่วงแรกๆแม้ผลปกติ ไม่ใช่ว่าผู้บาดเจ็บไม่เป็นอะไร เพราะเลือดอาจกำลังค่อยซึมออกมาเรื่อยๆ ควรต้องนำข้อมูลกลไกลการบาดเจ็บอื่นๆมาประกอบ เช่น ความรุนแรงของอุบัติเหตุ อาจถูกกระแทก เป็นต้น
2.การดูแลผู้บาดเจ็บที่ตับ มีเลือดออกภายใน พยาบาลต้องให้ข้อมูลเน้น เรื่อง การนอนบนเตียง เรียกว่า Absolute bed rest จะช่วยให้ผู้บาดเจ็บเข้าใจ ลดการเคลื่อนไหวร่างกายทำให้เลือดไม่ออกเพิ่ม เพราะจุดเลือดไม่รุนแรงมากนัก ไม่จำเป็นต้องทำการผ่าตัด
3.การคัดแยกประเภทผู้บาดเจ็บแล้วเปลี่ยนได้ เพราะเป็นการคัดแยกประเภทผู้บาดเจ็บเป็น dynamic เป็นสีเขียวในครั้งแรก พอช่วงเวลาเปลี่ยนไปต้องให้การประเมินซ้ำ ผู้บาดเจ็บจะเปลี่ยนมาเป็นสีเหลือง(Urgent)=รีบเร่ง หรือ สีแดง(Emergent)=ฉุกเฉิน
นี้คือ บรรยากาศ การแลกเปลี่ยนเรียนรู้ของทีมสหสาขาวิชีพ โดยมี APN เป็นพี่เลี้ยงของพยาบาล กิจกรรมดีๆแบบนี้เราทำกันทุก2 เดือน โดยมีข้อตกลงกันว่าเพื่อการพัฒนาการดูแลผู้บาดเจ็บ มิใช่นำมาหาข้อตำหนิกัน
เมื่อเสร็จกิจกรรมเราทุกคน ได้ทราบแนวทางการพัฒนาในครั้งต่อไป

ทราบว่าปัจจุบัน มีพยาบาลที่ผ่านการฝึกอบรมการคัดแยกประเภทผู้บาดเจ็บสาธารณภัย ก็มาฝึกใช้บัตร Triage tag กันบ้างแล้ว ก็ดีนะค่ะ จะได้คล่องๆ เวลาต้องออกเผชิญเหตุ