หลายที่ เช่น ทัณฑสถาน สโมสรสุขภาพ นิยมจัดกิจกรรมนันทนาการให้ผู้รับบริการแล้วเข้าใจผิดโดยใช้คำว่า "กิจกรรมบำบัด" ...ผมจึงอยากให้ผู้สนใจทราบความแตกต่างของนักนันทนาการบำบัด (มีการประยุกต์จากพลศึกษาในไทย แต่ยังไม่มี พรบ. ประกอบโรคศิลป์) กับนักกิจกรรมบำบัด (มีในไทยพร้อม พรบ. การประกอบโรคศิลป์)

ขอบเขตการทำงานระหว่างนักกิจกรรมบำบัดและนักนันทนาการบำบัด

ก.  ตำแหน่งนักกิจกรรมบำบัด (Occupational Therapists)

หน้าที่รับผิดชอบ

  • พัฒนาความสามารถในการทำขั้นตอนของกิจกรรมการใช้เวลาว่าง (Leisure Activities) ทุกประเภทที่เกี่ยวข้องกับสิ่งแวดล้อมของผู้รับบริการทุกเพศทุกวัยทุกโรคที่มีความบกพร่องทางจิตใจ ร่างกาย พัฒนาการ หรือ อารมณ์
  • พัฒนาองค์ประกอบเพื่อการสำรวจและการมีส่วนร่วมทำกิจกรรมการใช้เวลาว่าง (Leisure Exploration & Participation) เช่น ทักษะการใช้เวลาว่างดูแลตนเอง ทักษะการใช้เวลาว่างเตรียมและกินอาหาร ทักษะการใช้เวลาว่างทำกิจกรรมที่เน้นร่างกาย ทักษะการใช้เวลาว่างทำกิจกรรมที่เน้นการรับรู้ทางการมองเห็น ทักษะการใช้เวลาว่างทำกิจกรรมที่เน้นความจำ ทักษะการใช้เวลาว่างทำกิจกรรมที่เน้นจัดการความคิดของตนเอง ทักษะการใช้เวลาว่างทำกิจกรรมที่เน้นจัดการความล้า/ความเครียด เป็นต้น
  • ออกแบบและประดิษฐ์อุปกรณ์เสริมหรืออุปกรณ์เสริมที่เกี่ยวข้องกับการทำกิจกรรมการใช้เวลาว่าง
  • ประเมินรูปแบบ ความสำคัญ ความต้องการ และความพึงพอใจในกิจกรรมการใช้เวลาว่างของแต่ละบุคคล รวมถึงการบันทึกคุณภาพชีวิตของการใช้เวลาว่างที่สมดุลกับการใช้เวลาทำกิจกรรมการดำเนินชีวิตอื่นๆ ในแต่ละวัน ได้แก่ การดูแลตนเอง การพักผ่อน การทำงาน การเข้าสังคม และการเรียนรู้
  • ออกแบบกลุ่มพลวัตของกิจกรรมการใช้เวลาว่าง (Dynamic groups of leisure activities) เพื่อส่งเสริมความสามารถระหว่างบุคคลหรือสังคม (Interpersonal or social abilities) และเบี่ยงเบนความวิตกกังวลจากโรคเรื้อรังทั้งทางร่างกายและจิตสังคม ไปสู่การไม่อยู่ว่างแล้วทำกิจกรรมที่มีความหมายและมีเป้าหมายในชีวิต

ข.  ตำแหน่งนักนันทนาการบำบัด (Recreational Therapists)

หน้าที่รับผิดชอบ

  • พัฒนาความสุขทางร่างกายและจิตใจผ่านกิจกรรมนันทนาการ ได้แก่  เกมส์ กีฬา ศิลปะลีลาศ ดนตรี สัตว์เลี้ยง ออกชุมชน ในผู้ที่มีความเครียด ซึมเศร้า วิตกกังวล แยกตัวจากสังคม และเพิ่งฟื้นคืนสภาพทางร่างกาย
  • ทำงานร่วมกับนักกิจกรรมบำบัดในการฝึกกิจกรรมการใช้เวลาว่างผู้ป่วยเฉพาะโรคโดยเน้นโปรแกรมกลุ่มที่มีโครงสร้างแน่นอน (Structured group program)
  • ประเมินความสนใจและความต้องการของผู้รับบริการแต่ละบุคคลในการทำกิจกรรมนันทนาการบำบัด
  • จัดการศึกษากิจกรรมนันทนาการ  (Recreational education) ที่เกี่ยวข้องกับเทคนิคทั่วไปของการผ่อนคลาย การลดความตึงเครียด การทำงานเป็นทีม การสงวนพลังงาน การสร้างความสนุกสร้างสรรค์ 

ที่มา: U.S. Bureau of Labor Statistics Office of Occupational Statistics and Employment Projections. Retrieved from http://www.bls.gov/oco/ocos078.htm (Occupational therapists) and http://www.bls.gov/oco/ocos082.htm (Recreational therapists)

         ศุภลักษณ์ เข็มทอง. กิจกรรมบำบัดพัฒนาชีวิต. กรุงเทพฯ: แสงดาว, 2551.