แล้วอารยธรรมอารยันก็ถึงคราวเสื่อมถอยน้อยลงไปเรื่อย ๆ นั้นแล.

ช่วงนี้มีเรื่องเล่าต่อจากตอนที่แล้วเกี่ยวกับอารยธรรมอินเดียในสมัยอารยัน  นับเป็นการวางพื้นฐานแหล่งรวมของวัฒนธรรมจนกลายมาเป็นอารยธรรมของชนเผ่าอารยัน 

 จากเดิมเคยมีแนวคิดว่าชนเผ่าอารยันคือกลุ่มคนผู้รุกรานเข้ามายังอินเดียและเป็นสาเหตุทำให้อารยธรรมสินธุสูญสิ้นไปนั้น

ในระยะต่อมามีข้อสังเกตว่ามีชนเผ่าอารยันดั้งเดิมกลุ่มหนึ่งอยู่ในแดนดินอินเดียมาก่อนแล้ว

ดังเราเห็นพัฒนาการอารยธรรมอารยันในหลายด้านไม่ว่าจะเป็นด้านการเมืองการปกครอง  ความเป็นระเบียบแบบแผนการดำเนินชีวิต  แนวคิดความเชื่อในทางปรัชญาและศาสนา  ตลอดจนการสร้างสรรค์ทางศิลปกรรมหลายสาขา  

โดยก่อตัวตั้งเป็นอาณาจักรน้อยใหญ่และสามารถสร้างอาณาจักรยิ่งใหญ่ได้ในสมัยราชวงศ์โมริยะ

และต่อมาอีกในสมัยราชวงศ์คุปตะหลังจากความรุ่งเรืองในสมัยคุปตะแล้วอารยธรรมอารยันก็ถึงคราวเสื่อมถอยน้อยลงไปเรื่อย ๆ นั้นแล.