การศึกษาพระปริยัติธรรม วัดตากฟ้า

เดิมแล้วการศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกธรรมของวัดตากฟ้านั้น มีเกิดขึ้นตั้งแต่ก่อนปี พ.ศ. ๒๕๐๘ แต่ว่ายังไม่มีการสอบธรรมสนามนวกะ (สนามวัด) มีเพียงการสอบในสนามหลวงครั้งเดียว แต่จากหลักฐานเกี่ยวกับการศึกษาของวัดตากฟ้าที่ปรากฏ คือวัดตากฟ้า ได้มีการจัดการศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกธรรม ตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๕๑๐ จนถึงปัจจุบัน โดยพระใบฎีกาสุรินทร์ จนฺทโชโต ท่านเจ้าอาวาสวัดตากฟ้า ได้ตั้งกฎ-ระเบียบของวัดไว้ว่า พระภิกษุ-สามเณรผู้บวชเข้ามาในพระพุทธศาสนาและอยู่จำพรรษาภายในวัดตากฟ้า จะต้องศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกธรรมทุกรูป โดยกำหนดการเปิดการเรียนการสอนพระปริยัติธรรม แผนกธรรม ในวันแรม ๙ ค่ำ เดือน ๘ (หลังเข้าพรรษา ๗ วัน) และปิดภาคเรียนในวันขึ้น ๘ ค่ำ เดือน ๑๑ (ก่อนออกพรรษา ๗ วัน)คือเมื่อจบการสอบธรรมนวกภูมิของทุกปี โดยก่อนที่จะปิดภาคการศึกษาของทุกๆ ปีนั้น หลวงพ่อพระใบฎีกาสุรินทร์ จนฺทโชโต เจ้าอาวาสวัดตากฟ้า (ต่อมาคือหลวงพ่อพระครูนภเขตคณารักษ์) ได้มีดำริให้ครูประจำวิชา ได้ทำการทดสอบความรูของพระนวกะขึ้นในทุกๆ วิชา (สอบวัดผลภายในวัด) เพื่อจะวัดความรู้ของพระนวกะที่ได้ศึกษามาตลอดพรรษา ก่อนที่จะสอบธรรมสนามหลวง (สนามสอบจริง) โดยตั้งปัญหาขึ้นเอง

หลวงพ่อพระครูนภเขตคณารักษ์

ให้โอวาทและกล่าวเปิดการเรียนการสอนพระปริยัติธรรม แผนกธรรม

หลวงพ่อพระครูนภเขตคณารักษ์

ร่วมพิธีเปิดการเรียนการสอนพระปริยัติธรรม แผนกธรรม

ในวันแรม ๙ ค่ำ เดือน ๘ ทุกๆ ปี

ต่อมา...จากดำริและการดำเนินการดังกล่าว ทำให้มีพระเถระมาพบเห็นว่าวัดตากฟ้าจัดให้มีการสอบความรู้พระนักเรียนก่อนสอบธรรมสนามหลวงทุกๆ ปี และจากคำปรารภของหลวงพ่อพระครูนภเขตคณารักษ์ ในการประชุมคณะสงฆ์อำเภอตาคลี (เดิมคณะสงฆ์ตากฟ้า - ตาคลี ประชุมคณะสงฆ์ประจำเดือนร่วมกัน) ทางคณะสงฆ์อำเภอตาคลีเห็นความสำคัญในเรื่องดังกล่าว เพื่อเป็นการสอบความรู้ของนักเรียนพระนวกะที่ได้ศึกษามาก่อนที่จะทำการสอบธรรมสนามหลวง จึงได้มีมติร่วมกัน จัดให้มีการสอบวัดผลภายในอำเภอขึ้น โดยนำปัญหามาจากวัดประยูรวงษาวาส และดำเนินการจัดสอบภายในอำเภอตาคลี เป็นประจำทุกปี เป็นลำดับมา จนถึงปี พ.ศ. ๒๕๑๙ พระเดชพระคุณท่านเจ้าคณะภาค ๔ คือ พระธรรมเจดีย์ (กี มารชิโน ป.ธ. ๙) เจ้าอาวาสวัดทองนพคุณ เจ้าคณะภาค ๔ ได้จัดให้มีการสอบภาคบังคับขึ้น โดยให้มีการจัดสอบวัดผลขึ้นในทุกจังหวัด โดยให้ทางจังหวัดเป็นผู้ออกปัญหา เรียกว่า "การสอบนวกภูมิ" และดำเนินการสอบมาเป็นลำดับ

พิธีมอบประกาศนียบัตรนักธรรม

ณ ศาลาการเปรียญหลังใหม่ชั้นล่าง (เพิ่งเริ่มใช้งาน)

ปี พ.ศ. ๒๕๑๖

ในเทศกาลวันมหาสงกรานต์ วันที่ ๑๕ เมษายน ของทุกปี คณะศิษยานุศิษย์ในพระครูนภเขตคณารักษ์ มีมติร่วมกันจัดพิธีถวายน้ำสรงให้กับหลวงพ่อพระครูนภเขตคณารักษ์เป็นประจำทุกๆ ปี เมื่อถึงกำหนดวันดังกล่าวคณะศิษย์ทั้งที่ยังเป็นพระภิกษุสามเณรและที่ลาสิกขาไปแล้วก็จะมาร่วมกัน เมื่อถึงเวลาที่ทางวัดกำหนด พระเดชพระคุณหลวงพ่อก็จะลงมายังสถานที่จัดพิธี นำบูชาพระรัตนตรัย เสร็จแล้วนั่ง ณ ที่ประธานพิธี หัวหน้าพระสงฆ์น้อมถวายเครื่องสักการะ - ผ้าไตร - ของที่ระลึกประจำปีที่พระภิกษุสามเณรในปีนั้นๆ บริจาคทรัพย์ร่วมกันจัดซื้อถวาย แล้วนำคณะศิษย์และผู้เข้าร่วมพิธีทั้งหมดกล่าวคำขอขมา จากนั้นก็นั่งโดยสงบรับฟังโอวาทจากพระเดชพระคุณ ตามที่พระเดชพระคุณจะมอบให้กับคณะศิษย์และผู้เข้าร่วมประกอบพิธีถวายน้ำสรง จบจากการรับโอวาทก็จะเป็นพิธีมอบประกาศนียบัตรให้กับคณะศิษย์ทั้งที่ยังเป็นภิกษุสามเณรอยู่และที่ลาสิกขาไปแล้วด้วย ที่สอบนักธรรมชั้นตรี ชั้นโท และชั้นเอกได้ในต้นปีที่ผ่านมา เมื่อจบพิธีแจกประกาศนียบัตรแล้ว หลวงพ่อก็จะอนุโมทนา ให้พรกับผู้มาร่วมในพิธีทุกคน ต่อจากนั้นจึงเป็นพิธีถวายน้ำสงฆ์พระเดชพระคุณหลวงพ่อพระครูนภเขตคณารักษ์ โดยพระภิกษุ - สามเณร - อุบาสก - อุบาสิกา และประชาชนตามลำดับ

ในส่วนของการศึกษาพระปริยัติธรรม แผนกบาลี ทางวัดตากฟ้า ได้เปิดทำการสอนตั้งแต่ปี พ.ศ. ๒๕๒๖ ในสมัยของหลวงพ่อพระครูนภเขตคณารักษ์ โดยพระปลัดณรงค์ ชิตมาโร (ณรงค์ ปานคง) รองเจ้าอาวาสวัดตากฟ้าในขณะนั้น (เป็นรองเจ้าอาวาส พ.ศ. ๒๕๒๔ - พ.ศ. ๒๕๒๙) ได้นิมนต์หลวงเตี่ย พระมหากาญจน์ กาญฺจนรํสี (กาญจน์ โควางกูร ป.ธ. ๘) มาเป็นอาจารย์ใหญ่รูปแรก เป็นผู้ทำการสอน และเปิดการเรียนการสอนพระปริยัติธรรม แผนกบาลี ตั้งแต่นั้นเป็นต้นมา มีพระภิกษุสามเณรเล่าเรียนศึกษาพอสมควร โดยในปีการศึกษาแรกนั้นสามารถสอบประโยค ป.ธ. ได้ยกชั้น เป็นจำนวนถึง ๑๑ รูป และได้ดำเนินการเรียนการสอนเรื่อยมา โดยมีผู้รับหน้าที่เป็นอาจารย์ใหญ่ต่อมาอีก ๒ รูป คือ

พระมหาสมชาย อิทฺธิโชโต (สมชาย เกิดแก้ว) เป็นอาจารย์ใหญ่รูปที่สอง และ

พระมหาทนงศักดิ์ พฺรหมฺรํสี (ทนงศักดิ์ พรหมรังษี) เป็นอาจารย์ใหญ่รูปที่ ๓

ต่อมาในปี พ.ศ. ๒๕๓๔ หลวงพ่อพระครูนภเขตคณารักษ์อาพาธหนักจึงทำให้การเรียนการสอนพระปริยัติธรรม แผนกบาลี ต้องหยุดลงช่วงระยะหนึ่ง…ฯ